جستاری بر مادۀ 492 قانون آیین دادرسی مدنی؛ گریز از اطلاق‌گرایی و رسیدن به انصاف

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.22106/jlj.2021.135337.3628

چکیده

اعتراض به رأی داور، مهلت مشخصی دارد (20 روز یا دو ماه، حسب مورد). در صورتی که این مهلت رعایت نشد، دادگاه قرار رد درخواست خواهان را صادر می‌کند که به تصریح مادۀ 492 قانون آیین دادرسی مدنی، قطعی است. به این جهت راهی برای خواهان در اعتراض به قرار دادگاه باقی نمی‌ماند. این نتیجه، در مواردی، به وضوح غیرعادلانه است و سبب تضییع حق می‌شود. بدین سان باید راهی برای تفسیر منطقی آن باز کرد. با توجه به اینکه در آراء داوری، گاه اشتباهات بارزی دیده می‌شود و گاه دادگاه‌های نخستین در احتساب موعد و در مهلت بودن اعتراض، دچار اشتباه می‌شوند و نیز به جهات دیگر، باید راهی برای کنترل تصمیم داور و دادگاه باشد و وضعیت فعلی مادۀ 492 قانون قطعاً نتایج غیرمنطقی و غیرعادلانه به دنبال دارد. مقالۀ حاضر با توجه به اصول داوری و قواعد مربوط به مواعد قانونی، با نگرش به آراء قضایی، در تلاش است هدف اصلی مقنن و قلمرو مادۀ مذکور را نشان دهد. باید گفت برخلاف ظاهر این ماده، اطلاق آن قابل استناد نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

“Search on Article 492 Code of Civil Procedure; from absolutism to achieve justice”

نویسنده [English]

  • Abdollah Khodabakhshi
Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

There is a time allowed for appealing against the arbitrator award (20 days or two months as the case maybe). If this deadline did not respect, the court would issue an order rejecting the petitioner that as specified (As stated) in Article 492 Code of Civil Procedure is certain. Therefore, there is no way for the plaintiffs to challenge the court order! This result, in some cases, is clearly unfair and causes the loss of rights. Thus, a path should be opened for its logical interpretation. As regard that sometimes are seen some obvious mistakes in Arbitrator’s award and Sometimes the first courts make a mistake in calculation of term and deadline of the protest and also in the other words There should be a way to control the decisions of arbitrator, and the court, and the current state of Article 492 of the mentioned law certainly has irrational and unjust consequences. Attentively, the principles of arbitration and the rules related to legal deadlines, consequently the present article tries to show the main purpose of the legislature and the scope of the mentioned article with a view to judicial decisions. It should be said that despite the appearance of this article, its application is not referable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Arbitration
  • Deadline for Setting aside of Arbitration Award
  • Judicial precedent
  • equity
  • فارسی

    • جنیدی، لعیا (1378)، اجرای آرای داوری بازرگانی خارجی، چاپ اول، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای حقوقی شهر.
    • چارلز ویستن، کریستوفرز (1398)، تاریخ فلسفه راتلج، جلد نخست، چاپ پنجم، تهران: نشر چشمه.
    • حبیبا، سعید و زهرا شوشتری (1399)، «نظم عمومی و داوری پذیری دعاوی مالکیت فکری»، مجله حقوقی دادگستری، دوره 84، شماره 110.
    • خدابخشی، عبدالله (1399)، حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویه قضایی، چاپ پنجم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • خدابخشی، عبدالله (1392)، حقوق دعاوی؛ قواعد عمومی دعاوی، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • خدابخشی، عبدالله (/1397)، حقوق دعاوی، جلد 3، چاپ دوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • خدابخشی، عبدالله (1398)، حقوق دعاوی، جلد 7، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • خدابخشی، عبدالله (1397)، حقوق دعاوی، جلد 6، تهران: چاپ اول: شرکت سهامی انتشار.
    • خدابخشی، عبدالله (1399)، مبانی فقهی آیین دادرسی مدنی و تأثیر آن در رویه قضایی، جلد 2، چاپ سوم، تهران: شرکت سهامی انتشار.
    • زندی، محمدرضا (1388)، رویه قضایی دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران در امور مدنی؛ داوری، چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل.
    • شمس، عبدالله (1384)، آیین دادرسی مدنی، جلد 3، چاپ نخست، تهران: انتشارات دراک.
    • کریمی، عباس و حمیدرضا پرتو (1391)، حقوق داوری داخلی، چاپ نخست، تهران: نشر دادگستر.
    • کلی، جان (1382)، تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمه دکتر محمد راسخ، تهران: طرح نو.
    • متین، احمد (1381)، مجموعه رویه قضایی، قسمت حقوقی، چاپ نخت، تهران: زهام.
    • مگی، برایان (1398)، سرگذشت فلسفه، چاپ نهم، تهران: نشر نی.
    • ملکیان، مصطفی (1377)، تاریخ فلسفه غرب، چاپ نخست، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    • هگل، گئورک ویلهلم فردریش (1398)، عناصر فلسفه حق، ترجمه مهبد ایرانی طلب، چاپ ششم، تهران: نشر قطره.

     انگلیسی

    • Julian D. M. Lew, Loukas A. Mistelis, Stefan Kröll (2003), Comparative International Commercial Arbitration, Kluwer Law International.
    • Poudret, Jean-François., Besson, Sébastien (2007), Comparative Law of International Arbitration, Sweet & Maxwell, London.
    • Trevor Cook, Trevor M. Cook, Alejandro I. Garcia (2010), International Intellectual Property Arbitration, Kluwer Law International.