علامت تجاری عام: احراز فقدان و زوال تمایزبخشی در پرتوی پروندۀ «اکبرجوجه»

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

پژوهشگر پژوهشکدۀ قوۀ قضائیه، تهران،‌ ایران

چکیده

علائم عام استحقاق حقوق انحصاری را ندارند، چون رقبا را به‌دلیل فقدان تمایزبخشی از واژه‌های ضروری برای معرفی کالا یا خدمت خود محروم کرده و به‌تبع آن مصرف‌کننده را گمراه می‌کنند.‌ ممکن است علامت تجاری، پس از ایجاد، به دلایلی به واژۀ عام برای طبقۀ کالاها یا خدماتی که به آن تعلق دارد تبدیل شود. در این وضعیت زوال تمایزبخشی و مرگ علامت، موسوم به ژنریساید، رخ می‌دهد. خلأ زبان به‌دلیل فقدان اسم عامِ کالا و تازگی علامت، مرگ به‌وسیلۀ اختراع، سادگی و کوتاهی علامت نسبت به نام کالا و نیز سلطۀ بازاری و مشهورشدن در زمرۀ فرایندهای زبان‌شناسی و اجتماعی برجسته در عام‌شدن علامت هستند. قانون‌گذاران جهت مقابله با انحصار بلاجهت علائم عام، خواه در زمان ثبت و خواه پس از آن، می‌توانند چند سازوکار پیش‌بینی کنند که مهم‌ترین آن‌ها عدم قابلیت ثبت، ابطال علامت در دادگاه، لغو یا حذف علامتی که به مرور زمان عام گردیده و محدودیت حقوق انحصاری است. با‌ این‌حال، سه پرسش باقی می‌ماند که باید مورد‌به‌مورد در رسیدگی قضایی پاسخ داده شود: نخست، عام‌بودن علامت درخصوص کدام کالا یا خدمت با ویژگی خاص باید احراز شود؟ دوم، علامت تجاری از دید و ادراک کدام گروه (مصرف‌کنندۀ نهایی، واسطه‌ها یا تولیدکنندگان) ژنریک شناخته می‌شود؟ سوم، ادارک جامعۀ هدف درخصوص معنای اصلی علامت با توجه به ادلۀ اثباتی به‌ویژه نظرسنجی‌ها، ابزارهای زبانی، موتورهای جست‌وجوگر اینترنتی و شهادت اشخاص فعال در صنف مرتبط چیست؟ در مقالۀ حاضر، با روش توصیفی‌تحلیلی، فرایندهای عام‌شدن علامت و سازوکارهای مقابلۀ حقوق علائم تجاری با علائم عام تبیین شده‌اند. پس از آن شیوۀ احراز ژنریک‌بودن یا ژنریک‌شدن علامت در رسیدگی قضایی در پرتو مطالعه و تحلیل آرای دادگاه‌ها در ایران، آمریکا و اتحادیۀ اروپا تشریح شده است. در کنار تحلیل پروندۀ «اکبرجوجه»، در بخش‌های مختلف مقاله سعی شده است تا در صورت لزوم جهت رفع خلأهای قانونی و به‌ سامان‌کردن رسیدگی‌های مرتبط با علائم تجاری عام پیشنهاداتی ارائه گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Generic Trademark: Lack and Loss of Distinctiveness in light of Akbarjoojeh Case

نویسندگان [English]

  • Ali Seyedin
  • Mahdi Karchani
Institute of Judiciary, Researcher of IP Law Department
چکیده [English]

Generic trademarks are not entitled to exclusive rights, since due to lack of distinctiveness they deprive competitors of necessary words required to introduce goods and services and eventually, they create confusion for consumers. For some reasons, trademark may become the generic name for the category of services and goods which it belongs; In this case, death of trademark which is called Genericide will occur. Semantic gap as a result of non-existence of product or class name along with novelty of trademark, death by patent, shorter length and simplicity compare to product name and also market dominance as well as fame are among the prominent linguistic and social processes of trademark genericization. In order to confront unjustified monopoly of generic trademarks, pre-registration and post-registration, legislators can provide couple mechanisms that the most important ones are: refusal ground for registration, invalidation trial, cancellation or removal of the registry and limitation of exclusive rights. However, three questions shall remain to be answered case by case in judicial proceedings: First, what is the genus of goods and services with respect to key aspect of product? Second, trademark from point of view and perception of which group (end users, intermediaries or manufacturers) shall be deemed generic? Third, considering the evidences particularly surveys, linguistic tools, search engines and testimony of members of trade in relevant sector, what is the perception of relevant public regarding primary significance of tradeamark? The goal of this article is reviewing genericization processes, conducting comparative study of anti-generic mechanisms of trademark law and elaborating procedure of determining genericness of trademark in judicial proceedings in light of US, EU and Iran courts judgments. Finally, as and when needed, providing suggestions to overcome legislation shortcomings and gaps as well as optimizing proceedings regarding generic trademark.

کلیدواژه‌ها [English]

  • genericide
  • death of trademark
  • generic trademark
  • consumer perception
  • semantic class
  • cancellation
  • descriptive Trademark