مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

متغیرهای تأثیرگذار بر عدم گزارش همسرآزاری جنسی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
زهرا نعمتی 1
محمد فرجیها 2
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.22106/jlj.2024.2026524.5883
چکیده
همسرآزاری از شایع‌ترین انواع خشونت خانگی است که در قالب‌های مختلفِ فیزیکی، روانی، جنسی و اقتصادی ارتکاب می‌یابد. با این حال، نرخ گزارش همسرآزاری جنسی و اقدام رسمی بزه‌دیدگان در قبال آن، بسیار پایین‌تر از سایر انواع همسرآزاری است. این پژوهش با هدف یافتن پاسخ این پرسش که «چرا زنان بزه‌دیده از گزارش همسرآزاری جنسی به نهادهای عدالت کیفری طفره می‌روند و یا چرا پس از سال‌ها تحمل خشونت، تصمیم به گزارش آن می‌گیرند؟»، افزون بر منابع کتابخانه‌ای، از رهگذر مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته با زنان بزه‌دیده، وکلای دادگستری، مقام‌های قضایی و متخصصان بهداشت و سلامت خانواده، نتیجه می‌گیرد که عواملی مانند احساس شرم، بیم برچسب خوردن یا بدنام شدن، ترس از انتقام‌جویی شوهر، بی‌تفاوتی نهادهای عدالت کیفری در قبال مناقشات خانوادگی و از همه مهم‌تر، عدم ادراک خود به عنوان بزه‌دیده، زنان را بر سرِ دوراهیِ گزارش دادن یا ندادن همسرآزاری جنسی به مراجع قضایی قرار می‌دهد. از آن‌جا که سکوت زن بزه‌دیده، زمینه را برای تکرار خشونت از سوی شوهر وی فراهم می‌آورد، پایان دادن به خشونت‌دیدگی جنسی زنان در بستر ازدواج، افزون بر آگاه کردن زنان از حق خود بر مصونیت از هرگونه خشونت و نیز فرهنگ‌سازی در زمینه روابط جنسی سالم و متعارف، نیازمند قانون‌گذاری‌ حمایتی و تدوین برنامه‌های آموزشی برای افسران پلیس و مقام‌های قضایی است.
کلیدواژه‌ها
همسرآزاری
خشونت جنسی
زنان بزه‌دیده
عدم گزارش
نهادهای عدالت کیفری
موضوعات

عنوان مقاله English

Reasons for Not Reporting Marital Rape

نویسندگان English

zahra Nemati 1
Mohammad Farajiha 2
1 tarbiat modares university / faculty of law
2 Faculty of Law, Tarbiat Modares University
چکیده English

Domestic Violence is often defined as a pattern of behavior to gain or maintain power and control over an intimate partner. Domestic violence can be physical, sexual, emotional, economic, psychological, but one of the most prevalent forms of domestic violence against women is sexual abuse in marriage; However, its reporting rate is very low compared to other forms of domestic violence. This research seeks to answer the following question: "Why do not victims of marital rape report their victimization to criminal justice system or why do they report it only years after suffering abuse?". To answer this question, in addition to library resources, in-depth and semi-structured interviews with 45 victims of marital rape, 15 attorneys at law, 20 judges and 13 family Health specialists were used for data collection. The findings revealed that a victim often does not report marital rape under the influence of some factors such as shame, fear of enacted stigma, dread of her husband's revenge, insensitivity of criminal justice to domestic violence, and most importantly not to perceive herself as a victim of sexual violence. The silence of victims causes their husbands to repeat the violence. Therefore, it seems that the reduction of marital rape, in addition to creating awareness among women about their right to freedom from violence and raising awareness about correct way to sex, requires protective legislation for victims and the development of special training programs for police and judges.

