مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

انعقاد و انحلال عقد نکاح با شرط نتیجه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران
10.22106/jlj.2024.2041595.6050
چکیده
مستفاد از ماده 234 قانون مدنی که مقرر داشته شرط نتیجه آن است که تحقق امری در خارج شرط شود، شرط نتیجه به نفس انشاء تشکیل می‌شود؛ بنابراین از نظر اکثریت حقوق‌دانان، به لحاظ تشریفاتی بودن انعقاد و انحلال عقد نکاح و ضرورت تحقق شرط نتیجه به نفس اشتراط، این دسته از اعمال حقوقی نمی‌توانند موضوع شرط نتیجه قرار گیرند. با وجود این، برخی معتقدند که انعقاد و انحلال عقد نکاح با شرط مذکور، مقدور بوده و بررسی‌های فقهی نیز گویای این امر است که انعقاد و انحلال عقد نکاح نمی‌تواند متعلق شرط نتیجه باشد.
این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی، ضمن نقد برخی از ادبیات موجود، انعقاد و انحلال عقد نکاح با شرط نتیجه را با توجه به انواع مختلف عقد نکاح، سلسله طرق پیش‌بینی شده برای انحلال آن و احتجاج به مکانیسم تعلیق، با تفکیک بین شرط نتیجه معلق و انشای اعمال حقوقی یاد شده به صورت منجز، مورد امکان‌سنجی قرار داده و با ارائه تحلیل‌های نوین، امکان انعقاد و انحلال عقد نکاح را با این شرط، استنتاج می‌نماید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Formulation and revocation of marriage contract with the condition of corollary

نویسندگان English

Sajad Elmi 1
Ali Gharibe 2
Smaeil Saghiri 2
1 judge of justice .PhD student of Private Law Department, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Assistant Professor, Department of Law, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
چکیده English

Using the article 234 of the civil code which states, "... condition of corollary is conditioning something to take place outside..." and considering the other rules indicate that the condition of corollary must be formulated in the form of composition. Therefore, legal scholars believe that, in principle, the formulation or revocation of marriage contract which is special cannot be the subject of condition of corollary. Meanwhile, this exploration among legal scholars does not have a regulation and juridical investigations indicate that supreme jurists believe that formulation and revocation of marriage contract cannot be belonging to the condition of corollary. However, it seems that most of the previous literature is not firm enough. Therefore, this study, using descriptive-analytical method, assesses the feasibility of formulation and revocation of marriage contract in the form of mentioned condition considering the various kinds of mentioned contract, different predicted series of ways to breach it, and referring to suspension mechanism, with separating the notions of condition of voidable result and composition of mentioned legal enforcement which is definitive. By providing modern analyses, it also infers the feasibility of formulation and revocation of marriage contract with the mentioned condition.

