نظام حقوقی بین‌المللی حاکم بر استقلال یکجانبه‌ی دول در آینه‌ی نظریه‌ی مشورتی 2010 دیوان بین‌المللی دادگستری و دیگر اسناد موجود: مشروعیت یا عدم مشروعیت؟

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق عمومی، عضو هیآت علمی دانشکده ی حقوق دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل، دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان

چکیده

استقلال یکجانبه را می‌توان نهاد حقوقی نوظهوری در نظام حقوق بین‌الملل دانست که پیدایی آن در وجود اقلیت‌های مختلف در قلمرو دول و اصطکاک آن‌ها با این دولت‌ها ریشه دارد. نوشتار حاضر با توجه به اسناد موجود از جمله نظریه‌ی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری در خصوص اعلامیه‌ی یکجانبه‌ی استقلال کوزوو، مشروعیت یا عدم مشروعیت استقلال یکجانبه‌ی این گروه‌ها به منظور تشکیل دولتی نوین در حقوق بین‌الملل را بررسی می‌نماید. از نگاه این نوشتار مشروعیت جدایی یکجانبه از منظر حقوق بین‌الملل به رغم نظریه‌ی دیوان، مطلق نبوده و ماهیتی استثنایی دارد؛ هر چند دایره‌ی این استثناء طیف گسترده‌ای را در بر می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها


الف: فارسی

1- سیفی، سیدجمال، «تحولات مفهوم حاکمیت دولت‌ها در پرتو اصل تعیین سرنوشت ملت‌ها»، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، شماره‌ی 15، تهران: دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1374-1373.

2- ضیایی، سیدیاسر، «شناسایی در حقوق بین‌الملل: آثار حقوقی شناسایی کوزوو، اوستیای جنوبی و آبخازیا»، مجله‌ی پژوهش‌های حقوقی، شماره‌ی 17، تهران: مؤسسه‌ی پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، نیم‌سال اول 1389.

3- عابدینی، عبدالله، «ملاحظاتی پیرامون نظریه مشورتی کوزوو 2010»، مجله‌ی پژوهش‌های حقوقی، شماره‌ی 17، تهران: مؤسسه‌ی پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، نیم‌سال اول 1389.

4- عزیزی، ستار، «استقلال کوزوو: مشروعیت جدایی یکجانبه در حقوق بین‌الملل»، مجله‌ی حقوقی، شماره‌ی 38، تهران: مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، بهار- تابستان 1387. 

5- عزیزی، ستار، «موضع و دلائل حقوقی روسیه در شناسایی جمهوری‌های آبخازیا و اوستیای جنوبی و عدم شناسایی کوزوو»، مجله‌ی حقوقی بین‌المللی، شماره‌ی 42، تهران: مرکز امور حقوقی بین‌المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری، 1389. 

6- عزیزی، ستار، حمایت از اقلیت‌ها در حقوق بین‌الملل، تهران: نور علم، چاپ اول، 1385.

7- فلسفی، هدایت‌الله، «تحولات دادگستری بین‌المللی»، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، شماره‌ی 15، تهران، دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1374-1373.

8- ممتاز، جمشید، «حق تعیین سرنوشت ملت‌ها در پرتو نظریه‌ی مشورتی دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه‌ی کوزوو»، سخنرانی در میزگرد انجمن ایرانی مطالعات ملل متحد، قابل دسترس در وب‌سایت مؤسسه‌ی حقوق بین‌الملل پارس، پنجم آبان 1389 به آدرس زیر:

http://internationallaw.blogfa.com/post-597.aspx

9- ممتاز، جمشید، «مداخله بشردوستانه ناتو در کوزوو و اصل عدم توسل به زور»، مترجم: مرتضی مختاری امین، مجله‌ی سیاست خارجی، شماره‌ی 4، سال چهاردهم، تهران: وزارت امور خارجه، زمستان 1379.

10- میرعباسی، سیدباقر؛ سادات‌میدانی، سیدحسین، دیوان بین‌المللی دادگستری مسائل روز، چکیده آراء و اسناد، جلد دوم، تهران: جنگل، چاپ دوم، 1389.

ب: انگلیسی   

1) کتب و مقالات

1- Berman, Nathaniel, “Intervention in a divided world: Axes of legitimacy”, European Journal of International Law, Vol. 17, No.4, London: Oxford University Press, 2006.

2- Cassese, Antonio, Self-Determination of Peoples: A Legal Reapprisal, Cambridge, Cambridge University Press, Second Edition, 1995.

3- Cerone, John, “The Kosovo Advisory Opinion of the International Court of Justice”, Belgrade Law Review, Vol. VIII, No. 3, Belgerade, University of Belgrade Faculty of Law, 2010.  

4- Chipman, John, “Managing the Politics of Parochialism”, Survival: Global Politics and Strategy Journal, Vol. 35, No. 1, London: King College Publisher, 1993.

5- Cismas, loana, “Secession in Theory and Practice: the Case of Kosovo and Beyond”, Goettingen Journal of International Law, Vol. 2, No. 2, Goettingen, University of Goettingen, 2010.

6- Crawford, James, “Israel (1948-1949) and Palestine (1998-1999): Two Studies in the Creation of States”, in Goodwin-Gill, Guy S., & Stefan Talmon, The Reality of International Law, Oxford: Clarendon, 1999.