کلیدواژه‌ها English

Domestic Violence
Marital Rape
Victims
Not Reporting
Criminal Justice System
فهرست منابع
الف. فارسی
1. آذری، هاجر و بابازاده، زهرا (1398)، «حمایت از زنان بزه­دیده خشونت جنسی خانگی در نظام عدالت کیفری ایران»، مطالعات حقوق کیفری و جرم­شناسی، شماره 2.
2. آشتیانی، مهدیه و آخوند، سکینه (1391)، «اهداف ازدواج و کارکردهای آن از منظر اسلام»، پژوهش­نامه اسلامی زنان و خانواده، سال پنجم،  شماره 13.
3. اردبیلی، مولی احمد (1412 ق)، زبدة البیان فی أحکام القرآن، جلد نخست، تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
4. بابازاده، زهرا (1396)، خشونت جنسی خانگی در نظام حقوقی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان، دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس.
5. بزمی، شبنم و کیانی، مهرزاد و رضوانی، سودابه و بزمی، الهام و نائیجی، حامد (1391)، «همسرآزاری و عوامل مؤثر بر آن در مراجعین به واحد معاینات مرکزی پزشکی قانونی استان تهران»، حقوق پزشکی، شماره 20.
6. بهره‌مند بگ‌نظر، حمید و عامری ثانی، امیرکیا و فرهمند، آذر و حاجی‌زاده امیرحسین (1402)، «سیاست‌گذاری حقوقی و پیشگیری از تشتت آراء؛ کاهش دامنه تفسیرپذیری قوانین از طریق یادداشت توضیحی و آزمایشگاه قضایی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره 124.
7. تابش، آذر و حاج­منوچهری، رضا (1402)، «عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر خشونت خانگی نسبت به زنان در جامعه ایران: یک مطالعه ثانویه»، مجله پزشکی قانونی ایران، دوره 29، شماره 1.
8. جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۳)، زن در آیینه جمال و جلال، چاپ نخست، تهران: مؤسسه بین­المللی نشر اِسرا.
9. حلّی، جعفربن حسن (1408ق)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جلد دوم، قم: اسماعیلیان.
10. رضاپور، زهرا و فرجیها، محمد و روشن، محمد (1402)، «تحول نقش قاضی در رویکرد حل مسئله به خشونت خانگی؛ مطالعة تطبیقی حقوق کیفری کامن­لا و ایران»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره 122.
11. رضایی اصفهانی، محمدعلی و شورگشتی، حمیده (1396)، «تفسیر تطبیقی آیه 21 سوره روم و رویکردهای آن»، سراج منیر، شماره 26.
12. ره­کشای، حمیده (1395)، «نقش مداخله دولت­ها در خشونت خانگی علیه زنان از منظر حقوق بشر»، پژوهش‌نامه حقوق بشری، شماره 4.
13. طوسی، ابوجعفر محمدبن حسن (1387)، المبسوط فی فقه الإمامیة، جلد 6، تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم.
14. عاملی، محمدبن حسن (1405 ق)، وسائل ­الشیعه، جلد 20، قم: دار الکتب الإسلامیة. از قلم افتاده و اضافه شود.
۱5. قادری­نیا، محمد و باهو، محمد و نعیم یاوری، مجید (1393)، «بررسی نقش پلیس در پیشگیری انتظامی از خشونت خانگی»، مطالعات پلیس زن، شماره 21.
۱6. مدرسی، سیدمحمدتقی (1379)، احکام خانواده و آداب ازدواج‌، چاپ پنجم، قم: انتشارات محبّان الحسین (ع).
17. ملک­احمدی، حکیمه و عدلی­پور، صمد؛ و پیرنیا، زهرا (1392)، «آسیب­شناسی آثار هرزه­نگاری اینترنتی بر روابط جنسی زوج­ها»، مجله طوبی، شماره 45.
18. نعمتی، زهرا و فرجیها، محمد (1402)، «واکنش نهادهای عدالت کیفری در قبال خشونت جنسی علیه همسر»، پژوهش‌نامه حقوق کیفری، سال چهاردهم، شماره 1.
19. نویدنیا، منیژه و شاملو، ابراهیم (1397)، «بررسی عوامل مؤثر بر همسرآزاری با تأکید بر نقش نظام مردسالاری در خانواده»، زن در توسعه و سیاست، دوره 16، شماره 1.
20. یکرنگی، محمد و شیروی، مهسا (1390)، « عدالت ترمیمی؛ واکنشی مناسب در حمایت از آسیب‌های روانی و جسمانی زنان بزه‌دیده خشونت خانگی»، حقوق پزشکی، شماره 19.
ب. انگلیسی
1. Allen, Charlene; Raimer, John; Rothman, Emily (2004), "Intimate Partner Sexual Abuse: A Curriculum for Batterer Intervention Program Facilitators", Boston: Commonwealth of Massachusetts, Executive Office of Public Safety.