کلیدواژه‌ها English

condition
condition of corollary
formulation of marriage contract
revocation of marriage contract
فهرست منابع
الف. فارسی
- افتخاری، جواد (1382)، کلیات عقود و حقوق تعهدات، چاپ نخست، تهران: میزان.
- امامی، سیدحسن (1374)، حقوق مدنی، جلد چهارم، چاپ دوازدهم، تهران: اسلامیه.
- امامی، سیدحسن (1390)، حقوق مدنی، جلد نخست، چاپ سی و دوم، تهران: اسلامیه.
- امامی، اسدالله (1398)، کلیات حقوق تعهدات، چاپ نخست، تهران: میزان.
- امینی، عیسی (1401)، حقوق قرارداد ها، انعقاد، آثار و انحلال، چاپ سوم، تهران: گنج دانش.
- باقری، عباس و شیری، جمشید و سخنور، مهدی (1394)، «نگاهی متفاوت به قابلیت امکان اعمال عقود تشریفاتی در قالب شرط نتیجه»، آموزه­های فقه مدنی، دوره 7، شماره 11.
- بهرامی احمدی، حمید (1386)، کلیات عقود و قرارداد ها: حقوق مدنی (3)، چاپ دوم، تهران: میزان.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1388)، دائره المعارف عمومی حقوق: الفارق، جلد سوم، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1386)، حقوق خانواده، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1387) اساس در قوانین مدنی: المدونه، چاپ نخست، تهران: گنج دانش.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1391)، مجموعه محشی قانون مدنی (علمی-تطبیقی -تاریخی)، چاپ پنجم، تهران: گنج دانش.
- حائری شاه‌باغ، سیدعلی (1387)، شرح قانون مدنی، جلد نخست، چاپ سوم، تهران: گنج دانش.
- ره‌پیک، حسن (1398)، حقوق مدنی: حقوق قراردادها، چاپ نخست، تهران: خرسندی.
- شهابی خراسانی، محمود (1390)، قواعد فقه (خلاصه تقریر درس)، چاپ پنجم، تهران: دانشگاه تهران.
- شهیدی، مهدی ( 1388 )، تشکیل قراردادها و تعهدات، چاپ هفتم، تهران: مجد.
- شهیدی، مهدی (1391)، حقوق مدنی، ج چهارم: شروط ضمن عقد، چاپ سوم، تهران: مجد.
- شیروی، عبدالحسین (1396)، حقوق قراردادها: انعقاد، آثار و انحلال، چاپ نخست، تهران: سمت.
- صفایی، سیدحسین و امامی، اسدالله (1393)، حقوق خانواده: نکاح و انحلال آن (فسخ و طلاق)، جلد نخست، چاپ سیزدهم، تهران: دانشگاه تهران.
- صفایی، سیدحسین (1385)، دوره مقدماتی حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: میزان.
- عبده بروجردی، محمد (1383)، کلیات حقوق اسلامی، چاپ نخست، تهران: دانشگاه تهران.
- علمی کنک لو، سجاد و غریبه، علی و صغیری، اسماعیل (1402)، «باز پژوهی نظریه غیر قابل اسقاط بودن شرط نتیجه»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره 124.
- قاسم‌زاده، سیدمرتضی (1389)، حقوق مدنی: اصول قرارداد ها و تعهدات، چاپ چهاردهم، تهران: دادگستر.
- کاتوزیان، ناصر (1396)، قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، چاپ سی و دوم، تهران: میزان.
- کاتوزیان، ناصر (1388 الف)، قواعد عمومی قراردادها، جلد نخست، چاپ هشتم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- کاتوزیان، ناصر (1387)، قواعد عمومی قراردادها، جلد سوم، چاپ پنجم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- کاتوزیان، ناصر (1388ب)، دوره حقوق مدنی- حقوق خانواده، جلد نخست، چاپ نخست، تهران: شرکت سهامی انتشار.
- مظفر، محمدرضا (1386)، اصول فقه، جلد دوم، برگردان: محسن غرویان، چاپ ششم، قم: دارالفکر.
- محقق داماد، سیدمصطفی (1390)، نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی، چاپ دوم، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی.
- محقق داماد، سیدمصطفی (1395)، بررسی فقهی حقوق خانواده، چاپ هجدهم، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی
ب. عربی
- موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1392)، کتاب البیع، جلد پنجم، چاپ چهارم، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
- انصاری، مرتضی (1432ق) کتاب المکاسب، جلد ششم، چاپ هجدهم، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
- بجنوردی، سیدمحمدحسن (1430ق) القواعد الفقهیه، جلد سوم، چاپ چهارم، قم: دلیل ما.
- خراسانی، محمدکاظم (1434ق)، کفایه الاصول، جلد نخست، چاپ چهارم، قم: ظهور.
- خوئی، سید ابوالقاسم (1410ق)، محاضرات فی اصول فقه، جلد پنجم، چاپ پنجم، قم: صدر
- سبحانی، جعفر (1414ق)، المختار فی احکام الخیار، چاپ نخست، قم: موسسه الامام الصادق (ع).
- مکی عاملی، شمس‌الدین محمد (شهید اول) (۱۳۹۲)، اللمعه الدمشقیه، چاپ سوم، قم: دارالفکر.
- جبعی عاملی، زین‌الدین بن علی (1429ق - الف)، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، جلد هفتم، چاپ چهارم، قم: موسسه المعارف الاسلامیه
- جبعی عاملی، زین‌الدین بن علی (1429ق - ب)، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، جلد نهم، چاپ چهارم، قم: موسسه المعارف الاسلامیه.
- طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم (1414ق)، العروه الوثقی، جلد دوم، چاپ نخست، قم: مهر.
- طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم (1429ق)، حاشیه کتاب المکاسب، جلد سوم، چاپ دوم، قم: موسسه طیبه لاحیاء التراث
- طوسی، ابی‌جعفر (1428ق -الف)، المبسوط فی فقه الامامیه، جلد سوم، چاپ نخست، قم: موسسه النشر اسلامی.
- طوسی، ابی‌جعفر (1428ق -ب)، المبسوط فی فقه الامامیه، جلد چهارم، چاپ نخست، قم: موسسه النشر اسلامی.
- علامه حلی، الحسن بن یوسف بن المطهر الاسدی (1434ق)، مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، جلد هفتم، چاپ سوم، قم: موسسه النشر الاسلامی.
- غروی نائینی، محمدحسین (1373ق) منیه الطالب فی حاشیه المکاسب، جلد دوم، تهران: مطبعه حیدری.
- قمی، ابوالقاسم (1363)، قوانین الاصول، چاپ نخست، تهران: علمیه اسلامیه.
- محقق حلی، ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن الحسن (1415ق - الف)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: استقلال.
- محقق حلی، ابوالقاسم نجم الدین جعفر بن الحسن (1415ق - ب)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد سوم، چاپ چهارم، تهران: استقلال.
 - مراغی، میرعبدالفتاح (1417ق)، العناوین الفقهیه، جلد دوم، چاپ دوم، قم: موسسه نشر الاسلامی.
- نجفی، محمدحسن (بی‌تا الف)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، جلد بیست و نهم، بی‌جا، بی‌نا.
- نجفی، محمدحسن (بی‌تا ب)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، جلد سی و دوم، بی‌جا، بی‌نا.
- نراقی، احمد (1409ق)، عوائد الایام، چاپ دوم، قم: مکتبه بصیری.
دوره 89، شماره 129
بهار 1404
صفحه 33-51

  • تاریخ دریافت 30 شهریور 1403
  • تاریخ بازنگری 01 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 29 آبان 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1404