شرط عدم نزدیکی در عقد نکاح

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

چکیده

یکی از شروط ضمن عقد نکاح، «شرط عدم نزدیکی» است که وضعیت حقوقی آن مورد بررسی این نوشتار می‌باشد. سؤال مطرح آن است که آیا شرط مزبور اساساً دارای اعتبار بوده؛ یا بالعکس، باطل و غیر معتبر تلقی می‌شود. همچنین در صورت باطل بودن شرط، آیا این شرط بر عقد نکاح تاثیری خواهد داشت؟ فرض دیگری نیز می‌توان متصور بود و آن، این‌که آیا شرط عدم نزدیکی در عقد نکاح می‌تواند در پاره‌ای موارد صحیح و در برخی دیگر باطل باشد؟ در این مقاله با توجه به سکوت قانون‌گذار در این خصوص، به مطالعه و تحقیق در آرای مختلف فقهای اسلامی و حقوقدانان پرداخته و در نهایت مستدلاً اعتبار شرط مذکور نتیجه‌گیری می‌شود

کلیدواژه‌ها


ـ قرآن کریم.

ـ ابن ادریس، ابوجعفر محمدبن منصور بن احمد، السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی، جلد 2، قم: انتشارات موسسه نشرالاسلامی، چاپ دوم،1410 ق.

ـ ابن براج، قاضی عبدالعزیز، المهذب، جلد 2، قم: انتشارات موسسه النشرالاسلامی، 1406 ق.

ـ ابن قدامه، المغنی، جلد هفتم، بیروت: انتشارات دارالکتاب العربی، 1403ق.

ـ آشتیانی، محمود، کتاب النکاح، مشهد: چاپخانۀ خراسان، بی­تا.

ـ اعرجی، الدکتور زهیر، النظام العائلی، قم: الناشر: المؤلف، چاپ اول، 1415 ق.

ـ بحرانی، یوسف، حدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره، جلد 24، قم: انتشارات موسسه النشرالاسلامی، 1408 ق.

ـ بیهقی، احمدبن حسین، السنن الکبری للبیهقی، بیروت: انتشارات دارالمعرفه، چاپ اول، 1353 ق.

ـ بیهقی الکیدری، قطب‌الدین، اصباح الشیعه بمصباح الشریعه، قم: انتشارات موسسه الامام الصادق(ع)، چاپ اول، 1416ق.

ـ جزیری، عبدالرحمن، الفقه علی المذاهب الاربعه، جلد 4، بیروت: انتشارات احیاء التراث العربی، بدون چاپ، 1969 م.

ـ حرعاملی، محمدبن‌حسن، وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه، مصحح: شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی، جلد 15، قم: انتشارات داراحیاءالتراث العربی، 1385.

ـ حسینی شیرازی، سیدمحمد، الفقه، کتاب­النکاح، جلد 4، قم: انتشارات المکتبه المهدی(عج)، مطبعه سیدالشهدا (ع)، 1406 ق.

ـ حلی (علامه)، حسنبن یوسف، مختلف‌الشیعه، جلد 7، قم: انتشارات مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول، 1417 ق.

ـ حلی، محمدبن حسنبن یوسف بن مطهر (فخرالمحققین)، ایضاح الفوائد، جلد 3، قم: انتشارات موسسه اسماعیلیان، چاپ اول، 1389 ق.

ـ سبزواری، محمدباقر بن محمد مؤمن، کفایهالاحکام، قم: چاپخانۀ مهر، مدرسه صدرـ مهدوی، اصفهان، بی­تا.

ـ شهیدثانی، زین الدین بن علی، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، جلد 2، تهران: انتشارات کتابفروشی اسلامیه، 1384 ق.

ـ مسالک الافهام، جلد 2 بی جا، 1399 ق.

ـ طوسی، شیخابی جعفرمحمدبن حسن، المبسوط، مصحح: محمد باقر بهبودی، جلد 4، تهران: انتشارات المکتبه المرتضویه لاحیاءالآثار الجعفریه، چاپ دوم، 1388ق.

ـ النهایه، بیروت: انتشارات دارالکتب العربی، چاپ دوم،1400ق، بی­تا.

ـ فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللثام عن قواعدالاحکام، قم: انتشارات موسسه النشرالاسلامی، چاپ اول1420ق.

ـ کرکی (محققثانی)،علی بن حسین، جامع المقاصد فی شرح قواعدالاحکام، جلد 13، قم: انتشارات موسسه آل البیت علیهم‌السلام ـ لاحیاءالتراث، چاپ اول،1411ق.

ـ مامقانی، شیخ عبدالله، مناهج‌ المتقین، بی­جا: انتشارات موسسه آل البیت (ع) لاحیاءالتراث، بی­تا.

ـ محقق حلی، ابوالقاسم نجم‌الدین جعفربن‌حسن، شرایعالاسلام، جلد 2، قم: انتشارات موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، چاپ دوم، 1408 ق.

ـ مدنی التبریزی، السید یوسف، منهاجالاحکامفی النکاحوالطلاق، جلد 2، بی­جا: انتشارات مکتبه الدهاقانی (اسماعیلیان)، چاپ چهارم، 1419 ق.

ـ مغنیه، محمدجواد، فقهالامامجعفرالصادق، جلد 5ـ6، بیروت: انتشارات دارالعلم للملایین، 1085ق.

ـ موسوی بجنوردی، سیدحسن، قواعدالفقهیه، جلد 3، قم: انتشارات دارالکتب العلمیه، بی تا.

ـ موسوی خمینی، روح‌الله، تحریرالوسیله، جلد 2، قم: انتشارات موسسه مطبوعات دارالعلم، چاپ دوم، بی­تا.

ـ موسوی خوئی، سیدابوالقاسم، منهاجالصالحین، جلد 2، انتشارات مکتبه المفید، بی­تا.

ـ نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام، مصحح: سیدابراهیم میانجی، جلد 31، تهران: انتشارات المکتبه الاسلامیه، چاپ ششم، 1401 ق.

ـ نجفی خوانساری، شیخ موسی، منیهالطالب، جلد2، تهران: انتشارات موسسه النشرالاسلامی، 1418 هجری قمری، بی­تا.

ـ نوری الطبرسی، میرزا حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، جلد 13، قم: انتشارات موسسه آل البیت (ع) لاحیاء التراث، چاپ اول، 1408ق.

ـ نووی، یحیی بن شرف، السراج الوهاج، بیروت: انتشارات دارالمعرفه،1398 ق، بی­تا.

ـ امامی، سیدحسن، حقوق مدنی، جلد4 ، تهران: انتشارات کتابفروشی اسلامیه، چاپ پنجم، 1368.

ـ بیابانگرد، اسماعیل، جوانا نو ازدواج (اهداف، ملاک­ها، روش­ها، موانع و راهکارها)، تهران: انتشارات نشر فرهنگ اسلامی، چاپ پنجم، 1387.

ـ جعفری لنگرودی، محمدجعفر، حقوق خانواده، تهران: انتشارات کتابخانه گنج دانش، چاپ دوم، 1376.

ـ حبیبی تبار، جواد، گام به گام با حقوق خانواده، بی­جا: انتشارات نشر خرم، چاپ اول، 1380.

ـ شهیدی، مهدی، شروط ضمن عقد، تهران: انتشارات مجد، چاپ دوم، 1387.

ـ صفایی، سید حسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی (قواعد عمومی قراردادها)، جلد 2، تهران: نشر میزان، چاپ دهم، 1389.

ـ صفایی، سیدحسین، امامی، اسدالله، مختصرحقوق خانواده، تهران: انتشارات میزان، چاپ پانزدهم، 1387.

ـ عابدیان، میرحسین، شروط باطل و تأثیر آن در عقد، تهران: انتشارات جاودانه جنگل، 1387.

ـ کاتوزیان، ناصر،حقوق خانواده، جلد 1، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اول، 1388.

ـ کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی قراردادها)، تهران: انتشارات بهمن برنا، چاپ سیزدهم، 1387.

ـ محقق داماد، سید مصطفی، نکاح و انحلال آن، (حقوق خانواده)، انتشارات مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ شانزدهم، 1386.

ـ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد شانزدهم، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوازدهم، 1374.

ـ وفادار، علی، حقوق خانواده، تهران: انتشارات وفادار، چاپ اول، 1380.

ـ هدایتی، علی، کفویت در ازدواج: در قلمرو فقه اسلامی و حقوق ایران، قم: انتشارات موسسه بوستان کتاب، 1389.

 

منابع اینترنتی

ـ بطحائی گلپایگانی،استفتا،

http://www.bathaie.com

ـ حسینی سیستانی، سید علی، استفتا،

http://www.sistani.org

ـ حسینی شاهرودی، سید محمد، استفتا،

http://www.shahroudi.com

ـ حسینی شیرازی، سید صادق، استفتا،

http://shirazi.ir

ـ خامنه­ای، سید علی، استفتا،

http://www.leader.ir

ـ روحانی، سید محمد صادق، استفتا،

http://www.rohani.ir

ـ سبحانی،جعفر، استفتا،

http://tohid.ir

ـ شبیری، سید موسی، استفتا،

http://zanjani.almaktab.ir

ـ صافی گلپایگانی، شیخ لطف الله، استفتا،

http://www.saafi.net

ـ مدرسی، سیدمحمد تقی، استفتا،

http://www.almodarresi.com

ـ مکارم‌شیرازی، ناصر، استفتا،

http://www.makarem.ir

ـ موسوی اردبیلی، سیدعبدالکریم، استفتا،

http://www.ardebili.com

ـ نوری همدانی، حسین، استفتا،

http://www.noorihamedani.com

ـ هاشمی شاهرودی، سیدمحمود، استفتا،

http://www.hashemishahroudi.org