مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

چالش‌های قضایی نهاد نظارت الکترونیکی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری دادگستری
2 دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، استاد دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری دادگستری
10.22106/jlj.2024.2029290.5920
چکیده
نهاد نظارت الکترونیکی به موجب ماده 63 قانون مجازات اسلامی و ماده 557 قانون آیین دادرسی کیفری هر دو مصوب ۱۳۹۲، وارد نظام حقوقی ایران شد. این نهاد در مرحله اجرا با چالش‌هایی در دستگاه قضایی مواجه شد که بدین شرح است: تعیین محدوده جابه‌جایی محکومان، استفاده حداقلی محاکم از ظرفیت تدابیر نظارتی و دستورهای مراقبتی در احکام ناظر بر نظارت الکترونیکی، ابهام در برخی عبارات قانونی از قبیل «حبس‌های تعزیری» در تبصره دو ماده 62 قانون مجازات اسلامی و «شرایط مقرر در تعویق مراقبتی» در ماده 62 قانون پیش‌گفته، استفاده از نظارت الکترونیکی برای محکومان به حبس بالای پنج سال در جرائم مواد مخدر و در نهایت امکان‌سنجی پذیرش درخواست نظارت الکترونیکی در فاصله قطعیت حکم حبس تا پیش از اجرای آن. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، نظرات مختلف درباره چالش‌های پیش روی نظارت الکترونیکی را تبیین می‌نماید. یافته‌های این پژوهش نگارندگان را وادار ساخت تا به‌منظور برطرف نمودن این چالش‌ها، پیشنهادهایی در خصوص اصلاح ماده 62 قانون مجازات اسلامی و دستورالعمل تعیین محدوده مراقبتی محکومان مصوب 1401 ارائه نمایند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Legal challenges of the electronic monitoring institution in the light of judicial procedure

نویسندگان English

Aref Jafarian 1
Farid Mohseni 2
1 Judiciary
2 University of judicial sciences an administrative services
چکیده English

In 2013, Iran's legislative body took great steps forward by approving the Islamic Penal Code and the Criminal Procedure Code, one of which was the prediction of electronic surveillance system to monitor the accused and convicted outside the prison environment. According to Article 63 of the Islamic Penal Code and Article 557 of the Criminal Procedure Law, the organization of prisons and security and training measures was obliged to prepare the executive regulations of this institution within six months and get it approved by the head of the judiciary, but for several reasons, delayed until on 2018/07/02, this task was realized. Since the implementation of this friendly institution, different challenges have appeared on its way, one of the main ones being judicial challenges.
The most basic judicial challenges facing this institution are: the feasibility of determining the range of movement of convicts beyond the limit specified in the relevant instructions, the lack of use of monitoring measures and surveillance orders in judges' sentences, ambiguity in Note 2 of Article 62 of the Islamic Penal Code, electronic monitoring for convicts listed in the Anti-Narcotics Law that have imprisonment for more than five years, the application of electronic monitoring after the verdict is final and before the convict is sent to prison, the ambiguity in the phrase " conditions in Adjournment of judgment under intensive probation " in Article 62 of the Islamic Penal Code. In this research, while proposing different opinions, an appropriate solution should be presented

