مجله حقوقی دادگستری

مجله حقوقی دادگستری

ارزیابی تأثیر جنسیت به عنوان متغیر فراقانونی بر آراء کیفری حوزه مواد مخدر (مطالعه موردی شهرستان کاشان)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه کاشان
چکیده
باور عمومی آن است که قضات در مقام صدور حکم کاملاً تابع قانون هستند و به هیچ وجه از مولفه‌های فراتر از متن قانون همچون نژاد، جنسیت، مذهب، جوانی، تأهل و طبقه اجتماعی تأثیر نمی‌پذیرند، اما پاره‌ای مطالعات تجربی گویای آن است که در برخی موارد، قضات متأثر از این متغیرهای فراقانونی تعیین مجازات می‌کنند.
پژوهش حاضر با تمرکز بر متغیر جنسیت در پرونده‌های مواد مخدر و در حوزه مطالعات جامعه‌شناسی حقوق کیفری به رشته تحریر درآمده و برای پاسخ به سوال‌های پژوهش، با اتخاذ روش پژوهش کیفی در حوزه قضایی شهرستان کاشان، بیست و سه پرونده را مورد مطالعه قرار داده و با نه قاضی و وکیل فعال در این حوزه، مصاحبه عمیق داشته است. یافته‌ها حاکی است که قضات در رسیدگی به جرائم مرتبط با مواد مخدر، خواه ‌ناخواه جنسیت مجرم را در راستای اِعمال نهادهای ارفاقی و تخفیف مجازات در قبال زنان، لحاظ می‌کنند که علت آن، تفاوت‌های جسمی و روحی میان زنان و مردان، قرار گرفتن زنان در موقعیت‌های نامناسب، تفاوت در انتظارات از زنان و مردان و همچنین عدم لزوم شدت عمل برای اصلاح مجرمان زن است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Evaluating the Influence of Gender as an Extralegal Variable on Criminal Judgements in the Field of Drug Crimes (A Case Study of Kashan City)

نویسندگان English

Morteza Arefi 1
Zahra Rabiee 2
1 Assistant Professor of Law Department. Bu Ali Sina University
2 MA. in Criminal Law & Criminology, University of Kashan
چکیده English

The general belief is that judges obey the law in sentencing and are not influenced by factors beyond the text of law such as race, gender, religion, youth, marital status, social class, etc., but some empirical studies prove that in some cases, judges determine punishments affected by these extra-legal variables. The current research was written focusing on the gender variable in the drug cases and in the field of sociology of criminal law. In order to answer the research questions by adopting the qualitative research method in the jurisdiction of Kashan city, twenty three cases were studied and had in-depth interviews with nine judges and lawyers in this area. The findings indicate that judges, whether they want to or not, take into account the sex of the criminal in dealing with the drug crimes to apply the institutions of reduction and reduce the punishment for women, which according to the interviewees, could be the physical and mental differences between men and women, placing women in inappropriate situations, the difference in expectations between men and women, as well as the lack of need for strict action to correct female criminals.

