مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

گستره موضوعی مسؤولیت مدنی داور از حیث تصمیمات صادره از سوی او

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
3 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
10.22106/jlj.2024.2039478.6026
چکیده
در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و قانون داوری تجاری بین‌المللی به صراحت و به طور دقیق مشخص نشده است که در صورت بروز تقصیر از ناحیه داور، آیا مسؤولیت مدنی وی منحصر به احکام صادره از سوی او است که در ماهیت دعوی صادر می‌شود و قاطع دعوی و فیصله دهنده خصومت است؛ یا به معنای مطلق تصمیمات و اقدامات داور در جریان رسیدگی و داوری است. این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی در پاسخ به پرسش پیش‌گفته، نتیجه می‌گیرد که اگر مسؤولیت مدنی داور یا دیوان داوری را به «حکم» در معنای مقرر در ماده ۲۹۹ قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی منحصر بدانیم، در عمل با نتایجی غیر منطقی که خلاف مبانی و اهداف اصول مندرج در مسؤولیت مدنی است مواجه خواهیم شد؛ قاعده «الخراج بالضمان»، نظریه تقصیر که رکن اصلی مسؤولیت مدنی داور می‌باشد و نیز ممنوعیت تجاوز به اموال اشخاص، در راستای تقویت این دیدگاه است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Thematic Scope Of Civil Liability Of Arbitrator According To The Decisions Issued From Him/Her

نویسندگان English

mohammadjavad cheraghi 1
behnam ensafi azar 2
hekmat alah askari 3
1 COURT
2 University faculty
3 University faculty
چکیده English

Under the Code of Civil Procedure for Public and Revolutionary Courts in civil matters and the International Commercial Arbitration Law , it is not explicitly or precisely determined in case of the arbitrator's fault whether an arbitrator’s civil liability is limited exclusively to the awards he issues that adjudicate the substance of the dispute and conclusively resolve the case or it just applies to all decisions and actions of the arbitrator during the arbitral proceedings. This study, through an analytical-descriptive approach in addressing the aforementioned question, concludes that "If we limit the civil liability of the arbitrator or arbitral tribunal solely to 'awards' as defined in Article 299 of the Code of Civil Procedure for Public and Revolutionary Courts, we will face illogical outcomes contrary to the fundamental principles and objectives underlying civil liability. The principle of "benefit is tied to liability”, the theory of fault as the basis of the arbitrator's civil liability, and the prohibition of property rights violation, all support this view.

کلیدواژه‌ها English

arbitration
award
arbitrator’s decisions
arbitrator’s civil responsibility
fault
فهرست منابع
الف. فارسی
1.       جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1385)، ترمینولوژی حقوق، چاپ شانزدهم، تهران: گنج دانش.
2.       جلیلوند، یحیی (1370)، مسؤولیت مدنی، جلد نخست، تهران: بخش فرهنگی جهاد دانشگاهی شهید بهشتی.
3.       چراغی، محمدجواد، (140۳)، «تحلیل ملازمه ابطال رأی داور و مسؤولیت مدنی او در حقوق ایران»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 88، شماره 128.
4.       حیاتی، علی‌عباس (1392)، آیین دادرسی مدنی، جلد سوم، چاپ سوم، تهران: میزان.
5.       سلیمی، محسن و انصافی­آذر، بهنام (1399)، «اوصاف قرارداد با داور»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 90.
6.       سیدین، علی و کارچانی، مهدی (1400)، مسؤولیت مدنی داور؛ ابزار نظارت و کنترل قضایی، چاپ نخست، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
7.       شمس، عبدالله (1402)، آیین دادرسی مدنی، جلد سوم، چاپ سی و هشتم، تهران: دراک.
8.        شمس، عبدالله (1391)، آیین دادرسی مدنی، جلد نخست، چاپ بیست و هشتم، تهران: دراک.
9.       صفایی، سیدحسین و رحیمی، حبیب­الله (1395)، مسؤولیت مدنی، چاپ پنجم، تهران: سمت.
10.    عابدینی، حسین، (140۳)، «قاعده عدم امکان تسری موافقت­نامه داوری به اشخاص ثالث (به مفهوم عام) در حقوق ایران با تأکید بر «نظریه قائم­مقامی»»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 88، شماره 128.
11.    علوی قزوینی، سیدعلی و مسعودیان‌زاده، سیدذبیح الله (1393)، «قاعده «من له الغنم و علیه الغرم»»، پژوهش‌نامه اندیشه­های حقوقی، دوره جدید، شماره اول (پیاپی ۴).
12.    مافی، همایون و تقی­پور، محمدحسین (1396)، «ماهیت حقوقی نهاد داوری»، پژوهش حقوق خصوصی، سال ششم، شماره 21.
13.    مافی، همایون و حسینی­مقدم، سیدحسن (1393)، «مفهوم و قلمرو مسؤولیت مدنی داوران»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره ۶۶.
14.    محمدی، ابوالحسن (1402)، قواعد فقه، چاپ هجدهم، تهران: میزان.
15.    یوسف­زاده، مرتضی (1398)، آیین داوری، چاپ سوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
ب. عربی
1.       ابن قدامه، عبدالله بن احمد (بی­تا)، المغنی، جلد یازدهم، بیروت: دارالفکر.
2.       جبعی عاملی، زین الدین (1425 ق)، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، جلد سیزدهم، قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
3.       حسینی عاملی، سیدمحمدجواد (1418 ق)، مفتاح الکرامه فی شرح القواعد العلامه، جلد سوم، بیروت: دار التراث.
4.       مرتضی، احمد بن یحیی (1422 ق)، البحر الزخار الجامع لمذاهب الامصار، جلد ششم، بیروت: دارالکتب العلمیه.
5.       نراقی، احمد بن مهدی (1429 ق)، مستند الشیعه الی احکام الشریعه، جلد هفدهم، بیروت: مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث.
 
پ. انگلیسی
 
1.       Besson, Sebastien, Arbitrage International et Measures Provisoires (I St ed, Schulthess 1998).
2.       Buchman, france, in Botsch (ed), provisional Remedies, (without date).
3.       Hausmaninger, Christian, «Civil liability of arbitrators-Comparative analysis and proposals for reform», Journal of International Arbitration, )december 1990(.
4.       Ferrari, F.; Kroll, S. (2011), Conflict of Laws in International Arbitration, European Law Publishers GmbH, Munich.
5.       Merkin, R M, Arbitration Act – An Annotated Guide (2d ed, LLP 2000).
6.       Mullerat, Ramon (2006), The liability of arbitrators: a survay of current practice, International Bar Association on Arbitration, Chicago
7.       Van Den Berg (2011), Arbitration Advocacy in Changing Time, Kluwer Law International BV.
ت. اینترنتی
سامانه ملی آراء قضایی، تاریخ آخرین بازدید: 3/5/1402، قابل دسترس در سایت:
دوره 89، شماره 129
بهار 1404
صفحه 265-287

  • تاریخ دریافت 03 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 23 مهر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404