طبقه‌بندی مجازات‌ها در قانون مجازات اسلامی؛ جایگاه تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

چکیده

طبقه‌بندی صحیح مجازات‌ها، نه تنها دغدغه‌ی خاطر حقوق‌دانان بلکه مورد توجه قانون‌گذاران نیز می‌باشد. بررسی سیر تصویب قوانین کیفری در ایران نشان می‌دهد که در ادوار مختلف قانون‌گذاری، طبقه‌بندی مجازات‌ها تغییر کرده است. پس از انقلاب اسلامی، مجازات‌ها ابتدا به چهار و سپس به پنج طبقه تقسیم شدند؛ سرانجام لایحه‌ی مجازات اسلامی(کلیات) چهار مجازات را پیش‌بینی نموده است. این نوشتار با تأکید بر تبیین دقیق مجازات‌های تعزیری و بازدارنده، به منطقی بودن یا نبودن طبقه‌بندی پنج‌گانه‌ی قانون مجازات اسلامی 1370 می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


1. آخوندی، محمود، آیین دادرسی کیفری، انتشارات اشراق، قم، جلد چهارم، 1379.

2. اردبیلی، محمدعلی، حقوق جزای عمومی، جلد دوم، میزان، چاپ اول، تهران،1377.

3. خمینی [امام]، سید روح‌الله، صحیفه‌ی  نور، جلد پانزدهم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1361.

4. جبعی عاملی، زین‌الدین بن علی، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، تحقیق محمد کلانتر، جلد نهم.

5. جبعی عاملی، زین‌الدین بن‌علی، سالک الافهام الی تنقیح شرایع الاسلام، جلد دوم، چاپ سنگی.

6. کریمی، حسین، موازین قضایی، جلد اول، چاپ شکوری، چاپ اول، قم، 1365.

7. محسنی، مرتضی، دوره حقوق جزای عمومی، جلد اول، انتشارات دانشگاه ملی ایران.

8. منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، جلد سوم، ترجمه‌ی ابوالفضل شکوری، مؤسسه انتشارات کیهان.

9. منتظری، حسینعلی، کتاب الحدود، قم، دارالعلم، بی‌تا.

10. مکّی، جمال‌الدین محمد، اللمعه الدمشقیه، مؤسسه فقه الشیعه، چاپ اول، بیروت، 1990 م.

11.  نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، جلد چهل و یکم، اسلامیه، تهران،بی‌تا.