مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

قاعدۀ جمجمۀ نازک در حقوق کامن‏‌لا و حقوق کیفری ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
چکیده
در نظام کامن‌‏لا طبق قاعدۀ «جمجمۀ نازک» مجرم باید قربانی خود را همان گونه که هست یعنی با ملاحظۀ تمام واکنش‌‏های محتمل قهری و اختیاریِ قربانی در نظر بگیرد. این مسئله در حیطۀ واکنش‌‏های جسمی و روانی قربانی که اموری قهری هستند و همچنین عکس‌‏العمل ناشی از مصلحت‌اندیشی‌‏های عقلائی، آن‌چنان که در مورد مکرَه یا مضطر شاهد هستیم در هر دو نظام با اندک تفاوتی، امری مورد تسالم است و در استناد حادثه مورد لحاظ قرار می‏‌گیرد. در این مقاله با روش تحلیلی ـ توصیفی بررسی خواهد شد که در حیطۀ واکنش‌‏های اختیاری برخاسته از اعتقادات قربانی مانند اینکه وی به دلایل مذهبی مانع درمان خود شود یا در عکس‌‏العمل به رفتار متهم صدمه‌‏ای بر خود وارد آورد، برخورد دو نظام چگونه خواهد بود. در حقوق کامن‏‌لا در پروندۀ معروف بلاو و یا موارد دیگر، چنین عکس‌‏العملی پذیرفته شده و آن را قاطع رابطۀ علیت ندانسته‌‏اند اگرچه برخی از حقوق‌دانان آن را مورد رد و نقد قرار داده‌‏اند. اما در حقوق ایران بر اساس قواعد فقهی و قوانین موضوعه چنین عکس‌‏العمل‌‏هایی قاطع رابطۀ علیت است و مانع استناد حادثه به متهم می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A Comparative Study on Thin Skull Rule in Common law and Iran criminal law

نویسنده English

jalal din qiasi
Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran
چکیده English

According to thin skull rule in common law accused must take his victim as he finds him. This accepted by Iran and common law legal system with respect to child, old and who suffers from physical and mental disorder so that their weakness is considered in the imputation of bodily harms to accused. It means that accused must consider his victim’s voluntarily and involuntarily reaction. This rule is accepted just about by two law systems in the scope of automatic physical act and psychological reactions of victim and even on the ground of necessity or duress. But in the case of the victim’s unreasonable voluntarily reactions resulted from his or her belief, the rule has been accepted in Blaue1975, nevertheless it was subsequently interpreted differently by lawyers. In Iran law according to Islamic jurisprudence and positive law the imputation of the result to the accused in this situation is doubtful and can not be accepted.

کلیدواژه‌ها English

Thin skull
Victim
Common law System
Iran legal System

منابع

 
1-       آقایی نیا حسین 1393، جرایم علیه اشخاص(جنایات)، چاپ دوازدهم، تهران ، میزان
2-       ابن قدامه 1404، المغنی، بیروت، چاپ اول، دارالفکر
3-       استیو برندن1995،مروری بر حقوق جزای انگلستان ، ترجمه حسین میر محمد صادقی76، تهران ، میزان.
4-       حاجی ده آبادی احمد 96،جرایم علیه اشخاص، چاپ اول، تهران ، میزان.
5-       حسنی، محمودنجیب (1385). رابطه سببیت در حقوق کیفری، مترجم سیدعباس نیای زارع، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
6-       خویی، سیدابوالقاسم (بی‏تا). مبانی تکلمة المنهاج، النجف الاشرف، طبعة الادب.
7-       رشتی، میرزا حبیب­الله (بی‏تا). کتاب الغصب، بی‌جا، بی‌نا.
8-    روحانی، سیدمحمدصادق (1412ق). فقه الصادق، چاپ سوم، قم، دارالکتاب
9-       صفری محسن ، مهدی صفریان ، قاعده جمجمه پوست تخم مرغی در حقوق انگلستان و ایران ، حقوق خصوصی ، دوره 14 شماره 4 ، بهار و تابستان 1396، صفحات 93-77
10-   طوسی، محمدبن حسن (1387). المبسوط فی فقه الامامیه، ج 8، چاپ سوم، المکتبة المرتضویه.
11-   طوسی، محمدبن حسن (1410ق). النهایه، سلسلة الینابیع الفقهیه، ج39، چاپ اول، موسسة الفقه الشیعه.
12-   طوسى، محمدبن حسن (1414ق). الخلاف، قم، مؤسسه نشر اسلامى.
13-   عالی پناه علیرضا ، محبوب خدائی، قاعدة جمجمة نازک؛ عدم تأثیر وضعیت خاص زیان دیده بر جبران زیان های بدنی در کامن لا، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، دورة 50 ، شمارة 2، تابستان 1399 ، صفحات 337 -323
14-   غمامی مجید (1388)، قابلیت پیش بینی ضرر در مسئولیت مدنی، چاپ دوم، تهران، شرکت سهامی انتشار
15-   قیاسی، جلال الدین (1394). تسبیب در قوانین کیفری، چاپ سوم ،تهران، جنگل.
16-   قیاسی، جلال‏الدین (1391).« تسبیب در اضطرار»، دوفصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی، ش23، صص99-118.
17-قیاسی جلال‏الدین معاونت در جرم از دیدگاه فقه اسلامی، فصلنامه پژوهشی حقوقی، سال سوم، شماره سوم، تابستان 1390، ص 139.
18-   کاتوزیان، ناصر 1374 ، الزامات خارج از قرارداد، ج1،تهران ، انتشارات دانشگاه تهران.
19-   کلارکسن، کریستوفر (1371). تحلیل مبانی حقوق جزا، مترجم: حسین میرمحمد صادقی، تهران، دانشگاه شهید بهشتی.
20-   محقق الحلی، جعفر بن حسن (1409ق). شرایع­الاسلام، ج4، چاپ دوم، بی‌جا، استقلال.
21-   میر حمد صادقی حسین 1400، جرایم علیه تمامیت جسمانی اشخاص،چاپ سیم، تهران، میزان
22-   نجفی، محمدحسن (1367). جواهرالکلام، ج 34، چاپ سوم، دارالکتب الاسلامیه.
23-   النووی، محی‌الدین یحیی بن شرف (بی‌تا). المجموع، ج 18، بی‌جا، دارالفکر.
24-   هارت و هانوره سببیت در حقوق کیفری 1959،ترجمه حسین آقائی نیا 89 ، تهران ، میزان.
25-     Andrew Ashworth, Principles of criminal law, 1992, Oxford university press, 2th ed.
26-     Ap Simester and Gr Sullivan, 2003, Criminal Law Theory and Doctrine, 2th ed, Oxford, U.S.
27-     Clarkson C.M.V, Understanding Criminal law, 1987, Fontana press, London.
28-     Glanville Williams, Text book of criminal law, 1983, 2th ed, London, Stevens & Sons.
29-     H.L.A. Hart and Honore, Causation in the Law, 1985 second edition Oxford university press.
30-     Herring Jonathan, Criminal Law (Text – cases and materials), 2006, Oxford, USA.
31-     Michael Allen-Text book on Criminal Law, 2007, Oxford, 9 t h ed.
32-     Smith & Hogan, Criminal Law, 2005, U.S.A New York, Oxford.
دوره 87، شماره 121
بهار 1402
صفحه 307-327

  • تاریخ دریافت 28 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 31 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش 25 فروردین 1401
  • تاریخ اولین انتشار 11 تیر 1401
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1402