7- Crawford, James, The Creation of States in International Law, Oxford: Clarendon Press, Second edition, 2006.

8- Dajani, Omar M., “Stalled Between Seasons: The International Legal Status of Palestine During the Interim Period”, Denv. Journal of International Law & Policy, Vol. 26-27, Denver, University of Denver College of law, 1997.

9- Fox, Gregory, “Self-Determination in the Post-Cold War Era: A New Internal Focus?”, Michigan Journal of International Law, Vol. 16, Georgia, Georgia State University College of Law, 1994.  

10- Grant, Thomas, The Recognition of States: Law and Practice in Debate and Evolution, London: Praeger Press, Second Edition, 1999.  

11- Higgins, Rosalin, Problems and Process: International Law and How We Use It, Oxford: Clarendon Press, First Edition, 1994.

12- Higgins, Rosalyn, “Postmodern Tribalism and the Right to Secession”, in Brblmann, Catherine, Peoples and Minorities in International Law, Dordrecht: Nijhoff, Second Edition, 1993. 

13- Higgins, Rosalyn, The Development of International Law Through the Political Organs of the United Nations, London: Oxford University Press, First Edition, 1963.

14- Kamanu, Onyeonoro S., “Secession and the Right of Self-Determination: An O.A.U. Dilemma”, The Journal of Modern African Studies, Vol .12, Sought Africa: Pretoria University Press, 1974.

15- Kohen, Marcelo G., Secession: International Law Perspectives, Cambridge University Press, Third Edition, 2006. 

16- Koskenniemi, Marti, “National Self-Determination Today: Problems of Legal Theory and Practice”, International and Comparative Law Quarterly, Vol. 19, No. 2, London: Oxford University Press, 1994.

17- Lauterpacht, Hersch, Recognition in International Law, Cambridge: Cambridge University Press, 1948.

18- Lendvai, Piroska, & Joe L. Parcell, “Yugoslavia Without Yugoslavs: The Roots of the Crisis”, International Affairs, Vol. 64, No. 2, London: Royal Institute of International Affairs, 1994.

19- Lochery, Neill, “The Politics and Economics of Israeli Disengagement, 1994-2006”, International Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 43, No. 1, Cambridge: Cambridge University press, 2007.

20- Malcolm, Noel, Kosovo: A Short History 58-80, New York: New York University Press, 1998.

21- Mani, V.S, “Humanitarian Intervention Today”, Recueil des cours acadèmie de droit international, Vol. 313, 2005.

22- Murswiek, Dietrich, “The Issue of A Right of Secession-Reconsidered”, Tomuschat, Christian, International Law, Jefferson: McFarland & Company, 1993.

23- Nevo, Zohar; Megiddo Tamar, “Lessons From Kosovo The Law of Statehood and Palestinian Unilateral Independence”, Journal of International Law and International Relations, Vol. 5, No. 2, Toronto: University of Toronto, 2009.

24- Quigley, John, “Palestine: the Issue of Statehood”, in Silverburg, Sanford R., Palestine and International Law, Jefferson: McFarland & Company, 2002. 

25- Robinson, Glenn E., “The Fragmentation of Palestine”, Current History, Vol. 106, New York: New York Times Company, 2007. 

26- Tomuschat, Christian, “Secession and self-determination”, in Kohen, Marcelo G., secession: International Law Perspectives, Cambridge: Cambridge University Press, Second edition, 2006.

27- Turk, Danilo, “Recognition of States: A Comment”, European Journal of Iternational Law, Vol. 66, No. 4, London: Oxford University, 1993.

28- Ved P., Nanda, “Self Determination and Secession under International Law”, Denver Journal of International Law and Policy, Vol. 29, Denver: Denver University Press, 2001. 

29- Vidmar, Jure, International Legal Responses to Kosovo’s Declaration of Independence, Vanderbilt Journal of transnational law, Vol. 42, Vanderbilt: Vanderbilt University Law School,  2009.

30. Watson, Cf. Geoffrey R., “The Wall Decisions in Legal and Political Context”, American Journal of International Law, Vol. 99, No. 4, Washington D.C: American Society of International Law, 2005.

 

 2)  اسناد

1- ICJ Reports, 2010, Case concerning “ACCORDANCE WITH INTERNATIONAL LAW OF THE UNILATERAL DECLARATION OF INDEPENDENCE IN RESPECT OF KOSOVO”.

2- Montevideo Convention on the Rights and Duties of States, 26 December 1933.

3- GA Res. 63/3, UN GAOR, UN Doc. A/RES/63/3 (2008).

4- GA Res. 2625 (XXV), 24 October 1970 (Friendly Relations Declaration).

5- Kosovo Declaration of Independence, 17 February 2008, Preamble, available at http: www.assembly-kosova.org (Last visited 25 August 2010).

3) پایگاه‌های الکترونیکی

1- Council of the European Union, Press Release, 285 1st Council Meeting, General Affairs and External Relations, Brussels, 18 February 2008, available at: http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cmsData/docs/pressData/en/gena/98818.pdf (Last visited 25 August 2010).

2- U.S. Department of State, U.S. Recognizes Kosovo as Independent State, Washington D.C., 18 February 2008, http://www.america.gov/st/peacesecenglish/2008/February/20080218144244dmslahrellekO.9832117.html (Last visited 25 August 2010).