قواعد حقوقی حاکم بر وصول مطالبات دولت از اشخاص؛ تحلیل مواد ۴۷ و ۴۸ قانون محاسبات عمومی کشور

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 قاضی دادگستری، کارشناس ارشد حقوق عمومی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

10.22106/jlj.2020.94794.2416

چکیده

مهم‌ترین مؤلفۀ قانون کارآمد و جامع در نظام قضایی تمام کشورها و به‌تبع آن در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران، پیش‌بینی ضمانت‌اجراهای مؤثر درخصوص اجرای قانون موضوعه است؛ قوانینی که در زمینۀ وصول مطالبات دولت در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران وضع شده‌اند، به‌منظور تأمین منافع و مصالح عمومی، واجد ضمانت‌اجراها و قواعد خاصی‌اند که از اقتدار و حاکمیت برتر دولت نشئت می‌گیرند و از سایر ضمانت‌اجراهای معمول، متمایزند. این قواعد ویژه که عمدتاً در مواد ۴۷ و ۴۸ قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366 و آیین‌نامه‌های اجرایی مرتبط تبلور یافته است، صرفاً شامل مطالبات وزاتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و منصرف از مطالبات شرکت‌های دولتی و مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی است؛ مگر آنکه مطابق با الحاقات بعدی قانون، به مطالبات نهادهای‌ دیگر تسری یافته باشند. به‌رغم اهمیت و فواید زیاد این موضوع، تمایل قانون‌گذار به تسری و توسعۀ دامنۀ شمول این قواعد، متأسفانه نظام حقوقی حاکم بر آن، به‌ویژه در مقام اجرا از ابهاماتی برخوردار است و جامع و کامل نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


فارسی

  • ابوالحمد، عبدالحمید (1369)، «پیرامون یک رأی وحدت‌رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشور و مسئله شخصیت حقوقی دولت»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 25.
  • امامی، محمد؛ استوارسنگری، کورش (1389)، حقوق اداری، ج 1، تهران: نشر میزان.
  • تروتابا، لویی وژان ماری کوتره (1387)، حقوق مالیاتی، ترجمه محمدعلی یزدان بخش، تهران نشر خاتون.
  • ثورونی، ویکتور (1384)، طراحی و نگارش قانون مالیاتی، ترجمه مرتضی ملانظر، تهران: سازمان امور مالیاتی کشور.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1367)، دانشنامه حقوقی، ج 1، تهران: انتشارات امیرکبیر.
  • رستمی، ولی؛ سپهری، کیومرث (1389)، «اجرای احکام مدنی علیه اشخاص حقوقی حقوق عمومی، موانع و راهکارها»، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 40، شماره 2.
  • رستمی، ولی (1387)، «اقتدارات و اختیارات دستگاه مالیاتی در حقوق مالیاتی ایران»، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 38، شماره 3.
  • رستمی، ولی؛ خسروی، احمد (1390)، «حل و فصل اختلافات گمرکی و آیین دادرسی آن در حقوق ایران»، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، دوره 41، شماره 4.
  • رستمی، ولی، کتابی رودی، احمد (1391)، «تشخیص علی الرأس و عملیات اجرایی مالیات؛ نمودهای قدرت عمومی مالیاتی در حقوق مالیاتی ایران»، دوفصلنامه دانشنامه حقوق اقتصادی، ش 2، سال 19.
  • رستمی، ولی، قهوه چیان، حمید (1396)، حقوق مالی و محاسباتی، تهران: نشر دادگستر.
  • رستمی، ولی (1396)، گفتارهایی در حقوق اداری، تهران: انتشارات خرسندی.
  • رستمی، ولی، قهوه چیان، حمید (1396)، حقوق مالی و محاسباتی، تهران: نشر دادگستر.
  • رنجبری، ابوالفضل (1385)، حقوق مالیه و مالیه عمومی، چاپ هفتم، تهران: انتشارات مجد.
  • سلسله ذاکری، امید (1390)، محشای قانون دیوان محاسبات کشور، تهران: انتشارات مجد.
  • طباطبایی مؤتمنی، منوچهر (1387)، حقوق اداری، چاپ پانزدهم، تهران: انتشارات سمت.
  • عراقی، سیدحسین (1380)، کنکاشی در قوانین مالی و محاسباتی کشور، چاپ چهارم، تهران: انتشارات پژوهشکده امور اقتصادی.
  • کتابی‌رودی، احمد (1391)، بررسی امتیازات قدرت عمومی در حقوق مالیاتی ایران و انگلستان، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران.
  • مجیبی‌فر، محمدصادق (1390)، حقوق و تکالیف متقابل مؤدیان و دستگاه مالیاتی ایران، تهران: انتشارات جنگل.
  • مدنی، سید جلال الدین (1370 )، آیین دادرسی مدنی (اجرای احکام)، چاپ دوم، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • منتی‌نژاد، صادق (1383)، «دیوان محاسبات کشور»، مجله دانش حسابرسی، شماره 13.
  • منتی‌نژاد، صادق (1387)، محشای حقوقی، قانونی و مالی قانون محاسبات عمومی، چاپ دوم، تهران: انتشارات دیوان محاسبات کشور.