2. Balos, Beverly (2004), "A Man's Home Is His Castle: How the Law Shelters Domestic Violence and Sexual Harassment", Saint Louis University Public Law Review, 23.
3. Basile, Kathleen C. (2002), "Prevalence of Wife Rape and Other Intimate Partner Sexual Coercion in a Nationally Representative Sample of Women", Violence and Victims, Vol. 17(5).
4. Breiding, Matthew; Kathleen C. Basile; Sharon G. Smith; Michele C. Black, and Reshma R. Mahendra (2015), "Intimate Partner Violence Surveillance Uniform Definition and Recommended Data Elements", Version 2.0, National Center for Injury Prevention and Control Atlanta, Georgia.
5. Boyce, Carolyn; Neale, Palena (2006), "Conducting in-depth interviews: A guide for designing and conducting in-depth interviews for evaluation input", Watertown: Pathfinder international. Vol. 2.
6. Dolezal, Luna (2022), "Shame Anxiety, Stigma and Clinical Encounters", Journal of Evaluation in Clinical Practice, Vol. 28(5).
7. Erez, Edna (2002), "Domestic Violence and the Criminal Justice System: An Overview", Online Journal of Issues in Nursing, 7(1), 1-24.
8. Eskow, Lisa R. (2006), "The Ultimate Weapon: Demythologizing Spousal Rape and Reconceptualizing Its Prosecution", Stanford Law Review, Vol. 48.
9. Felson, Richard B.; Messner, Steven F.; Hoskin, Anthony W.; Deane, Glenn (2002), "Reasons for Reporting and Not Reporting Domestic Violence to the Police", Criminology, 40(3), 617-648.
10. Felson, Richard, Paré, Paul-Philippe (2005), "The Reporting of Domestic Violence and Sexual Assault by Non-Strangers to the Police", Document No: 209039, U.S. Department of Justice, Journal of Marriage and Family 67, No. 3, 597-610.
11. Frieze, Irene Hanson (1983), "Investigating the Causes and Consequences of Marital Rape", Signs: Journal of Women in Culture and Society, 8(3), 532-553.
12. Gelles J., Richard (1988), Family Violence, Sage Publication, 1979; Qouted in: Scheyett, Anna, "Marriage Is the Best Defense: Policy on Marital Rape", Affilia, 3(4).
13. Gill, Aisha K.; Harrison, Karen (2016), "Police Responses to Intimate Partner Sexual Violence in South Asian Communities", Policing: A Journal of Policy and Practice, 10(4), 446-455.
14. Gray, Alison J. (2002), "Stigma in Psychiatry", Journal of the Royal Society of Medicine, Vol. 95(2).
15. Idrus, Nurul Ilmi; Bennett, Linda Rae (2003), "Presumed Consent: Marital Violence in Bugis Society", in Book: Violence against Women in Asian Societies, Edited by: Bennett, Linda Rae; Manderson, Lenore, Chapter 3, Routledge, 41-60.
16. Joyal, Christian C., Cossette, Amélie; Lapierre, Vanessa (2015), "What Exactly Is an Unusual Sexual Fantasy?", Journal of Sexual Medicine, 12(2), 328-340.
17. Lovell, Rachel E.; Collins, Cyleste C.; McGuire, Margaret J.; Overman, Laura T.; Luminais, Misty N.; Flannery, Daniel J. (2019), "Understanding Intimate Partner Sexual Assaults: Findings from Sexual Assault Kits", Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma, 28(1), 1-24.
18. Mahoney, Patricia; Williams, Linda Meyer (1998), "Sexual Assault in Marriage: Prevalence, Consequences, and Treatment of Wife Rape", Na, 113-163.
