ماهیت و اعتبار شرط تعدیل ثمن به‌وسیلۀ پرداخت مابه‌التفاوت در زمان پرداخت آخرین قسط

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکدۀ حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدۀ حقوق پردیس فارابی دانشگاه تهران

10.22106/jlj.2020.98990.2480

چکیده

موضوع این نوشتار، تحلیل ماهیت و اعتبار شرط تعدیل ثمن به‌وسیلۀ پرداخت مابه‌التفاوت در زمان پرداخت آخرین قسط ثمن است. تحولات غیرقابل‌پیش‌بینی قیمت کالاها در بازار، منتهی به آن شده است که فروشندگان نتوانند در فروش اقساطی، قسطی از ثمن را به افزایش قیمت اختصاص دهند؛ لذا سازوکار فوق را طراحی نموده‌اند. این نهاد باعث می‌شود که در فروش اقساطی، در آخرین قسط، ثمن تعدیل شده و خریدار ملزم می‌شود که الباقی ثمن و مابه‌التفاوت قیمت را پرداخت کند. در این مقاله، با استفاده از روش توصیفی‌تحلیلی و رجوع به منابع اصلی، پس از تحلیل اَشکال مختلف سازوکار فوق، ماهیت آن را شناخته و درمی‌یابیم که اگر درک صحیحی از غرر به دست آوریم و مفهوم آن را در عنصر اطمینان خلاصه کنیم، شروط مذکور صحیح خواهد بود. مضاف بر این، رویۀ قضایی نیز آن را معتبر می‌داند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


فارسی

  • اشتهاردی، شیخ علی پناه (بی تا)، فتاوی ابن جنید، قم: نشر اسلامی جامعه مدرسین.
  • امامی، حسن (1389)، حقوق مدنی، جلد نخست، تهران، نشر اسلامیه.
  • صفایی؛ سیدحسین، کاظمی؛ محمود، عادل؛ مرتضی، میرزانژاد؛ اکبر (1392)، حقوق بیع بین‌المللی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • کاتوزیان، امیرناصر (1391)، قواعد عمومی قراردادها، جلد نخست، تهران: انتشارات سهامی انتشار.
  • لنگرودی، محمدجعفر (1391) الفارق، دائرالمعارف عمومی حقوق، جلد چهارم، تهران: انتشارات گنج دانش.
  • فخار طوسی، جواد(1380)، «پژوهشی در تعدیل قرارداد»، مجله فقه اهل بیت، شماره 27.
  • محقق داماد، سید مصطفی (1393)، نظریه عمومی شروط و التزامات در حقوق اسلامی، قم: مرکز نشر علوم اسلامی.
  • مقدری امیری؛ عباس، عسکری؛ حکمت اله (1394)، «تعدیل قرارداد در فقه امامیه و حقوق ایران»، پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، شماره 41.
  • نوری، سید مسعود (1379)، «بیع با ثمن شناور از دیدگاه فقه»، نامه مفید، شماره 22.

عربی

  • امام خمینی، سید روح الله (1410)، کتاب البیع، جلد سوم، قم: نشر اسماعیلیان.
  • انصاری، مرتضی (بی‌تا)، کتاب المکاسب، جلد چهارم، قم، نشر تراث الشیخ الاعظم.
  • خویی، ابوالقاسم (بی تا)، مصباح الفقاهه، جلد پنجم، بی جا: بی نا.
  • مغنیه، محمد جواد (1379)، فقه الامام جعفر الصادق، جلد سوم، قم: نشر انصاریان.
  • مقدس اردبیلی، مولی احمد (بی تا)، مجمع الفائدة والبرهان فی شرح إرشاد الأذهان، جلد هشتم، قم: نشر اسلامی جامعه مدرسین.

انگلیسی

  • Akrami, F, Ahmad Yousef, S, Mohamad Isa, S (2014), “open price term under the United Kingdom sale of Goods Act 1979 and the United Nations Convention on Contracts for International Sale of Goods (CISG): a comparative analysis”, Asian social science, Vol. 10, No. 15.
  • Amato, p. (1993), “UN convention on contracts for the international sale of goods-the open price term & uniform application: an early interpretation by the Hungarian courts”, journal of law and commerce, vol.13.
  • Berry, D., Byers, D., Oates, D. (2017), “open price agreement: good faith pricing in the franchise relation”, franchise law journal Chicago, Vol. 27, No. 1.
  • Creti, A., Villeneuve, B. (2003), “long term contracts & take or pay clause in natural gas markets”, Energy study review, Vol.13.
  • Hurst, T. (1976), “drafting contract in an inflationary era”, University of Florida law review, vol. xxviii, No.4.
  • Vold, L. (1957), “open price in the sales and marketing of goods”, Texas law review, Vol. 35.
  • Vold, L. (1931), “open price arrangement in the sale of goods”, Temple law quarterly, Vol. 208.
  • Murrary, D. (1984), “The open price: sale of goods contract in a world setting”, commercial law journal, Vol.89.
  • Prosser, W. (1932), “open price in contract for the sale of goods”, Minnesota law review, journal of the state bar association, No. 7.
  • Schwartz, K, (1991), “open price contract and specific performance under the UN sales convention and the U.C.C”, Miami Y.B. law, vol.1