اختیارات دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در آغاز فرایند ارزیابی مقدماتی

ذاکرحسین, محمدهادی

doi:10.22106/jlj.2021.527307.4060

اختیارات دادستان دیوان کیفری بین‌المللی در آغاز فرایند ارزیابی مقدماتی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

محمدهادی ذاکرحسین

استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22106/jlj.2021.527307.4060

چکیده

دیوان کیفری بین‌المللی قادر نیست به تمام جرایم داخل در صلاحیت خود رسیدگی کند. گزینش کردن قضایا برای انجام تحقیقات از اختیارات دادستان دیوان است که طی فرایند ارزیابی مقدماتی صورت می‌گیرد. در این فرایند معیارهای سه‌گانۀ صلاحیت، قابلیت پذیرش و اقتضای عدالت مورد بررسی قرار می‌گیرند. با این حال دادستان مایل به تعمیم اختیار بررسی این معیارها به پیش از ارزیابی مقدماتی است. بر این اساس، دادستان دیوان نه‌تنها قضایای شناسایی و یا ارجاع‌شده را در مرحلۀ ارزیابی مقدماتی برای ادامۀ تحقیقات مورد غربالگری قرار می‌دهد، بلکه اقدام به گزینش‌‌کردن قضایا برای آغاز خود فرایند ارزیابی مقدماتی نیز می‌نماید. اختیاراتی که به‌صراحت در اساسنامۀ رم پیش‌بینی نشده است. این پژوهش با روش توصیفی و تحلیلی و از رهگذر بررسی اسناد حقوقی حاکم بر دیوان در کنار ارزیابی عملکرد دادستان دیوان در مقام پاسخ به این پرسش است که چنین اختیارات موسعی برای دادستان دیوان قابل‌شناسایی است یا خیر؟ پاسخ آن است که اختیار دادستان برای آغاز ارزیابی مقدماتی تنها محدود به بررسی مضیق معیار صلاحیت با هدف کنار نهادن جرایمی است که آشکارا از صلاحیت دیوان خارج هستند، اما در غیر این مورد، دادستان ملزم به آغاز ارزیابی مقدماتی می‌باشد. همچنین به‌دلیل کار‌کرد مهم ارزیابی مقدماتی در مقابله با بی‌کیفرمانی در آغاز‌کردن آن نباید رویکرد محافظه‌کارانه اختیار شود. توصیۀ این مقاله آن است که مرحلۀ پیش از ارزیابی مقدماتی باید به رسمیت شناخته شود تا امکان ضابطه‌مند شدن آن فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

شدت‌مندی

صلاحیت

قابلیت پذیرش

قضیه

کارکرد بیانی

ارزیابی مقدماتی

موضوعات

عنوان مقاله English

Discretion of the International Criminal Court’s Prosecutor to Open a Preliminary Examination

نویسنده English

Mohammad Hadi Zakerhossein

Department of Criminal Law and Criminology University of Tehran

چکیده English

The International Criminal Court is unable to prosecute all international crimes that fall within its jurisdiction. The situation selection falls within the Prosecutor’s discretion that is done by conducting a preliminary examination. In this filtering process, three factors are taken into account, namely jurisdiction, admissibility and the interests of justice. Nevertheless, the Prosecutor prefers to extend its discretion behind the preliminary examination stage. Accordingly, the Prosecutor selects a situation not only to initiate an investigation upon conducing a preliminary examination but also to open a preliminary examination in itself. This article argues that the Prosecutor’s discretion to open a preliminary examination is limited to consider the jurisdiction requirement in a narrow manner, namely to exclude those crimes that are manifestly outside of the Court’s jurisdiction. Due to the role of preliminary examinations in combating the culture of impunity, the Prosecutor shall not adopt a conservative approach to open a preliminary examination.

