مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

نظارت قضایی بر آراء صادره از مراجع گزینشی کشور در پرتو رویه‌ی قضایی دیوان عدالت اداری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسنده مسؤول)
10.22106/jlj.2025.2045224.6101
چکیده
نیروی انســانی کلیدی‌ترین و حســاس‌ترین نقش را در شکل‌گیری یک نظام اداری پویا و کارآمد ایفا می‌کند. اســتقرار نظام گزینش به منظور مشروعیت‌زایی برای‌ صاحبان مناصب و تحقق رســالت نهادهای اداری بر اســاس شاخص‌ها و معیارهای متفاوت و به وســیله نهادهای متعدد انجام می‌شود، متولی این امر در کشور ما مراجع گزینشی است. نظـــارت قضایی بـر تصمیمـات و اقدامـــات این مراجع در اجرای قوانین و مقرراتی که قانون به آنها واگذار کرده است، در صلاحیت دیـــوان عدالـت اداری به عنوان مرجع قضایی نظارت بر رعایت بایسته‌های قانونی قـرار دارد. در ایــن میــان در طــول ســالیان متمــادی پــس از تأسـیس و فعالیـت این مراجع، دیـوان در قضایـا و آرای متفاوتی، اقـــدام بـه نظـارت قضایی بـر مصوبـات و تصمیمـات صادره نمـــوده اسـت. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که جهات نظارت قضایی بر آرای مراجع گزینشی در رویه قضایی دیوان عدالت اداری چیست. به طور خلاصــه م‌یتــوان گفــت محــور اصلــی آرای ابطالــی، عدم رعایت جهات شکلی (نحوه ابلاغ، تعداد اعضای صادر کننده) و ماهوی (خــــروج از حــــدود اختیــــارات و صلاحیت‌ها، مستدل و مستند نبودن و شخصی بودن مسؤولیت کیفری) است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Judicial review of the votes issued by the selective authorities of the country in light of the judicial precedent of the Administrative Justice Court

نویسندگان English

Mohammad Reza Vijeh 1
najme Ayeene Heidri 2
1 Associate Professor, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran
2 PhD student in Public Law, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran (corresponding author)
چکیده English

Human resources play the most crucial and sensitive role in establishing a dynamic and efficient administrative system. The implementation of a selection system aims to legitimize the holders of positions and to fulfill the missions of administrative institutions based on various indicators and criteria, carried out by multiple entities. In our country, the responsible bodies for this matter are the selection authorities, and judicial oversight over the decisions and actions of these authorities in executing the laws and regulations entrusted to them falls under the jurisdiction of the Administrative Justice Court as the judicial authority overseeing compliance with legal requirements.
Over the years following the establishment and operation of these bodies, the Court has exercised judicial review over various resolutions and decisions. The main question of this article is: what are the grounds for judicial review over the votes of selection authorities in the judicial practice of the Administrative Justice Court? In summary, it can be stated that the main focus of annulled rulings is the failure to observe formal aspects (such as the method of notification and the number of issuing members) and substantive aspects (including exceeding the limits of authorities and jurisdictions, lack of reasoned and documented decisions, the principle of presumption of innocence, and the personal nature of criminal responsibility).
The research method employed is descriptive-analytical, utilizing library research for the of collecting sources

کلیدواژه‌ها English

Judicial review
Administrative Justice Court
Selective institution
Administrative Tribunals
فهرست منابع
الف. فارسی
ابطحی، سید حسین (1398)، مدیریت منابع انسانی، چاپ هفتم، تهران: فوژان.
احمدی، امیر و یوسفی، یاسر (1401)، «تحلیل فقهی حقوقی اصول دادرسی منصفانه در رسیدگی به تخلفات اعضای هیئت علمی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره 123.
آقایی‌طوق، مسلم و هداوند، مهدی (1396)، دادگاه اختصاصی اداری در پرتو اصول و آیین‌های دادرسی منصفانه، چاپ سوم، تهران: خرسندی.
تمدن، خلیل (1322)، «فرق بین تجاهر و علنی از نقطه نظر کیفری»، مجموعه حقوقی، شماره 266..
تیلا، پروانه (1379)، گزینش و جایگاه آن در حقوق ایران، پایان‌نامه کارشناسی ‌ارشد، تهران: دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.
حسن پور، اکبر و یوسفی زئور، رضا و موسوی، پریسا (1395)، «شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر استخدام نیروی انسانی، در سازمان های دولتی ایران»، مدیریت منابع در نیروی انتظامی، سال چهارم، شماره 4.
دانش‌ناری، زهرا و حبیب‌نژاد، سید احمد (1401)، «ماهیت مراجع گزینشی کشور و نظارت قضایی بر تصمیمات آن‌ها با تاکید بر رویه قضایی دیوان عدالت اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، دوره ۹، شماره 30.
دلاوری، محمدرضا (1398)، قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در نظم حقوقی کنونی، چاپ دوم، تهران: جنگل.
شیبانی، عادل و بیدار، زهرا (1403)، «دادرسی حکمی یا موضوعی؛ رسیدگی به تصمیمات مراجع اختصاصی اداری»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 88، شماره 127.
شیبانی، عادل و مولابیگی، غلامرضا (1400)، «درآمدی بر مفهوم صلاحیت تشخیصی و بایسته‌های نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر صلاحیت تشخیصی مراجع اختصاصی اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، دوره هشتم، شماره 26.
طهماسبی، رضا و قلی‌پور، آرین و جواهری‌زاده، ابراهیم، «مدیریت استعدادها: شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر جذب و نگهداشت استعدادهای علمی»، پژوهش‌های مدیریت عمومی، سال پنجم، شماره 17.
فلاح‌زاده، علی‌محمد (1394)، حقوق اداری تطبیقی عدالت رویه‌ای، چاپ نخست، تهران: نگاه.
کاتوزیان، ناصر (1377)، فلسفه حقوق، جلد اول، تهران: میزان.
کاوه، الهه (1385)، مراجع غیرقضایی اداری و نظارت قضایی برآن‌ها، پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی‌ارشد حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
گرجی، علی‌اکبر و فتحی، یونس (1391)، «مطالعه‌ تطبیقی نظارت بر اعمال صلاحیت‌های گزینشی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 76، شماره 78.
مشهدی، علی و دبیرنیا، علیرضا (1400)، «نظارت قضایی بر تصمیمات دانشگاه جامع علمی-کاربردی در رویه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری»، پژوهش‌های نوین حقوق اداری، سال چهارم، شماره 12.
منصوری بروجنی، محمد (1398)، نظام گزینش در ایران، چاپ نخست، قم: مکث اندیشه.
موسوی خمینی، سید روح‌الله (1385)، صحیفه امام: مجموعه آثار امام خمینی (ره): بیانات، پیام‌ها، مصاحبه‌ها، احکام، اجازات شرعی و نامه‌ها)، جلد سوم، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
مولابیگی، غلامرضا و محمدی احمدآبادی، حسین (1400)، صلاحیت و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، چاپ هفتم، تهران: جنگل.
هداوند، مهدی (1400)، حقوق اداری تطبیقی، جلد دوم،چاپ هشتم، تهران: سمت.
دوره 89، شماره 131
پاییز 1404
صفحه 419-440

  • تاریخ دریافت 18 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 06 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 21 آبان 1404
  • تاریخ اولین انتشار 21 آبان 1404
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1404