19. McCleary-Sills, Jennifer; Namy, Sophie; Nyoni, Joyce; Rweyemamu, Datius; Salvatory, Adrophina; Steven; Ester (2016), "Stigma, Shame and Women's Limited Agency in Help-Seeking for Intimate Partner Violence", Global public health, 11(1-2), 224-235.
20. Nanda, Rajni (2014), "Marital Rape: Recent Position with the Criminal Law Amendment Act 2013", International Journal of Law & Legal Jurisprudence Studies, vol. 1, Issue 6, 1-26.
21. Nef, Susanne (2017), "Discursive Problematization of Marital Rape from Intercultural Perspective: Empirical Analysis", Artha Journal of Social Sciences, 16(2), 1-22.
22. Rahm, Gullbritt; Renck, Barbro; Ringsberg, Karin C. (2006), "Disgust, Disgust Beyond Description - Shame Cues to Detect Shame in Disguise, in Interviews with Women Who Were Sexually Abused During Childhood", Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 13(1), 90-109.
23. Riggins, Leah (2004), "Criminalizing Marital Rape in Indonesia", Boston College Third World Law Journal, 24, No. 2, 421-442.
24. Russell, Diana E. (1998), "Wife Rape and the Law", in book: Confronting Rape and Sexual Assault, Edited by: Odem, Mary E.; Clay-Warner, Jody, Rowman & Littlefield Publishing, 71-81.
25. Sack, Emily J. (2010), "Is Domestic Violence a Crime: Intimate Partner Rape as Allegory", Journal of Civil Rights and Economic Development, Vol. 24, Issue 3, 535-583.
26. Scambler, Graham (2004), "Re-framing Stigma: Felt and Enacted Stigma and Challenges to the Sociology of Chronic and Disabling Conditions", Social Theory & Health, Vol. 2(1).
27. Singer, Simon (1988), "The Fear of Reprisal and the Failure of Victims to Report a Personal Crime", Journal of Quantitative Criminology, 4(3), 289-302.
28. Statistics about Sexual Violence in the U.S., National Sexual Violence Resource Center, 2015.
29. United Nations (2006), In-depth Study on All Forms of Violence against Women. Report of the Secretary-General, Sixty-first Session, A/61/122/Add.1
30. Ursel, E., Jane (1996), "The Possibilities of Criminal Justice Intervention in Domestic Violence: A Canadian Case Study", Current Issues in Criminal Justice, Vol. 8, No. 3, 262-274.
31. Wall, Liz (2012), "The Many Facets of Shame in Intimate Partner Sexual Violence", Melbourne: Australian Institute of Family Studies.
32. Warner, Kate (2000), "Sentencing in Cases of Marital Rape: Towards Changing the Male Imagination", Legal Studies, Vol. 20(4), 2000.
33. Weiss, Karen G. (2010), "Too Ashamed to Report: Deconstructing the Shame of Sexual Victimization", Feminist Criminology, 5(3), 286-310.
34. World Health Organization (2012), Understanding and Addressing Violence against Women, Intimate Partner Violence, Geneva.
پ. سایت­های خبری
1. خبرگزاری ایسنا، 18 مهر 1383، کد خبر: 8307 – 07024؛ قابل دسترسی در:
https://www.isna.ir/news/8307-07024/
2. خبرگزاری ایسنا، 17 آذر 1394، کد خبر: 94091710274؛ قابل دسترسی در:
https://www.isna.ir/news/94091710274/
3. خبرگزاری تابناک، 18 دی 1392، کد خبر: 370031؛ قابل دسترسی در:
https://www.tabnak.ir/fa/news/370031/
مجله حقوقی دادگستری
دوره 88، شماره 128
زمستان 1403
صفحه 301-337

  • تاریخ دریافت 28 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 27 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 21 مرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1403