کلیدواژه‌ها English

Gravity

Jurisdiction

Admissibility

Situation

Expressive Mandate

Preliminary Examination

Prosecutor

فارسی
- آقایی جنت مکان، حسین (۱۳۸۷)، «نظارت قضایی بر تشخیص دادستان دیوان بین‌الملل کیفری»، مجله حقوقی، شماره ۳۹.
- جعفری، جعفر (۱۳۹۸)، حقوق بین‌المللی کیفری، چاپ نخست، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- حسینی اکبر نژاد، هاله (۱۳۸۷)، «صلاحیت تکمیلی دیوان کیفری بین‌المللی: پویایی نظام‌های ملی در مقابله با بی‌کیفری»، مجله حقوقی بین‌المللی، شماره ۴۱.
- ذاکرحسین، محمدهادی (۱۳۹۹)، «مفهوم و کارکرد قضیه در دیوان کیفری بین‌المللی»، پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، شماره ۱۶.
- زرنشان شهرام، و سیدحسین میرجعفری (۱۳۹۷)، «قابلیت تعقیب سران گروه تروریستی داعش در دیوان کیفری بین‌المللی»، مجله حقوقی بین‌المللی، شماره ۵۹.
- طهماسبی، جواد (۱۳۹۵)، ‌صلاحیت دیوان کیفری بین‌المللی، چاپ نخست، تهران، نشر میزان.
- مظاهری، امیرمسعود (۱۳۹۵)، اصل صلاحیت تکمیلی دیوان بین‌المللی کیفری، چاپ نخست، تهران: نشر میزان.
- میرمحمدصادقی، حسین (۱۳۹۵)، دادگاه کیفری بین‌المللی، چاپ نخست، تهران: نشر دادگستر.
انگلیسی
- Ambos Kai (2011), ‘The Colombian Peace Process (Law 975 of 2005) and the ICC’s Principle of Complementarity’, in Carsten Stahn and Mohamed M. El Zeidy (eds.), The International Criminal Court and Complementarity: From Theory to Practice, Cambridge University Press.
- Caban Pavel (2011), ‘Preliminary Examinations by the Office of the Prosecutor of the International Criminal Court’, Czech Yearbook of Public and Private International Law, vol. 2
- Cryer Robert, Hakan Friman and Darryl Robinson (et al) (2014), An Introduction to International Criminal Law and Procedure, Cambridge University Press.
- Fouladvand Sharzad (2012) Complementarity and Cultural Sensitivity: Decision-making by the ICC Prosecutor in relation to the Situation in the Darfur Region in Sudan and the Democratic Republic of the Congo, the Degree of Doctor of Philosophy, University of Sussex, 2012.
- Kleffner Jann K. (2008), Complementarity in the Rome Statute and National Criminal Jurisdiction, Oxford University Press.
- Moreno-Ocampo Luis (2011), ‘A Positive Approach to Complementarity: The Impact of the Office of the Prosecutor’, in Carsten Stahn and Mohamed M. El Zeidy (eds.), The International Criminal Court and Complementarity: From Theory to Practice, Cambridge University Press.
- Nouwen Sarah (2013), Complementarity in the Line of Fire: the Catalyzing Effect of the ICC in Uganda and Sudan, Cambridge University Press.
- Olásolo Héctor (2005), The Triggering Procedure of the International Criminal Court, Martinus Nijhoff Publishers.
- Schabas William (2010), ‘Victor’s Justice: Selecting Situations at the International Criminal Court’, Marshall Law Review.
- Schabas William (2011), ‘The Rise and Fall of Complementarity’, in Carsten Stahn and Mohamed M. El Zeidy (eds.), The International Criminal Court and Complementarity: From Theory to Practice, Cambridge University Press
- Schabas Willian (2012), Unimaginable Atrocities: Justice, Politics and Rights at the War Crimes Tribunals, Oxford University Press.
- Sluiter Göran, Hakan Friman and Susannah Linton (eds.) (2013), International Criminal Procedure: Principles and Rules, Oxford University Press.
- Stahn Carsten (2014), ‘Why the ICC Should Be Cautious to Use the Islamic State to Get out of Africa: Part 2’, 3 December 2014, available at: www.ejiltalk.org/why-the-icc-should-be-cautious-to-use-the-islamic- State-to-get-out-of-africa-part-2.
- Turone Giuliano (2002), ‘Powers and Duties of the Prosecutor’, in Antonio Cassese, Paola Gaeta and John R.W.D. Jones (eds), The Rome Statute of the International Criminal Court: A Commentary, Oxford University Press.
- Wouters J. and Verhoeven S. and Demeyere B. (2008), ‘The International Criminal Court’s Office of the Prosecutor: Navigating between Independence and Accountability?’, International Criminal Law Review, vol. 8.
- Zakerhossein Mohamamd Hadi (2016), ‘To Bury a Situation Alive: A Critical Reading of the ICC Prosecutor’s Statement on the ISIS Situation’, International Criminal Law Review, vol. 16
آرای قضایی
- ICC (13 May 2014), Prosecutor of the International Criminal Court, Fatou Bensouda, re-opens the preliminary examination of the situation in Iraq.
- ICC (14 November 2016), Report of Preliminary Examination Activities (2016).
- ICC (23 January 2012), PTC II, Dissenting Opinion by Judge Hans-Peter Kaul in Decision on the Confirmation of Charges Pursuant to Article 61 (7) (a) and (b) of the Rome Statute.
- ICC (31 March 2010) PTC II, Kenya situation, Decision Pursuant to Article 15 of the Rome Statute on the Authorization of an Investigation into the Situation in the Republic of Kenya.
- ICC (8 April 2015), Statement of the Prosecutor of the International Criminal Court on the alleged crimes committed by ISIS, accessible at: https://www.icc-cpi.int/Pages/item.aspx?name=otp-stat-08-04-2015-1.
- ICC (December 2019), Report on Preliminary Examination Activities (2019).
- ICC OTP (11 October 2013) OTP, Strategic Plan (June 2012–2015).
- ICC OTP (15 December 2006), Situation in the CAR I, Prosecution’s Report Pursuant to Pre-Trial Chamber Ill’s 30 November 2006 Decision Requesting Information on the Status of the Preliminary Examination of the Situation in the Central African Republic.
- ICC OTP (16 November 2015), Strategic Plan (2016–2018).
- ICC OTP (2003), Annex to the Paper on Some Policy Issues before the Office of the Prosecutor: Referrals and Communications.
- ICC OTP (26 November 2009), Kenya situation, Request for Authorization of an Investigation Pursuant to Article 15, Situation in the Republic of Kenya.
- ICC OTP (December 2011), Report on Preliminary Examination Activities (2011).
- ICC OTP (June 2014), Policy Paper on Sexual and Gender-Based Crimes.
- ICC Resolution (2019), Review of the ICC and the Rome Statute system, ICC-ASP/18/Res.7.