رَهیافت آنارشیستی به ‌جرم‌انگاری

کاظم‌نظری, محمدعلی; محمودی جانکی, فیروز

doi:10.22106/jlj.2023.2011856.5445

رَهیافت آنارشیستی به ‌جرم‌انگاری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

محمدعلی کاظم‌نظری ¹

فیروز محمودی جانکی ²

¹ گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

² دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران

10.22106/jlj.2023.2011856.5445

چکیده

حقوق کیفری و جرم‌انگاری، عرصه‌ برخورد اقتدار دولتی و حقوق و آزادی‌های شهروندان است؛ نظریه‌های گوناگونی با پیش‌فرض ‌گرفتن مشروعیت اقتدار دولت، به‌عنوان نهاد پذیرفته‌شده برای وضع، اجرا و رسیدگی به ‌اجرای قانون و تَبَعاً تعریف جرم، تعیین مجازات و اِعمال آن، به همراه پیاده‌سازی نظام عدالت کیفری، در تبیین و توجیه جرم‌انگاری و کیفرگذاری مورد بررسی اندیشمندان این حوزه قرار گرفته است‌. توجه به ‌پدیدآیی مشکلاتی که این نگرش به‌ مسأله جرم‌انگاری و کیفرگذاری ایجاد می‌نماید و نیز بررسی ‌تأملات فلسفی و جرم‌شناختی بیرون از دایره‌ پذیرش وجود دولت، با ملاحظه حق‌های اساسی شهروندان، لازم می‌آورَد که با نگاهی مبتنی بر اقتدارگریزی، با رویکردی آنارشیستی و مبتنی ‌بر نفی مفهوم دولت، به‌جرم‌انگاری نگاهی دوباره بیاندازیم؛ تا علاوه بر آن‌که دریابیم از این منظر اساساً جرم‌انگاری امکان‌پذیر نخواهد بود، بلکه لازم است برای تدبیر انحرافات اجتماعی از مکتب عدالت ترمیمی کمک بگیریم؛ ‌امری که به ‌نظر می‌رسد در فضای اقتدار دولتی راه به ‌جایی نمی‌برد؛ اما در فضای گریز از اقتدار می‌تواند راهگشا و اثربخش باشد.

کلیدواژه‌ها

آنارشیسم

جرم‌انگاری آنارشیستی

جرم‌شناسی آنارشیستی

عدالت ترمیمی

حقوق شهروندی

موضوعات

حقوق جزا و جرم شناسی

عنوان مقاله English

Anarchist approach to criminalization

نویسندگان English

MohammadAli Kazemnazari ¹

firooz mahmoodi ²

¹ Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran

² Associate Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran

چکیده English

Criminal law and criminalization is the arena of confrontation between government authority and the rights and freedoms of citizens; various theories, assuming the legitimacy of the government's authority, as an accepted institution for establishing, implementing and dealing with the implementation of the law, defining the crime, determining the punishment and applying it, as well as the implementation of the criminal justice system, have been examined by the thinkers of this field in explaining and justifying criminalization and punishment. Paying attention to the emergence of problems that this attitude creates on the issue of criminalization and sentencing, as well as examining philosophical and criminological reflections outside the circle of accepting the existence of the state, considering the basic rights of citizens, it is necessary that with a view based on aversion to authority, with an anarchist approach and based on the negation of the concept of the state. In this way, in addition to what we find out, from this point of view, criminalization will not be possible, but it is necessary to take help from the school of restorative justice, which seems to lead nowhere in the space of government authority, but in the space of escaping from authority, it can open the way and be effective.

کلیدواژه‌ها English

Anarchism

anarchist criminalization

anarchist criminology

restorative justice

civil rights

فهرست منابع

الف. فارسی

* بروکس، تام (1395)، مجازات، برگردان: محمدعلی کاظم‌نظری، تهران: میزان.

* برهانی، محسن و نوری‌ زینال، المیرا (1396)، دانش‌نامه‌ عدالت ترمیمی، تهران: میزان.

* حسینی، سید حمید و محمودی ‌جانکی، فیروز و پاکزاد، بتول (1402)، «حق بر مجازات‌نشدن؛ چیستی و هستی»، مجله‌ی حقوقی دادگستری، دوره 87، شماره‌ 123.

* خاقانی ‌اصفهانی، مهدی و عبدالهی، سامان (1394)، «مجازات نظارت الکترونیکی؛ خلاقیتی میان‌‌رشته‌ای در کیفرشناسی، علوم انتظامی، سیاست جنایی»، دانش انتظامی لرستان، شماره 3.

* زهر، هوارد (1388)، کتاب کوچک عدالت ترمیمی، برگردان: حسین غلامی، تهران: مجد.

