مرجع صالح و نحوۀ رسیدگی به شکایت از دستور اجرای اسناد لازم‌الاجرا و عملیات اجرایی ثبت

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه مفید

10.22106/jlj.2020.88983.2217

چکیده

یکی از امتیازات برخی از اسناد رسمی؛ لازم‌الاجرا بودن آن‌ها است که در پاره‌ای از موارد بنا به مصالحی، قانون این امتیاز را به اسناد عادی هم تسری داد. ذی‌نفع اسناد مزبور می‌تواند مستقیماً حسب مورد پس از مراجعه به دفترخانۀ تنظیم‌کننده سند یا اداره ثبت با صدور اجرائیه (دستور اجرا)، عملیات اجرایی را از طریق اداره ثبت تعقیب نماید. شناسایی مرجع صالح برای رسیدگی به شکایت از اقدامات دوگانۀ فوق و نحوۀ رسیدگی به آن، ازجمله موضوعات بحث‌انگیز در حقوق ثبت و رویه قضایی به شمار می‌آید. برای نمونه در پاسخ به این پرسش مهم که آیا شکایت از «عملیات اجرایی» در همۀ موارد در صلاحیت رئیس اداره ثبت محل است؟ اختلاف‌نظر دیده می‌شود. در این مقاله از یک‌سو؛ پاسخ مرسوم به این به پرسش مورد نقد قرار خواهد گرفت و از سوی دیگر؛ نظر به مواد مختلف قانونی، آرای دیوان عالی کشور و شورای عالی ثبت، با اثبات ضرورت تفکیک مصادیق مختلف شکایت از عملیات اجرایی، مرجع صالح در رسیدگی به شکایات مورد بحث به همراه نحوۀ رسیدگی به آن تبیین می‌شود. تحقیق پیش‌روی نشان می‌دهد که رسیدگی به اعتراض نسبت به عملیات اجرایی در مواردی که صرفاً یک اظهار حق و فاقد جنبه قضایی است در صلاحیت رئیس ثبت محل و در صورت ضرورت رسیدگی قضایی، در صلاحیت دادگاه قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات