روح حقوق رقابت (مطالعه‌‌ی تطبیقی در اهداف حقوق رقابت)

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی، استادیار دانشکده‌ی حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران، دادیار داسرای تهران

چکیده

از حقوق رقابت به عنوان یکی از ضروریات و عوامل مؤثر در توفیق نظام‌های اقتصاد بازار آزاد یاد می‌شود. تصور بر این است که اگر در میان فعالان عرصه‌ی تولید و توزیع، رقابت سالم حاکم باشد، کارایی اقتصادی به بار آمده و رفاه عمومی افزایش می‌یابد. در حالی که این شاخه‌ی نوین حقوقی، مدت‌ها است که مباحث بین‌رشته‌ای جذاب و پردامنه‌ای را میان حقوق و اقتصاددانان برانگیخته، اما نظام حقوقی ایران به‌تازگی گام‌های نخستین را در این عرصه برداشته است؛ از این رو تدارک مقدمات و تدوین قواعد بنیادین این حوزه امری ضروری است. یکی از مهم‌ترین و مبنایی‌ترین پرسش‌ها در خصوص هر قانون که نقشی تعیین‌کننده در تفسیر مقررات آن دارد، این است که آن قانون برای نیل به چه اهدافی وضع شده است در مورد اهداف حقوق رقابت میان صاحب‌نظران و نظام‌های حقوقی اتفاق نظر وجود ندارد؛ این مسأله از پرمناقشه‌ترین مباحث در این علم به شمار می‌رود. به‌طور کلی، اهداف متعددی برای مقررات مزبور قابل تصور است که در مرحله‌ی اجرا، گاه در تعارض با یکدیگر قرار می‌گیرند. این نوشتار به‌دنبال تبیین اهداف حقوق رقابت با تکیه بر نظام‌ حقوقی ایران است.

کلیدواژه‌ها


1- باقری، محمود؛ فلاح‌زاده، علی‌محمد، «مبانی حقوق عمومی حقوق رقابت (با نگاهی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران)»، فصل‌نامه‌ی حقوق، دوره‌ی 39، شماره‌ی 3، پاییز 1388.

2- دفتر مطالعات اقتصادی معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت بازرگانی، لایحه‌ی قانون رقابت؛ مبانی نظری و تجربه‌ی کشورها، تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1384.

3- رشوند بوکانی، مهدی، حقوق رقابت در فقه امامیه، حقوق ایران و اتحادیه‌ی اروپا، تهران، رساله‌ی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق (ع)، 1388.

4- سماواتی، حشمت‌الله، مقدمه‌ای بر حقوق رقابت تجارتی و نقش آن در سیاست‌گذاری و تنظیم بازار، انتشارات فردوسی، تهران، 1374.

5- عامری، فیصل، «حقوق رقابت و توسعه»، فصل‌نامه‌ی حقوق مجله‌ی پژوهش حقوق و سیاست، سال دوازدهم، شماره‌ی 30 ، پاییز 1389.

6- معاونت برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت بازرگانی، گزارش پشتیبان لایحه تسهیل رقابت و کنترل و جلوگیری از شکل‌گیری انحصارات، دفتر مطالعات اقتصادی، شماره‌ی ثبت: 473/83، بهمن 1383.

7- نخعی آغمیونی، منیژه و نجارزاده، رضا، واژه‌های کلیدی اقتصاد خرد و کلان، تهران، شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1382.

8- Andriychuk, Oles, ″Can We Protect Competition without Protecting Consumers?″, 6 The Competition Law Review, Issue 1, 2009.

9- Cseresm, Katalin Judit, Competition Law and Consumer Protection. The Netherlands, Kluwer Law International, 2005.

10- Dabbah, Maher M, Competition Law and Policy in the Middle East, New York, Cambridge University Press, 2007.

11- Elzinga, ‌Kenneth G, ″The Goals of Antitrust: Other Than Competition and Efficiency, What Else Counts″, 125 University of Pennsylvania Law Review, 1977.

12- Flynn, John J, ″Antitrust Jurisprudence: A Symposium on the Economic, Political and Social Goals of Antitrust Policy″, 125 University of Pennsylvania Law Review, 1977.