* ساکیانی، زهرا و واعظی، سید عباس (1401)، «اثرسنجی سوگیری‌های شناختی بر کیفیت عدالت در تصمیم‌گیری قضات دادگاه‌های کیفری»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 86، شماره 119.

* سبزواری، عبدالکریم (1401)، «سازوکارهای اجرایی و چالش‌های عدالت ترمیمی در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392)»، مطالعات میان‌‌رشته‌ای فقه، شماره 7.

* فرنام، حکیمه (1400)، «انتقادات وارد بر عدالت ترمیمی»، حقوق جزا و جرم‌شناسی، شماره 20.

* هابز، توماس (1401)، لویاتان، برگردان: حسین بشیریه، تهران: نی.

ب. انگلیسی

* Andrew Ashworth (2007), “Is restorative justice the way forward for criminal justice ?”, Restorative justice How it work?, Marian Liebmann (ed.), London: Jessica Kingsley Publishers.

* Bakunin, Mikhail, (1990), Statism and Anarchy, Translated by Marshall S. Shatz, Cambridge: Cambridge University Press.

* Casey, Gerard (2012), Libertarian Anarchy: Against the State, London: Bloomsbury.

* Chaddock, Gail Russell (2003), “US notches world's highest incarceration rate”, The Christian Science Monitor: Washington.

* Chomsky, Noam (2005), Chomsky on Anarchism, Barry Peterman (ed.), Oakland: AK Press.

* Depuis-Déri, Francis (2010), “Anarchy in Political Philosophy”, New Perspectives on Anarchism, Lanham: Rowman and Littlefield.

* Ferrell, Jeff (1998), “Against the Law: Anarchist Criminology”, Social Anarchism, 25.

* Gardner, John (2007), Offences and Defences, Oxford: Oxford University Press.

* Godwin, William (1793), An Enquiry Concerning Political Justice, volume 2, London: G. G. J. and J. Robinson.

* Guerin, Daniel (1970), Anarchism, New York: Monthly Review.

* Hart, Herbert, L. A. (1994), The Concept of Law, Oxford: Oxford University Press.

* Kropotkin, Peter (1886), Law and Authority, The Anarchist Library.

* Marcus, Greil (1989), Lipstick Traces: A Secret History of the Twentieth Century, Cambridge: Harvard University Press.

* Mazor, Lester J. (1978), “Disrespect for Law”, Roland J. Pennock and John W. Chapman (eds.), Anarchism, New York: New York University Press.

* McKinney, Coy (2012), An Anarchist Theory of Criminal Justice, The Anarchist Library.

* McLaughlin, Eugene (2001), “Anarchist Criminology”, The Sage Dictionary of Criminology, Eugene McLaughlin and John Muncie (eds.), London: Sage Publications Ltd.

* Nocella, Anthony J., Mark Seis, and Jeff Shantz (eds.) (2018), Contemporary Anarchist Criminology: Against Authoritarianism and Punishment, New York: Peter Lang.

* Prichard, Alex (2018), “Freedom”, Carl Levy and Matthew S. Adams, (eds.), The Palgrave Handbook of Anarchism, New York: Palgrave MacMillan.

* Proudhon, Pierre-Joseph (1840), What is Property? First Memoir, Benjamin R. Tucker (trans.), Princeton: Benjamin R. Tucker.

* Ruth-Heffelbower, Duane (2011), “Anarchist criminology: a new way to understand a set of proven practices”, Paper presented at the Academy of Criminal Justice Sciences annual meeting: Toronto.

* Sartwell, Crispin (2008), Against the State: An Introduction to Anarchist Political Theory, Albany: Suny Press.

* Simmons, A. John (2001), Justification and Legitimacy: Essays on Rights and Obligations, Cambridge: Cambridge University Press.

* Stone, Randolph N. (1991), “Crisis in the Criminal Justice System: The Socioeconomic Struggle for Equality”, 8 Harvard Blackletter Journal.

* Swain, Sean (2018), “On Crime and Deviance”, Contemporary Anarchist Criminology: Against Authoritarianism and Punishment, Anthony J. Nocella, Mark Seis, Jeff Shantz (eds.), New York: Peter Lang.

* Tadros, Victor (2016), Wrongs and Crimes, Oxford: Oxford University Press.

* Weber, Max (1946), From Max Weber: Essays in Sociology, H. H. Gerth and C. Wright Mills (trans. and eds.), New York: Oxford University Press.

* Wolff, Robert Paul (1998), In Defense of Anarchism, Berkeley: University of California Press.

* Zehr, Howard (2002), The Little Book of Restorative Justice, New York: Good Books.