جایگاه نظر کارشناس در احراز رابطۀ سببیت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران،‌ ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران،‌ ایران

10.22106/jlj.2020.124986.3349

چکیده

مباحث پیرامون رابطۀ سببیت اگر نگوییم مهم‌ترین مبحث از میان مباحث دانش حقوق است، بی‌شک یکی از مهم‌ترین آن‌هاست. بررسی اعتبار نظریۀ کارشناسی در فرایند تشخیص رابطۀ سببیت و مسائل پیرامونی آن موضوع این نوشتار علمی است. بسیار دیده شده که در محاکم حقوقی و کیفری، احراز رابطۀ سببیت به کارشناس محول می‌شود بدون آنکه بررسی و تأمل شده باشد آیا وجهی برای تجویز ارجاع احراز رابطۀ سببیت به کارشناس وجود دارد یا خیر. در واقع در این مقاله، به‌دنبال پاسخ به این پرسش هستیم که بر اساس نظام حقوقی ایران در چه مواردی نظریۀ کارشناس می‌تواند مستند حکم دادگاه در فرایند تشخیص رابطۀ سببیت و تحمیل مسئولیت قرار گیرد؟ در این نوشتار فرض بر این است که برای احراز رابطۀ سببیت آنچه به‌عنوان قاعده باید ملاک عمل قرار گیرد، استناد عرفی است؛ اگرچه در برخی فروض خاص جهت احراز رابطۀ سببیت و نیز در برخی مسائل پیرامونی رابطۀ سببیت از جمله تشخیص عوامل مادی وقوع حادثه، و نیز تعیین میزان مسئولیت (در فرض اشتراک مسئولیت) می‌توان قائل به جواز تمسک به نظریۀ کارشناس شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The role of the expert opinion in establishment of the causation

نویسندگان [English]

  • mohsen Borhani 1
  • Arash Badkoubeh Hezaveh 2
1 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 PhD Student in Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Causation is one of the most significant topics of law, if not the most important one. This article analyzes the validity of expert opinion in determining establishment of causation and peripheral issues of causation. Iranian courts routinely delegate the recognition of causation establishment to governmental experts, regardless of whether there is any legal basis justifying such reference.
This article answers the following inquiry: “According to Iranian law, in what cases, if any, courts can rely on expert opinion in determining whether Causation is established for purpose of imposing liability?” This article assumes that a criterion should be implemented/designed to recognize establishment of causation based on a customary standard.
Although in certain cases, establishment of causation and in some peripheral issues related to the causation, namely recognition of material causes and amount of damages (in the cases of shared liability), expert opinion could be the sole basis for determinate establishment of causation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Customary standard
  • Superseding and intervening causes
  • direct and indirect causation
  • expert opinion
  • Shared responsibility for liability
  • Longitudinal and transverse causes