نقش قوه مجریه در پیشگیری اجتماعی از جرم

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی دانشگاه قم

چکیده

پیشگیری از ارتکاب جرم همواره یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام‌های حقوقی بوده و در جهت نیل به این هدف، نظریات متفاوتی مطرح گردیده است. یکی از تقسیم‌بندی‌های پیشگیری اجتماعی به دو گونه جامعه‌مدار و رشدمدار است که در جهت اصلاح ساختار شخصیتی افراد و همین‌طور اصلاح ساختارهای اجتماعی تلاش می‌نماید. اصل 156 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران امر پیشگیری از جرم را در زمره یکی از وظایف قوه قضاییه قرار داده است. با این حال، نظام عدالت کیفری تنها می‌تواند در پیشگیری کیفری مداخله نماید و به موجب وظایف پیش‌بینی‌شده برای دولت در اصول بیست‌و‌هشتم تا سی‌ویکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تأمین رفاه اجتماعی و حذف بسترهای اجتماعی ارتکاب جرم در حیطه وظایف قوه مجریه قرار گرفته است. بنابراین، قوه مجریه با وظایفی که برای ارتقای سطح زندگی و رفاه اجتماعی افراد جامعه بر عهده دارد، در راستای کاهش شرایط اجتماعی ارتکاب جرم گام بر می‌دارد. تأمین زمینه آموزش و پرورش مناسب مطابق با اصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز از دیگر وظایف قوه مجریه است که بخشی از برنامه پیشگیری اجتماعی محسوب می‌گردد. 

کلیدواژه‌ها


-      ابراهیمی، شهرام، «رویکردهای موسع و مضیق پیشگیری و آثار آن»، مجله تخصصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شماره 12، 1388.

-      ـــــــــــــــ ، مجموعه رویـه‌های بین‌المللـی پیشگیـری از جرم، تهـران، انتشارات میزان، 1388.

-      افراسیابی، علی، «تحلیل مدیریت پیشگیری از جرم به­منظور ترسیم الگویی مطلوب برای آن»، حقوق و مصلحت، شماره 4، 1388.

-      آنسل، مارک، دفاع اجتماعی، ترجمه محمد آشوری و علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، گنج دانش، چاپ چهارم، 1391.

-      بابایی، محمدعلی؛ و علی نجیبیان، «چالش‌های پیشگیری وضعی از جرم»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 75،1390.

-      بیات، بهرام و دیگران، پیشگیری از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع‌محور، معاونت اجتماعی نیروی انتظامی ایران، 1387.

-      رجبی‌پور، محمود، مبانی پیشگیری اجتماعی از بزهکاری اطفال و نوجوانان، پلیس پیشگیری ناجا، 1387.

-   زارع مهدوی، قادر؛ و علی افراسیابی، «تحلیل مدل‌ها و گونه‌های پیشگیری از جرم برمبنای فلسفه سیاسی هابز و روسو»، آموزه‌های حقوقی، شماره 14، 1389.

-      زینالی، حمزه، «پیشگیری از بزهکاری و مدیریت آن در پرتو قوانین و مقررات جاری ایران»، فصلنامه رفاه اجتماعی، شماره 6، 1381.

-      شاطری‌پور اصفهانی، شهید، «پیشگیری اجتماعی از وقوع جرم در کنواسیون پالرمو و کنوانسیون مریدا»، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، 1388.

-      عظیم‌زاده، شادی، «جرم‌شناسی تطبیقی پایداری در بزهکاری در حقوق ایران و آمریکا»، انتشارات جنگل، 1390.

-   کامرون، مارگارت؛ و کولین مک‌دوگل، «پیشگیری از جرم از طریق ورزش و فعالیت‌های جسمانی»، ترجمه علی فقیهی ستاری و مجید رضایی‌ راد، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم، شماره اول، 1385.

-      محمد نسل، غلامرضا، «فرایند پیشگیری از جرم»، فصلنامه حقوق، دوره 40، شماره 1، 1389.

-   نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، «پیشگیری عادلانه از جرم»، مندرج در: علوم جنایی (مجموعه مقالات در تجلیل از استاد دکتر محمد آشوری)، انتشارات سمت، 1383.

-      ـــــــــــــــــــــــــــ ، تقریرات درس جرم‌شناسی نظری، دوره دکتری دانشگاه تربیت مدرس، 1379.

-      نوربها، رضا، زمینه جرم‌شناسی، انتشارات گنج دانش، چاپ سوم، 1383.

-      نیازپور، امیرحسن، «بررسی پیشگیری از بزهکاری در قانون اساسی ایران و لایحه قانون پیشگیری از وقوع جرم»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 45، 1382.

 

-      Feinstein, Leon; and Ricardo Sabates, “Education and Youth Crime Effects of Introducing the Education Maintenance Allowance Programme”, Wider Benefits of Learning Working Paper No. 14, London, 2005.

-      Maughan, Barbara; and Michael Rutter, “Antisocial Children Grown Up”, Cambridge University Press, 2001.

-      Merton, Robert “Social Theory And Social Structure”, Free Press, New York, 1960.