تحصیل دلیل در اجتهاد قضایی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه اخلاق، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران

2 استادیار گروه معارف، دانشگاه فرهنگیان،‌ تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی (واحد محلات)، محلات، ایران

چکیده

مسئلۀ اصلی دادگاه احقاق حق است، نه ختم پرونده. از‌این‌رو قاضی باید برای کشف حقیقت از انواع ادله و راه‌های دستیابی به حقیقت استفاده کند. این کار نیازمند اجتهاد قضایی است که با اجتهاد فقهی تفاوت دارد. این موضوع بستگی به این دارد که آیا قاضی می‌تواند برای کشف حقیقت، به دنبال دلیل بگردد و آیا جست‌وجوی دلیل در اجتهاد قضایی جایی دارد. در این مقاله این موضوع را بر اساس پارادایم اجتهاد قضایی بررسی کرده‌ایم. روش کار توصیفی ـ تحلیلی و در حوزۀ اندیشه‌های فقهی و حقوقی است. برای این بحث ابتدا اعتبار علم قاضی در فقه و حقوق مورد بحث قرار گرفته است و پس از آن جایگاه و نقش تحصیل دلیل در علم قاضی از منظر فقه و حقوق مورد بررسی واقع شده است. نتیجۀ حاصل شده جواز و وجوب تحصیل دلیل از سوی قاضی بر اساس پارادایم اجتهاد قضایی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Searching for Evidence in Judicial Ijtihad

نویسندگان [English]

  • hadi sadeqi 1
  • mohammad hossien nazemi esheni 2
  • zahra najjarzadegan sarabi 3
1 Professor, Department of Ethics, University of Quran and Hadith, Qom, Iran
2 Assistant Professor, Department of Education, Farhangian University, ‌ Tehran, Iran
3 PhD Student in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Islamic Azad University (Mahallat Branch), Mahallat, Iran
چکیده [English]

The main issue of the court is the realization of the right, not the termination of the case. Therefore, the judge must use all kinds of arguments and ways to discover the truth. This requires judicial ijtihad, which is different from jurisprudential ijtihad. It depends on whether the judge can look for evidence to find out the truth, and whether the search for evidence has a place in judicial ijtihad. In this article, we have examined this issue based on the paradigm of judicial ijtihad. The method is descriptive-analytical and in the field of jurisprudential and legal ideas and thougths. For this discussion, first the validity of the knowledge of the judge in jurisprudence and law has been discussed and then the position and role of studying evidence in the knowledge of the judge from the perspective of jurisprudence and law has been examined. The result is the permission and obligation of the judge to study the evidence based on the paradigm of judicial ijtihad, which requires a change in the way judges are educated and the use of new methods of experimental sciences in detecting crime and achieving reality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • judicial ijtihad
  • study of reason
  • impartiality of the judge
  • realization of the right