کنوانسیون آپوستیل و تأثیر الحاق به آن بر نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر پژوهشکدۀ قوۀ قضاییه، تهران، ایران

چکیده

به ابتکار کنفرانس حقوق بین‌الملل خصوصی لاهه، معاهدۀ لغو ضرورت تصدیق اسناد رسمی اسناد دولتی بیگانه در سال 1961 شکل گرفت و جمهوری اسلامی ایران در سال 1391 «قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون لغو ضرورت تصدیق رسمی اسناد دولتی بیگانه مصوب 1961 میلادی برابر با 1340 هجری شمسی» را تصویب کرد. با وجود این هنوز سند الحاق به این کنوانسیون از سوی «وزارت امور خارجۀ کشور» نزد امین معاهده تودیع نشده است، لذا با گذشت چندین سال، ایران عضو این کنوانسیون به حساب نمی‌آید. هدف اصلی این کنوانسیون تسهیل در تصدیق اسناد و همچنین تسهیل در استفاده از اسناد داخلی در سایر کشورهای عضو کنوانسیون است. با الحاق به این کنوانسیون، نمایندگی‌های کنسولی، که واسطۀ تصدیق اسناد هستند، حذف می‌شوند. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی‌تحلیلی به بررسی بخش‌های مختلف این کنوانسیون پرداخته و در هر قسمت دیدگاه حقوق ایران را بر اساس آیین‌نامۀ اجرایی قانون الحاق به کنوانسیون آپوستیل تحلیل کرده است و راه‌حل مناسب‌ در این خصوص را تبیین می‌نماید. در بخش پایانی پژوهش، آثار مترتب بر الحاق به این کنوانسیون تبیین شده است. با تصویب قانون مذکور، برخی قوانین داخلی ایران در روابط متقابل با کشورهای عضو این معاهده، به‌طور ضمنی، نسخ شده است که از جملۀ آن می‌توان به بند چهارم مادۀ 1295 و مادۀ 1296 قانون مدنی و همچنین بند الف مادۀ 2 قانون راجع به ترجمۀ اظهارات و اسناد در محاکم و دفاتر رسمی اشاره کرد. همچنین الحاق به این کنوانسیون موجب تسهیل جذب سرمایه‌گذاری خارجی شده و خروج ارز برای تصدیق اسناد را کاهش می‌دهد. لذا الحاق ایران به این کنوانسیون، با توجه به مزایایی که در آن تعریف شده است، اقدامی مثبت در راستای منافع ملی بوده و اقدام به انجام سایر مراحل اجرایی جهت عضویت در این معاهده توصیه می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Apostille Convention and the Effect of its Accession on the Iranian Legal System

نویسنده [English]

  • Seyed Saeed Hashemi
Researcher of Judiciary Research Institute, Tehran, Iran
چکیده [English]

At the initiative of the Hague Conference on Private International Law, the Convention Abolishing the Need to Certify Official Documents of Foreign Government Documents was adopted in 1961. In 2012, the Islamic Republic of Iran approved the Act of "the Accession of the Government of the Islamic Republic of Iran to the Apostille Convention". However, the instruments of the accession to this convention have not yet been deposited to the Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands. So after several years, Iran is not considered a member of this convention. The main purpose of this convention is to facilitate the certification of documents as well as to facilitate the use of internal documents in other member states of the convention. By acceding to this convention, the consular representations that mediate the certification of documents are eliminated. This research uses a descriptive-analytical method to examine different parts of this convention and in each part analyzes the view of Iranian law based on the executive regulations of the Act of accession to the Convention and explains the appropriate solution in this regard. In the final part of the research, the consequences of accession to this convention are explained. With the passage of this Act, some domestic acts of Iran in reciprocal relations with the member states of this treaty have been implicitly abrogated, including the fourth paragraph of Article 1295 and Article 1296 of the Civil Code, as well as paragraph A of Article 2 of the Act of the Translation of statements and documents in courts and official offices. Accession to the convention also facilitates the attraction of foreign investment and reduces the outflow of foreign currency for certification. Therefore, Iran's accession to this convention is a positive step for the national interest and it is recommended to take other executive steps to join this treaty.

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Hague Conference
  • Hague 1961 Convention
  • Formal documents
  • Public documents
  • Official Documents
  • فارسی

    • آدابی، حمیدرضا (1397)، حقوق ثبت کاربردی، چاپ دوم، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
    • زرگری، جمشید (1399)، کنوانسیون آپوستیل (کنوانسیون لغو ضرورت تصدیق اسناد دولتی بیگانه)، چاپ اول، تهران: مهر کلام.
    • ستوده تهرانی، حسن (1380)، حقوق تجارت، چاپ ششم، تهران: نشر دادگستر.
    • شهبازی، آرامش و محمد قربان‌پور (1392)، «بررسی قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون 1961 لاهه راجع به ضرورت لغو تصدیق اسناد عمومی بیگانه»، مجله حقوقی بین المللی، شماره 49.
    • ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1392)، حقوق معاهدات بین المللی، چاپ پنجم، تهران: نشر گنج دانش.
    • فلسفی، هدایت اله (1393)، حقوق بین الملل معاهدات، چاپ چهارم، تهران: فرهنگ نشر نو.
    • کاتوزیان، ناصر (1390)، اثبات و دلیل اثبات قواعد عمومی اثبات – اقرار و سند، جلد اول، تهران: انتشرات میزان.
    • کلی، جان (1388)، تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمه محمد راسخ ، چاپ دوم، تهران: طرح نو.
    • مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه (1396)، مجموعه تنقیح شده قوانین و مقررات حقوقی کاربردی، چاپ اول، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
    • موسی زاده، رضا (1377)، حقوق معاهدات بین المللی، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
    • وفایی، منصور و عادله علی‌پور (1395)، حقوق معاهدات بین المللی، چاپ اول، تهران: مجد.

    انگلیسی

    • (n.d.), Business Dictionary, available at:

    http://www.businessdictionary.com/definition/notarial-act.html (Last visited on 5/17/2020)

    • Adams, Jr. W.J. (2012), “The Apostille in the 21st Century: International Document Certification and Verification”, Houston Journal of International Law 34(3), 501-519.
    • Altbach, G.P. and J. Knight (2007), “The Internationalization of Higher Education: Motivations and Realities”, Journal of Studies in International Education 11(3-4), 290-305.
    • Amram, P. (1974). Toward Easier Legalization of Foreign Public Documents. American Bar Association Journal, 60(3), 310-314.
    • Arazmuradov, A. (2015). Recalling Benefits of International Convention for Modernization, Department of Economics and Management of Technology, Faculty of Engineering, University of Bergamo, via Marconi 5, 24044 Dalmine (BG), Italy, Available at SSRN 2011640.
    • Bernasconi, C. (2007). “Some Observations from the Hague Conference on Private International Law”. Proceedings of the Annual Meeting (American Society of International Law), 101, 350-353.
    • Bernasconi, C. (2013). The Electronic Apostille Program (e-APP): Bringing the Apostille Convention into the Electronic Era. In Entre Bruselas y La Haya: Estudios sobre la unificación internacional y regional del Derecho internacional privado. Liber amicorum Alegría Borrás, 199-214.
    • Darwin D. Hendel & Darrell R. Lewis (2005) Quality assurance of higher education in transition countries: Accreditation ‐ accountability and assessment, Tertiary Education and Management, Tert Educ Manag, 239–258.
    • De Wit, H. (2011), “Globalisation and Internationalisation of Higher Education”, Revista de Universidad y Sociedad Del Conocimiento (RUSC) 8(2), 241-248.
    • Garner, Bryan A. (2004), Black's Law Dictionary, Eighth Edition, St. Paul: West Publishing Co. Dallas, Texas
    • Graveson, R. (1961). The Ninth Hague Conference of Private International Law. The International and Comparative Law Quarterly, 10(1), 18-69.
    • Haight, James T. (1975), “The Hague Convention Abolishing the Requirement of Legalization for Foreign Public Documents. (Report of the Committee on the International Unification of Private Law, with Action by the Section of International Law and the House of Delegates).” The International Lawyer, vol. 9, no. 4, pp. 755–766.
    • Hartoyo, B., & Fauziah, N. M. (2019). “The Hague Convention 1961: Solution of Foreign Public Document Legalization for Indonesia and ASEAN Member Countries”. ABC Research Alert, 7, 37-47.
    • HCCH, Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents, available at:
    • https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=41 (Last visited on 5/17/2020)
    • HCCH, Outline Apostile Convention (HCCH Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents), n.d., available at:

    https://assets.hcch.net/docs/80d0e86f-7da8-46f8-8164-df046285bcdd.pdf.

    • Knight, J. (2012), “Student Mobility and Internationalization: Trends and Tribulations”, Research in Comparative and International Education 7(1), 20-33.
    • Leich, M. (1982). “The Hague Convention Abolishing the Requirement of Legalization for Foreign Public Documents”. The American Journal of International Law, 76(1), 182-183.
    • Loussouarn, Y. “Explanatory Report on the Hague Convention of 5 October 1961 Abolishing the Requirement of Legalisation for Foreign Public Documents; Offprint from the Acts and Documents of the Ninth Session” (1961), Rennes. Available at:

    https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=52 (Last visited on 6/7/2020)

    • Nadelmann, H.K. (1977), “Clouds over International Efforts to Unify Rules of Conflict of Laws”, Law and Contemporary Problems 41(2), 54-84.
    • Permanent Bureau of HCCH (2009), Summary of responses to the questionnaire of August 2008 relating to the Apostille Convention, with analytical comments, available at:

    https://www.hcch.net/en/publications-and-studies/details4/?pid=4696&dtid=33 (Last visited on 6/7/2020)

    • Permanent Bureau of the HCCH (2013). Apostille handbook: Handbook on the practical operation of the apostille convention. HCCH, Hague, the Netherlands: The Hague Conference on Private International Law Permanent Bureau.
    • Permenent Bureau of Hcch. (2010). The ABCs of Apostilles. The Hague: Hague Conference on Private International Law.
    • Tsouka, C. (2015). Simplifying the Circulation of Public Documents in the European Union-Present and Future Solutions. ELTE LJ, 43-50.
    • United States Court of Appeals, Eighth Circuit, United States of America, Appellee, U.S. V. Larry P. GOODYKE, Appellant. United States of America, Appellee, v. David L. Robinson, Appellant., April 25, 2011
    • United States District Court, E.D. Washington., United States of America, Plaintiff, v. Dixie Ellen Randock, Steven Karl Randock Heid Kae Lorhan, Robrta Lynn Markishtum, Defendants. July 8, 2008.
    • Webster's, Encyclopedic Unabridged Dictionary of the EnglishLanguage (1994), New rev. Ed. New Jersey: Random House ValuePublishing, Inc.
    • World Bank Group staf (2010), Investing across Borders 2010 (Indicators of foreign direct investment regulation in 87 economies), Washington, D.C.