مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

حدود صلاحیت دادگاه در ورود به ماهیت رای داوری پس از صدور رای؛ با نگاهی تطبیقی به کد داوری پیشنهادی ۲۰۲۵ فرانسه و اصلاحات ۲۰۲۵ قانون داوری انگلیس

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق تجارت بین الملل- دانشکده حقوق-دانشگاه شهید بهشتی-تهران- ایران
2 دکتری حقوق تجارت بین‌الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22106/jlj.2026.2092090.6578
چکیده
این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، حدود این صلاحیت را در نظام‌های حقوقی انگلستان و فرانسه در پرتو اصلاحات سال ۲۰۲۵ بررسی کرده و نتایج را با حقوق ایران مقایسه می‌نماید تا بتوان به این پرسش پاسخ داد که دادگاه پس از صدور رای داوری تا چه حد مجاز است که به ماهیت آن ورود کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قانون داوری ۲۰۲۵ انگلستان، امکان ورود ماهوی دادگاه را به موارد بسیار محدودی همچون خطای آشکار حقوقی (ماده ۶۹) منحصر ساخته؛ در حالی که پیش‌نویس کد داوری ۲۰۲۵ فرانسه با حذف تمایز میان داوری داخلی و بین‌المللی، نظامی یکپارچه را پیشنهاد می‌دهد که دامنه نظارت قضایی را محدود می‌کند. در مقابل، حقوق ایران به دلیل تفسیر موسع از مفاهیمی چون «قوانین موجد حق» و «نظم عمومی» در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، همچنان زمینه ورود گسترده دادگاه‌ها به ماهیت رای داوری را فراهم می‌سازد. آرای قضایی صادره از دادگاه‌های ایران این رویه متشتت را تأیید می‌کنند. در نهایت، مقاله پیشنهادهایی از جمله حذف عبارت «قوانین موجد حق»، محدودسازی نظم عمومی به معنای بین‌المللی آن و یکپارچه‌سازی نظام داوری داخلی و بین‌المللی ایران ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Scope of Judicial Review of Arbitral Awards after Their Issuance: A Comparative Study of the Proposed 2025 French Arbitration Code and the 2025 Reforms to the English Arbitration Act

نویسندگان English

Navid Rahbar 1
Marjan Mohammadian 2
1 Assistant Professor, Department of International Trade Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 PhD in International Trade Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

Using a descriptive-analytical methodology and a comparative approach, this article examines those limits in England and France in light of the 2025 reforms and compares the findings with Iranian law. The central research question is: to what extent may a court review the merits of an arbitral award after its issuance? The findings indicate that the English Arbitration Act 2025 confines merits review to very limited circumstances, including manifest legal error under Section 69, whereas the proposed French Arbitration Code 2025 envisages a unified framework that removes the distinction between domestic and international arbitration and limits judicial supervision. By contrast, broad interpretations of concepts such as “rights-creating rules” and “public policy” under Article 489 of the Iranian Code of Civil Procedure continue to provide grounds for extensive judicial review of arbitral awards. Iranian judicial decisions confirm this inconsistent practice. The article proposes removing the reference to “rights-creating rules,” restricting public policy to its international meaning, and unifying Iran’s domestic and international arbitration regimes.

کلیدواژه‌ها English

commercial arbitration
judicial supervision
public order
rights-creating rules
English Arbitration Act 2025
French Arbitration Code 2025

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 29 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 04 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 28 آبان 1405
  • تاریخ اولین انتشار 28 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 28 آبان 1405