مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

روش «عناصرشناسی معاملات» جعفری لنگرودی در برابر «منطق صوری» و روش «صدق اسم» و «ارکان و شروط»

نوع مقاله : روش شناسی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری
2 دانشجوی دکتری موسسه عالی اموزش پژوهش مدیریت و برنامه ریزی
چکیده
در هر علمی بر اساس روشی خاص، به بررسی مسائل پرداخته می‌شود. روش از مهم‌ترین ارکان هر پژوهش است و نتایج پژوهش تابعی از روشی است که در آن به کار گرفته شده است. از منظر روش‌شناسانه می‌توان نقاط ضعف و قوت هر پژوهشی را یافت. پژوهش حاضر با روش تحلیلی توصیفی به ارزیابی روش‌های رایج فقهی حقوقی در بررسی ماهیات حقوقی در حوزه معاملات می‌پردازد و ضمن بیان معایب و مزایای روش‌های فعلی، روش عناصرشماری استاد جعفری لنگرودی را تبیین و انتخاب می‌کند. در این روش، با تکیه بر عرف و اصالت عمل و انتقاد از منطق صوری و روش‌های مبتنی بر شرح الفاظ و همچنین احتراز از کاربست عناوین اختلاف‌برانگیز نظیر شرط، رکن و سبب، روش استدلالی خاص معرفی می‌شود. نظریه عناصرشناسی می‌تواند در تعیین ماهیت برخی از عقود و تمییز آن‌ها از دیگر انواع عقد راهگشا باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Jafari Langroudi's Method of “lemental Analysis of Transactions”versus “ormal Logic”and Method of “onformity of Name”and “lements and Conditions”

نویسندگان English

mohammad Shahnoosh 1
Fatemeh Mohamadgholiha 2
1 Assistant Professor, Department of Islamic Law, Faculty of Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
2 Doctoral student of Higher Institute of Education, Research, Management and Planning
چکیده English

Undoubtedly, in every science problems are investigated based on a special method. The method is one of the most important elements of any research and the results of research depend on the method used in it. From a methodological point of view, we can find the strengths and weaknesses of any research. The present research tries to evaluate the common jurisprudential-legal methods in examining legal essences in the field of transactions by analytical-descriptive method. Also, while stating the advantages and disadvantages of the current methods, the element counting method of Professor Jafari Langroudi is explained. Relying on custom and originality of action, criticizing formal logic and methods based on the description of words, as well as avoiding the use of controversial titles such as condition, element and cause, he introduces his own method of reasoning. It seems that the theory of elementology can be helpful in determining the nature of some contracts and distinguishing them from other types of contracts.

کلیدواژه‌ها English

methodology
custom
formal logic
conformity of name
elements and conditions
elementology
فهرست منابع
الف. فارسی
* احمدزاده، ابوالفضل (1398)، «نمایی از حیات اندیشهای و سبک نگارشی تفسیری استاد جعفری لنگرودی»، دانشهای حقوقی، شماره 5.
* ایمان، محمدتقی (1396)، فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی، چاپ چهارم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
* آبین، علیرضا (1401)، درآمدی بر روششناسی و اندیشهشناسی حقوقی استاد دکتر جعفری لنگرودی، چاپ نخست، تهران: داد و دانش.
* آهنگران، محمدرسول (1400)، منطق حقوق (کاربرد منطق و استدلالهای عقلی در علم حقوق)، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
* پارسانیا، حمید (1388)، «روششناسی علوم انسانی با رویکرد اسلامی»، عیار پژوهش در علوم انسانی، شماره 2.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1395)، الفارق، چاپ سوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1381)، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد سوم، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1387ب)، اندیشه و ارتقا، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1398ج)، صد مقاله در روش تحقیق علم حقوق، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1399د)، فرهنگ عناصرشناسی، چاپ سوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1400ج)، ترمینولوژی اصول، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1399ج)، مسائل منطق حقوق و منطق موازنه، چاپ دوم، تهران:گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1387الف)، المدونه، چاپ هشتم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر ( 1397الف)، علم موضوع شناسی، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1386)، علم حقوق در گذرتاریخ: تاریخ حقوق مدنی و اتوبیوگرافی علمی، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1397ب)، مکتبهای حقوقی در حقوق اسلام، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1397ب)، قوه قدسیه، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1398ب)، سیستمشناسی در علم حقوق، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1394)، رنسانس فلسفه، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1399ب)، روش جدید در مقدمه عمومی علم حقوق، چاپ دوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1400الف)، دروس اصول، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1400ب)، فن استدلال در منطق حقوق اسلام، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1399الف)، دانشنامه حقوقی، چاپ سوم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1398الف)، فلسفه حقوق مدنی، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
* جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1360)، در جستوجوی منطق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 22.
* حقیقت، سید صادق (1385)، روششناسی علوم سیاسی، قم: دانشگاه مفید.
* حکمتنیا، محمود (1393)، «قواعد بنیادین در حقوق و روششناسی احراز و توسعه آنها»، حقوق اسلامی، شماره 42.
* ساروخانی، باقر (1375)، روشهای تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
* شریفی، علیرضا (1398)، «عقد در اندیشه استاد جعفری لنگرودی»، دانشنامههای حقوقی، شماره 5.
* صفایی سید حسین و ضیایی بیگدلی، محمدرضا و دیگران (1398)، مجموعه مقالات همایش ملی تجلیل از مقام استاد محمدجعفری لنگرودی، تهران: گنج دانش.
* علیدوست، ابوالقاسم (1397)، فقه و عرف، چاپ ششم، قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
* عمید، حسن (1358)، فرهنگ عمید، چاپ سیزدهم، تهران: امیرکبیر.
* کاکایی، عباس (1399)، روششناسی علوم سیاسی، تهران: مکتب ماهان.
ب. عربی
* انصاری، شیخ مرتضی (1415ق)، المکاسب، جلد سوم، قم: کنگره بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
* اصفهانی، حسین بن محمد الراغب (1392)، معجم مفردات الفاظ قرآن کریم، قم: نوید اسلام.
* جبعی عاملی، زینالدین بن علی (1413ق)، مسالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، قم: موسسه معارف اسلامی.
* حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد (1419ق)، مفتاح الکرامه فی شرح قواعد الاعلامه، قم: موسسه نشر اسلامی.
* خراسانی، شیخ محمد کاظم (1409ق)، کفایه الاصول، قم: موسسه آل البیت.
* شیرازی، قطبالدین (1394)، دره التاج (منطق)، تهران: حکمت.
* صدر، سید محمدباقر (1420ق)، الدروس فی علم الاصول، قم: موسسه نشر اسلامی.
* طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم (1421ق)، حاشیه مکاسب، قم: اسماعیلیان.
* نجفی، محمدحسن (1404ق)، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام، جلدهای چهارم و پنجم و بیست و دوم، بیروت: دار الاحیا التراث العربی.
* نراقی، مولی احمد (1417ق)، عوائد الایام فی بیان قواعد الاحکام و مهمات مسائل الحلال و الحرام، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
دوره 88، شماره 125
بهار 1403
صفحه 307-329

  • تاریخ دریافت 03 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 10 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 13 خرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 13 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403