مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

پابند الکترونیک به عنوان شیوه نوین اجرای کیفر حبس؛ از سیاست تقنینی تا قضایی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، مدرس دانشگاه
چکیده
نظارت الکترونیکی محکومان به عنوان یکی از روش‌های جایگزین حبس سنتی، در سیاست کیفری ایران جایگاه ویژه‌ای یافته است. اگرچه این شیوه، که نخستین بار در ماده 62 قانون مجازات اسلامی معرفی شد، به دلیل کمبود زیرساخت‌های اجرایی کمتر مورد استفاده قرار می‌گرفت، اما با تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری و گسترش تدریجی امکانات، به یکی از اولویت‌های نظام کیفری تبدیل شده است. اجرای سنتی مجازات حبس علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین بر دولت و جامعه، پیامدهای منفی اجتماعی، بهداشتی، اخلاقی و جرم‌شناختی را به دنبال دارد؛ از جمله انزوای اجتماعی زندانیان، گسست خانوادگی و مشکلات بازگشت به جامعه. در راستای کاهش این اثرات و با بهره‌گیری از یافته‌های کیفرشناسی و فناوری‌های نوین، سیاست‌گذاران کیفری با تغییر رویکرد به سمت حبس‌زدایی، استفاده از نظارت الکترونیکی را به عنوان راهکاری مؤثر برای مدیریت زندان و بازاجتماعی‌کردن محکومان پیشنهاد کرده‌اند. مساله اصلی این پژوهش، ارزیابی ظرفیت‌ها و چالش‌های نظارت الکترونیکی در جایگزینی حبس سنتی و تأثیر آن بر سیاست‌های حبس‌زدایی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این روش با کاهش هزینه‌های دولتی، کاهش خشونت مجازات و تسهیل بازاجتماعی‌کردن محکومان، ابزاری مؤثر برای مدیریت زندان و اجرای سیاست حبس‌زدایی محسوب می‌شود. با این حال، موفقیت کامل این رویکرد مستلزم توسعه زیرساخت‌های اجرایی، آموزش قضات و سایر نهادهای مرتبط و تصویب قوانین جامع‌تر برای نظارت الکترونیکی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Electronic monitoring as a new method of executing prison sentences in Iran: from legislative policy to judicial policy

نویسندگان English

Shahram Ebrahimi 1
Hossein oltanifard 2
1 Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 guest professor
چکیده English

Punishment and its implementation reflect the nature and strategies of each government's criminal policy. Deprivation of liberty, which has become the most common sanction after the legal and practical abolition of corporal punishment, leads to undesirable effects and costs for the State, society, the offender and his family. Criminologists and criminal law experts have long highlighted the harmful consequences of prisons on health, criminal cognition, ethics and the social fabric.
Nowadays, governments, aware of these costs and the undesirable effects of prisons, as well as with the aim of preventing the phenomenon of social exclusion, the alienation of prisoners from society and the breakdown of ties social and family, have adopted a policy of extrication. Using criminological and criminological studies as well as advances in information technology, they reduced the violence of sanctions and provided in their regulations a new way of applying the prison sentence with the aim of mitigating criminal rights .
“Electronic monitoring” as one of the methods of serving the prison sentence, although provided for since Article 62 of the Islamic Penal Code, was less reflected in criminal sentences due to the lack of infrastructure necessary for its implementation. However, with its expansion in law and the gradual reduction of prison sentences with the gradual establishment of the necessary infrastructure, it has become one of the priorities of criminal policy. Today, it has become an inevitable measure, showing that the direction of prison management focuses on the future of prisoners rather than their past. It is expected that, taking into account this change of perspective, the legislator will also develop and approve precise and comprehensive rules for the optimal use of this method of serving the prison sentence.

کلیدواژه‌ها English

"Electronic monitoring"
"prison"
" criminal policy"
"judicial policy"
فهرست منابع
الف. فارسی
ابراهیمی، شهرام (1391)، «بازپروری عادلانه مجرمان«، آموزه‌های حقوق کیفری، شماره 3.
پروین، حبیب (1401)، نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران و انگلستان، تهران: میزان.
حکم‌اللهی، امیر (1392)، تحولات اجرای اقدامات سالب آزادی در پرتو فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات، پایان‌نامه  کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
بولک، برنار (1387)، کیفرشناسی، برگردان: علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ هشتم ، ویراست پنجم، تهران: مجد.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (۱۳۹۶)، «مجازات‌های جامعه‌مدار در لایحۀ قانون مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان»، در: راهکارهای کاهش جمعیت کیفری زندان (مجموعه مقالات)، به کوشش: مائده میرشمس شهشهانی، چاپ نخست، تهران: میزان.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین (۱۴۰۱)، «حقوق کیفری آرایی سیاست جنایی در پرتو راهبرد سیاست عمومی»، در: حقوق کیفری پویا (مجموعه مقاله‌ها در پاسداشت استاد دکتر محمدعلی اردبیلی»، به کوشش: نسرین مهرا و امیرحسن نیازپور، چاپ نخست، تهران: میزان.
 
نجفی ابرندآبای، علی‌حسین (۱۳۹۸)، «سیاست جنایی»، در: دانشنامۀ علوم جنایی اقتصادی، به کوشش: ، امیرحسن نیازپور، چاپ دوم، تهران: میزان.
 نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و هاشم‌بیکی، حمید (1402)، دانشنامۀ جرم‌شناسی، چاپ هفتم، تهران: گنج دانش.
 ب. فرانسه
Amicelle A, Becker H.S, Bigo D, Bonelli L, Brion F, Foucault M, Gordon C, Gouriou F, Lemaire E, Proteau L, Razac O, Salle G, Voruz V, (2015), Critique de la raison criminologique, harmattan.
 
Olivia Nederlandt, Enquête auprès des tribunaux de l’application des peines en Belgique : que devient le pouvoir judiciaire, et le droit qu’il protège, lorsqu’il franchit la porte des prisons?, in Anne Simon , Jean-Manuel Larralde, (2021) Les frontières de la privation de liberté, mare & martin.
 [H2]کارشناسی یا کارشناسی ارشد؟
دوره 88، شماره 126
تابستان 1403
صفحه 193-220

  • تاریخ دریافت 23 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 11 آذر 1403
  • تاریخ اولین انتشار 11 آذر 1403
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1403