کلیدواژه‌ها English

Woman
Extralegal Variables
Sentencing
Drug Crimes
Criminal Justice System
 
الف. فارسی
* اعتمادیفرد، مهدی و جعفری، فاطمه (1396)، «تفاوت آراء قضات در سرقت خشن: نقش زمینههای اجتماعی متهمان»، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره هشتم، شماره 1.
* الهام، غلامحسین و کریمی، مهدی (1394)، «تأثیر عوامل فراقانونی و قانونی خاص بر تفاوت آراء در تعیین مجازات قضایی در جرائم مشابه»، مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی، دوره 2، شماره 4 و 5.
* برنارد، تامس و دیگران ( 1392)، جرمشناسی نظری وُلد، برگردان: علی شجاعی، چاپ نخست، تهران: دادگستر.
* خداوردی، حسن (1395)، «متدولوژی پژوهش کیفی»، رهآورد سیاسی، شماره 48.
* رشیدی، احمد و براتی، مریم (1395)، «بررسی وضعیت زنان زندانی و روشهای بازپروری آنها»، پژوهشنامه زنان، سال هفتم، شماره 3.
* رنجبر، هادی و دیگران (1391)، «نمونهگیری در پژوهشهای کیفی: راهنمایی برای شروع»، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، سال دهم، شماره 3.
* ساکیانی، زهرا و واعظی، عباس (1401)، «اثرسنجی سوگیریهای شناختی بر کیفیت عدالت در تصمیمگیری قضات دادگاههای کیفری»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 86، شماره 119.
* صانعی، پرویز (1347)، «تأثیر عوامل شخصی در رأی قضات»، کانون وکلا، شماره 109.
* عارفی، مرتضی (1396)، مداخله نهادهای عدالت کیفری نسبت به متهمان فقیر، رساله دکتری حقوق کیفری و جرمشناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
* علوی حسینی، محمدتقی (1389)، متغیرهای فراقانونی مؤثر بر آراء کیفری ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه امام صادق علیهالسلام.
* کاظمپور، ثنا و فرجیها، محمد (1401)، «تبیین نظری تأثیر جنسیت بر تعیین مجازات مجرمان مواد مخدر؛ مطالعه تطبیقی ایران و آمریکا»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 86، شماره 117.
* کریمی، مهدی (1395)، «پژوهش میدانی تأثیر جنسیت زن در تعیین مجازات کیفری؛ مطالعه موردی دادگاههای کیفری مشهد 1392»، پژوهشنامه زنان، سال هفتم، شماره 2.
* کی نیا، مهدی (1373)، مبانی جرمشناسی، تهران: دانشگاه تهران.
* محمودی کاردگر، مریم (1395) «تحلیل سفر به عنوان مکانیزم تغییر در زندگی زنان: مطالعه موردی زنان تهران امروز»، پایاننامه کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی،کاشان: دانشگاه کاشان.
* مخصوصی، خدیجه (1386)، تأثیر جنسیت مجرم بر صدور قرارهای تأمینی و احکام کیفری، پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد.
* مهرا، نسرین (1386)، «کیفر و چگونگی تعیین آن در فرآیند کیفری انگلستان؛ با تکیه بر کارکردهای کیفر»، تحقیقات حقوقی، شماره 45.
* نئوندورف، کمبرلی.ای، (1395)، راهنمای تحلیل محتوا، برگردان: حامد بخشی، چاپ نخست، مشهد: جهاد دانشگاهی.
* هوشیار، مهدی (1393)، موقعیت اقلیتها در نظام عدالت کیفری ایران، رساله دکتری رشته حقوق کیفری و جرمشناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
ب. انگلیسی
* Bickle Gayle S. , Peterson, Routh D. (1991). "The Impact of Gender-Based Family Roles on Criminal Sentencing", Social Problem, Vol. 38, No. 3.
* Brewster, D, (2002), "Legal and Extra Legal Variables in Sentencing Outcomes: The Effect of Race and Gender", A Dissertation University of Oklahoma.
* Cahill, S, (2012), "Gender and Sentencing: A Canadian Perspective", A Thesis presented to The University of Guelph.
* Crew, Keith B, (1991),"Sex differences in criminal sentencing: Chivalry or patriarchy?", Justice Quarterly, 8.
* Daly, Kathleen (1987), "Structure and Practice of Familial-Based Justice in a Criminal Court", Law and Society Review, 21.
* Daly, Kathleen, Bordt, Rebecca L. (1995). "Sex effects and sentencing: An analysis of the statistical literature". Justice Quarterly 12.
* Doerner, J & Demuth S, (2014), "Gender and Sentencing in the Federal Courts: Are Women Treated More Leniently?", Criminal Justice Policy Review, Vol. 25(2).
* Franklin, Courtney and Noelle Fearn (2008), "Gender, Race and Formal Court Decision-Making Outcomes: Chivalry/Paternalism, conflict theory or gender conflict?", Journal of Criminal Justice, 36.
* Griffin, Timothy, Wooldredge, John. (2006). "Sex-based disparities in felony dispositions before versus after sentencing reform in Ohio". Criminology 44.
* Hartley, Richard D and Kwak, Dae-Hoon and Park, MiRang and Lee, Min-Sik, (2011), "Exploring Sex Disparity in Sentencing Outcomes: A Focus on Narcotics Offenders in South Korea", International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminogy, 55.
* Kruttschnitt, Candace (1982a), "Women, Crime and Dependency: An Application of the Theory of Law", Criminology, 19.
* Kruttschnitt, Candace (1982b), "Respectable Women and the Law", Sociological Quarterly, 23.
* Kruttschnitt, Candace (1984), " Sex and Criminal Court Dispositions: The Unresolved Controversy", Research in Crime and Delinquency, 21.
* Kruttschnitt, Candace, Savolainen, Jukka (2009). "Ages of Chivalry, Places of Paternalism", European Journal of Criminology, Volume 6 (3).
* Nagel, I. and Hagan, J. (1983). "Gender and crime: Offense patterns and criminal court sanctions". In N. Morris and M. Tonry (Eds) Crime and justice. Volume IV, 91–144. Chicago, IL: University of Chicago Press.
* Pierce, Mari. (2023). "Gender disparities in sentencing: a theoretical approach", Perceptions of Female Offenders, Vol 2 .
* Steffensmeier, Darrell, Kramer, John, Streifel, Cathy. (1993). "Gender and imprisonment decisions". Criminology, 31.
* Steffensmeier, Darrell and Ulmer Jeffery and Kramer, John, (1998). "The interaction of race, Gender and Age in Criminal Sentencing: The Punishment Cost of Being Young, Black and Male", Criminology, Volume 36.
* Sharp, F. Susan, Braley, Adrienne, Marcus-Mendoza, Susan (2000), "Focal Concerns, Race and Sentencing of Female Drug Offenders", Free Inquiry in Creative Sociology, Volume 28, Number 2.
* Tillyer, Rob, Hartley, D. Richard, Ward, T. Jeffery (2015), "Differential Treatment of Female Deffendants", Criminal justice and Behavior, Vol. 42, No.7.
دوره 87، شماره 124
زمستان 1402
صفحه 385-411

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 30 فروردین 1403
  • تاریخ پذیرش 09 خرداد 1403
  • تاریخ اولین انتشار 09 خرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1402