13- Furse, Mark, Commpetition Law of the EU and UK, Oxford, Oxford University Press, 6 Ed, 2008.

14- Gerber, David J, ″Fairness in Competition Law: European and U.S. Experience″, Prepared for Presentation at a Conference on Fairness and Asian Competition Laws, Kyoto, Japan; Avialable at: http://www.kyotogakuen.ac.jp/o_ied/information/ fairness_in_competition_law.pdf, March 2004.

15- Goold, Patrick Russell, The Socio-Political Goals of Antitrust Law, Cornell Law Student Papers, LL.M. Graduate Research Papers; Available at: http://scholarship.law.cornell.edu/lps LLMGRP/2, 2009.

16- Green, Ofer, Integration of Non-Efficiency Objectives in Competition Law, A Thesis Submitted In Conformity with the Requirements for the Degree of Master of Laws, Faculty of Law, University of Toronto, 2008.

17- Hupke, Jeroen Dikker, Competition in the Netherlands and Belgium, Graduate Thesis, Supervisor: Prof. H. Maks, Faculty of Economics and Business Administration International Business Studies, Amsterdam, Maastricht University, 2003.

18- Khemani, R. Shyam, A Framework for the Design and Implementation of Competition Law and Policy, Paris, World Bank & OECD, 1998.

19- Kirkwood, John B. & Lande, Robert H. (1), “The Chicago School’s Foundation Is Flawed: Antitrust Protects Consumers, Not Efficiency” in Robert Pitofsky (ed.), How the Chicago School Overshot the Mark; The Effect of Conservative Economic Analysis on U.S. Antitrust, New York, Oxford University Press, 2008.

20- Kirkwood, John B. & Lande, Robert H. (2), ″The Fundamental Goal of Antitrust: Protecting Consumers, Not Increasing Efficiency″, 84 Notre Dame Law Review, Issue 1, 2008.

21- Jones, Alison & Sufrin, Brenda, EC Competition Law, New York, Oxford University Press, 3 Ed, 2008.

22- Monti, Giorgio, EC Competition Law, New York, Cambridge University Press, 2007.

23- Motta, Massimo, Competition Policy: Theory and Practice, New York, Cambridge University Press, 2004.

24- Odudu, Okeoghene, ″Competition: Efficiency and Other Things″, 6 The Competition Law Review, Issue 1, December 2009.

25- Parret, Laura, ″Do We (Still) Know What We Are Protecting?″, TILEC Discussion Paper; Available at: http://ssrn.com/ abstract=1379342, April 2009.

26- Pitofsky, Robert, ″The Political Content of Antitrust″, 127 University of Pennsylvania Law Review, 1979.

27- Schwatrz, Louis B, ″”Justice” and Other Non-Economic Goals of Antitrust″, 127 University of Pennsylvania Law Review, 1979.

28- Stucke, Maurice E, ″Reconsidering Competition and the Goals of Competition Law″, University of Tennessee College of Law, Working Paper; Available at: http://papers.ssrn. com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1646151, 2010.

29- Stuyck, Jules, ″EC Competition Law after Modernisation: More than Ever in the Interest of Consumers″, 28 Journal of Consumer Policy, 2005.

30- Taylor, Martyn, International Competition Law; A New Dimension for the WTO?, New York, Combridge University Press, 2006.

31- The Secretariat, ″The Goals of Competition Law and Policy and the Design of Competition Law and Policy Institutions″, 6 OECD Journal of Competition Law and Policy, No. 1 & 2, 2004.

32- United Nations, Model Law on Competition: UNCTAD Series on Issues in Competition Law and Policy, New York and Geneva, United Nations, 2007.

33- Valentine, Debra A, ″The Goals of Competition Law″; Available at: http://www.ftc.gov/speeches/ other/dvspeech.shtm, 1997.

34- Van Cayseele, Patrick & Van den Bergh, Roger, ″Antitrust Law″, in Boudewijn Bouckaert and Gerrit De Geest (eds.), Encyclopedia of Law and Economics, Vol. III: The Regulation of Contracts, Cheltenham, Edward Elgar, 2000.

35- Van den Bergh, Roger J. & Camesesca, Peter D, European Competition Law and Economics: A Comparative Perspective, Antwerpen, Intersentia, 2001.