کلیدواژه‌ها English

"Electronic monitoring"
"judicial challenges"
"determining limits
measures and orders"
"monitoring of drug convicts"
"electronic monitoring up to pre-prison"
منابع
فارسی
ابراهیمی، شهرام، سلطانی­فرد، حسین (1403)، پابند الکترونیکی به عنوان شیوه نوین اجرای کیفر حبس؛ از سیاست تقنینی تا قضایی، مجله حقوقی دادگستری، دوره 88، شماره 126.
احمدزاده، رسول، تام، مجتبی (1402)، آیین کیفردهی، چاپ اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
الهام، غلامحسین، برهانی، محسن (1392) ،درآمدی بر حقوق جزای عمومی، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
پاک­نهاد، امیر (1399) ، دانشنامه جرم­شناسی نظری، چاپ دوم، ویرایش اول، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
توجهی، عبدالعلی (1393) ، آسیب شناسی قانون مجازات اسلامی،چاپ چهارم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
توجهی، عبدالعلی (1401) ، نهادهای ارفاقی در قانون مجازات اسلامی 1392، چاپ دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
جانی پور، کرم (1397) ، تحلیل نظارت الکترونیکی به عنوان مصداقی از جایگزین­های حبس، نشریه پژوهش­های سیاسی و بین المللی، شماره 37.
حسین­زاده، محمد، جاهد، محمدعلی، قلی­پور، امیرعلی (1396) ، نظارت الکترونیکی بر مجرمین حرفه­ای و سابقه­دار مطالعه تطبیقی ایران و فرانسه، نشریه کارآگاه، شماره 40.
حیدری، علی مراد (1394) ، حقوق جزای عمومی، تهران، انتشارات سمت.
خاکسار، داوود، غلامی، حسین (1397) ، عوامل موثر بر صدور مجازات­های جایگزین حبس، پژوهش­های حقوق جزای و جرم­شناسی، شماره 11.
دانش وزیری، کوثر و حاجی ده آبادی، محمدعلی (1397) ، حبس­های خارج از زندان و نظارت بر آن، نشریه قانون­یار، سال دوم، شماره 7.
ره­نورد واقف، مهرداد، موسوی مجاب، سید درید، فرجیها، محمد (1401)، مصونیت در زندان از طریق توسل به خشونت؛ پیش­فرض­های فرهنگی، مجله حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره 124.
شاملو، باقر، پاک­نیت، مصطفی (1394) ، افتراقی شدن سیاست کیفری در پرتور پارادایم اثباتی و چالش­های پیش روی آن در برخورد با رویکردهای نوین، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 6، شماره 1.
شمس ناتری، محمدابراهیم، زارع، ابراهیم، کلانتری، حمیدرضا، و ریاضت، زینب (1392)، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، تهران، بنیاد حقوقی میزان.
فدایی، فربد (1377) ، حالت خطرناک، مجله حقوقی دادگستری، شماره 25.
فروغی، فضل­الله، ایرانی، امیر (1396) ، مطالعه تطبیقی شناسایی و اجرای نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران و آمریکا، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره 7، شماره 2.
کاتوزیان، ناصر (1386) ، سهم عدالت در تفسیر قانون، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 72.
کامفر، بهداد (1400) ، دوره پیشرفته حقوق جزای عمومی و اختصاصی، تهران، نشر اندیشه نوین پژوهش، چاپ نهم.
متین پارسا، محمد، مؤذن‌زادگان، حسنعلی (1401) ، چالش­های سیاست جنایی قضایی در کاربست مجازات خدمات عمومی رایگان، نشریه حقوقی دادگستری، شماره 118.
محسنی، فرید (1397) ، شرح قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392) (مواد 1 تا 159-حقوق جزای عمومی) ، تهران، قوه قضائیه، مرکز مطبوعات و انتشارات.
میرمحمد صادقی، حسین (1401) ،حقوق جزای عمومی 3: واکنش در برابر جرم (مجازات و اقدام تأمینی و تربیتی) ، چاپ اول، تهران: نشر دادگستر.
انگلیسی
UNODC, Electronic Monitoring System, Crime prevention system for public safety, https://www.unodc.org/documents/justice-and-prison-reform/ReducingReoffending/MS/Republic_of_Korea_Annex_-_.pdf
Villman, E. 2024. Early release from prison with electronic monitoring: hook for or hindrance to change? Crime and Criminal justice. Vol. 24. No. 1.
دوره 89، شماره 129
بهار 1404
صفحه 437-459

  • تاریخ دریافت 26 اردیبهشت 1403
  • تاریخ بازنگری 12 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 24 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404