مطالعه‌ی تطبیقی نهاد تعهدات تخییری

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

چکیده

تضمین بیشتر انجام موضوع تعهد، مطلوب هر متعهدٌله است. ذی‌نفع قرارداد به دنبال روشی بهتر جهت وصول مطالبات خویش است. از سوی دیگر متعهدِ با حسن‌نیت نیز درصدد انجام تعهد و بری شدن از مافی‌الذمه‌ی خود می‌باشد. لذا برای وی نیز تدارک طریقه‌ای بهتر جهت رها شدن از تعهدات ناشی از قرارداد، امری مطلوب به شمار می‌رود. استفاده از نهاد تعهدات تخییری، یکی از روش‌هایی است که می‌تواند زمینه‌ی رسیدن به این هدف را برای طرفین فراهم سازد. در این تعهدات به جای آن‌که متعهد، یک موضوع تعهد را بر ذمه قبول کند، دو یا چند موضوع را متقبل می‌شود تا امکان انجام تعهد از میان هر یک از این موضوعات برای وی فراهم آید؛ آن‌گونه‌که با انجام یکی از آن‌ها به عهد خویش وفا کند. این تأسیس حقوقی در غرب شناخته شده و این تحقیق درصدد کشف ریشه‌های آن در فقه امامیه می‌باشد تا بتوان اعتبار آن را در نظام حقوقی ایران نیز مورد شناسایی قرار داد.

کلیدواژه‌ها


اراکی، محمدعلی، کتاب البیع، جلد دوم، قم: مؤسسه‌ی در راه حق، چاپ نخست، 1415هـ .ق.

اردبیلی، احمد (مقدس اردبیلی)، مجمع الفائده و البرهان فی شرح ارشاد الاذهان، جلد هشتم، قم: مؤسسه‌ی نشر اسلامی، چاپ سوم، 1418هـ .ق.

امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، جلد نخست، تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه، چاپ نهم، 1371.

انصاری، مرتضی، مکاسب، جلد چهارم، انتشارات کنگره‌ی جهانی بزرگداشت شیخ مرتضی انصاری، چاپ نخست، 1415 هـ .ق.

باقری، احمد، فقه مدنی (عقود تملیکی)، تهران: سمت، چاپ نخست، 1384.

بحرانی، یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، جلدهای نوزدهم و بیست و یکم، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه‌ی مدرسین حوزه‌ی‌ علمیه‌ی قم، چاپ نخست، 1405 هـ .ق.

تبریزی، جواد بن علی، صراه النجاه، جلد دهم، بی‌جا، بی‌تا.

جعفری لنگرودی، محمدجعفر، حقوق تعهدات، تهران: گنج دانش، چاپ سوم، 1378.

جعفری لنگرودی، محمدجعفر، فرهنگ عناصرشناسی، تهران: گنج دانش، چاپ نخست، 1382.

جعفری لنگرودی، محمدجعفر، محشی قانون مدنی، تهران: گنج دانش، چاپ دوم، 1382.

حلی، جمال‌الدین بن حسن، مختلف الشیعه فی احکام الشریعه، جلدهای پنجم و ششم، قم: مؤسسه‌ی بوستان کتاب، چاپ دوم، 1423 هـ .ق.

سعد، نبیل ابراهیم، النظریه العامه للالتزام، الاحکام الالتزام فی القانون المصری و القانون اللبنانی، بیروت: دارالنهضه العربیه، 1995 م.

شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی، جلد دوم، تهران: درّاک، چاپ دوازدهم، 1385.

شهیدی تبریزی، میرزا فتاح، هدایه الطالب الی اسرار المکاسب، جلد سوم، تبریز: دارالفقه للطباعه و النشر، چاپ دوم، 1428 هـ .ق.

شهیدی، مهدی، تشکیل قراردادها و تعهدات، جلد نخست، تهران: مجد، چاپ هشتم،1390.

طباطبایی یزدی، سیدمحمد کاظم، حاشیه المکاسب، جلد نخست، قم: مؤسسه‌ی اسماعیلیان، چاپ نخست،1410 هـ .ق.

طوسی، ابی جعفر محمد بن حسن، الخلاف، جلد سوم، انتشارات اسلامی وابسته به جامعه‌ی مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ی قم، چاپ نخست، 1407 هـ .ق.

فاضل لنکرانی، محمد، الاحکام الواضحه، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار علیه السلام، چاپ چهارم، 1422 هـ .ق.

فیض، علیرضا، مبادی فقه و اصول، تهران: دانشگاه تهران، چاپ هجدهم، 1385.

کاتوزیان، ناصر، عقود معین، جلد نخست، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم، 1385.

کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد دوم، تهران: میزان، چاپ پنجم، 1386.

کاتوزیان، ناصر، نظریه عمومی تعهدات، تهران: یلدا، چاپ تخست، 1374.

کاشف الغطاء، محمدحسین، تحریر المجله، جلد نخست، قم: مرتضوی، چاپ نخست، 1359هـ .ق.

کرکی، محمدحسین (محقق ثانی)، جامع المقاصد فی شرح القواعد، جلد هفتم،  مؤسسه‌ی آل‌البیت، چاپ دوم، 1414 هـ .ق.

گرجی، ابوالقاسم، مبانی حقوق اسلامی، تهران: مجد، چاپ نخست، 1387.

محمدی، ابوالحسن، مبانی استنباط حقوق اسلامی، تهران: دانشگاه تهران، چاپ هجدهم، 1383.

مراغه‌ای، میرفتاح، عناوین، جلد دوم، قم: اسلامی، چاپ سوم، 1429 هـ .ق.

مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات جدید، جلد نخست، قم: مدرسه امام علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام، چاپ دوم، 1427 هـ .ق.

موسوی خمینی، روح‌الله، کتاب البیع، جلد پنجم، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ نخست، بی‌تا.

موسوی خویی، سیدابوالقاسم، مصباح الفقاهه، جلد پنجم، قم: حیدریه، 1374هـ .ق.

نراقی، ملااحمد، عواید الایام، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1375.

نفیسی، سعید، فرهنگ فرانسه- فارسی، جلد نخست، صفی ‌علیشاه، چاپ هفتم، 1375.

وحید خراسانی، حسین، توضیح المسائل، قم: مدرسه‌ی امام باقر(ع)، چاپ نهم، 1428 هـ .ق.

Guest, A.G, Anson’s Law Of Contract, Beatson,QC,J, Oxford University Press, 27th Edition, 1998.

Treitel, G. H, The law of contract, Ninth Edition, Published by Sweet & Maxwell, International Student Edition, London: 1995.

Alarie, Benjamin; Denning, James, Remedies And Alternative Contracts, Available at: WWW.UNISI.IT/LAW AND ECONOMICS.COM

California Civil Code, Section 1448-1451, Available at: www.Justia.com

France Civil Code, Available at http://www.legifrance.gouv.fr/html

http://legal-dictionary.thefreedictionary.com