حق دسترسی به اینترنت؛ مبانی و محتوا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه حقوق بشر، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران

چکیده

دسترسی افراد به اینترنت یکی از موضوعات روز در سطح بین‌المللی و ملی است که از زوایای مختلف اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و حقوقی مورد بحث قرار می‌گیرد. از منظر حقوقی، پرسش‌های مطرح در‌این‌باره آن است که آیا دسترسی به اینترنت حق افراد است. اگر حق افراد است، چه محتوایی دارد و چگونه قابل‌تحقق است؟ این مقاله، برای پاسخ به پرسش‌های مذکور، به مطالعه در منابع بین‌المللی و رویه‌های ملی و واکاوی دیدگاه‌های مطرح دربارۀ مبنا و محتوای حق مذکور پرداخته و به این نتیجه رسیده است که دیدگاه غالب این است که دسترسی به اینترنت حق افراد است، ولی در مورد محتوای آن مناقشه وجود دارد. با وجود این، می‌توان حق اتصال به اینترنت، اصل بی‌طرفی، حق بی‌نامی، حق استفاده از فناوری رمزگذاری و حق بر امن و شفاف‌بودن اینترنت را به‌عنوان عناصر اصلی این حق شناخت. همچنین این حق، به‌طور عمده، جنبۀ شکلی و ساختاری دارد تا ماهوی. یعنی به اصل دسترسی به اینترنت مربوط است، نه به محتوایی که در نتیجۀ دسترسی مبادله می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Right of Access the Internet: Bases and Content

نویسنده [English]

  • Baqer Ansari
Associate Professor, Department of Human Rights, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Individuals' access to the internet is one of the current debates at international and national levels from economic, cultural, social, political and legal perspectives. From a legal perspective, the main question is that: "is the access to the internet an individual right?" if so: "what is its content and how can it be protected and realised?" This article, based on the desk research method, by studying international and regional instruments and interpretations, national legislative administrative and judicial practices and legal scholars' viewpoints, has concluded that the existence of this right is known as the dominant view but, its content still remains disputable. Nevertheless, the right to connect to the Internet, the principle of neutrality, the right to anonymity, the right to use encryption technology and the right to secure and transparent Internet can be recognized as the main elements of this right. Also, this right is mainly formal and structural in nature. In other words, it's about the principle of Internet access, not the content that is exchanged as a result of access.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Internet access
  • net neutrality
  • Anonymity
  • Encryption right to safe and transparent internet
  • فارسی

    • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۸۵)، حق و تکلیف در اسلام، قم: انتشارات مؤسسۀ اسراء.
    • راسخ، محمد (۱۳۸۴)، «تئوری حق و حقوق بشر بین‌الملل»، مجله تحقیقات حقوقی، شمارۀ 41.
    • صرامی، سیف الله (1385)، حق، حکم و تکلیف، گفت‌وگو با جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه، تهران: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
    • قاری سیدفاطمی، سیدمحمد (۱۳۸۲)، حقوق بشر در جهان معاصر، جلد اول، تهران: نشر شهر دانش.
    • نبویان، سیدمحمود (۱۳۸۸)، حق و چهار پرسش بنیادین، قم:‌ انتشارات مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

    انگلیسی

    • Bayles, Michael D. (1992), Hart’s legal Philosophy: an examination, Kluwer Academic Publishers.
    • Brauneis, Robert & Ellen P. Goodman (2018), “Algorithmic Transparency for the Smart City”, The Yale Journal of Law & Technology, Vol. 20.
    • De Hert, Paul and Dariusz Kloza (2012), “Internet (access) as a new fundamental right. Inflating the current rights framework?”, European Journal of Law and Technology, Vol. 3. No. 3.
    • Donnelly, Jack (1989), Universal Human Rights in Theory and Practice, Cornell University Press.
    • Economides, Nicholas (2008), “Net Neutrality, Non-Discrimination and Digital Distribution of Content Through the Internet”, Journal of Law and Policy for the Information Society, Vol.4:2.
    • Harel, Alen, (2002) “Theories of Rights”, in: Blackwell Guide to the Philosophy of Law and Legal Theory: http: // SSRN.Com /abstract = 459960, pdf.
    • Koo, VanderWal (1990), Collective Human Rights: a Western View, In: Human Rights in a Pluralist World: Individuals and Collectivities, London.
    • Land, Molly (2013), “Toward an International Law of the Internet”, Harvard International Law Journal, Vol. 54, Number 2, Summer 2013.
    • Löfquist, Lars (2019), “Is there a universal human right to electricity?”, The International Journal of Human Rights, see:

    https://www.researchgate.net/publication/336220359_Is_there_a_universal_human_right_to_electricity.

    • Raz, Joseph (1986), The morality of freedom, Oxford University Press.
    • Rex, Martin (1993), A System of Rights, Oxford University Press.
    • Szoszkiewicz, Łukasz (2018), “Internet Access as a New Human Right? State of the Art on the Threshold of 2020”, Adam Mickiewicz University Law Review, see:

    http://ppuam.amu.edu.pl/uploads/PPUAM%20vol.%208/03%20Szoszkiewicz.pdf

    • Summer, L.W. (1989), The Moral Foundations of Rights, Oxford: Clarendon Press.
    • Wellman, Carl (1995), Real rights, Oxford University Press.
    • Wenar, Leif, (2003), “The Nature of Rights”, Philosophy and Public Affairs; Summer 2005, Vol.33, Issue 3.
    • W. Penney, Jonathon (2011), Internet Access Rights: A Brief History and Intellectual Origins, William Mitchell Law Review, Vol. 38, Iss. 1, see:

    http://open.mitchellhamline.edu/wmlr/vol38/iss1/11.

    گزارش

    • Australian Human Rights Commission (2018), Human Rights and Technology Issues Paper, July 2018, https://www.humanrights.gov.au.
    • Botero Marino, Catalina (2013), Freedom of Expression on the Internet, Office of the Special Rapporteur for Freedom of Expression Inter-American Commission on Human Rights, http://www.cidh.org/relatoria
    • DiploFoundation (2011), Right to Access the Internet: The Countries and The Laws that Proclaim It, https://www.diplomacy.edu/blog/right-access-internet-countries-and-laws-proclaim-it.
    • Electronic Frontier Foundation (2015), Anonymity and Encryption, comments submitted to the United Nations Special Rapporteur on the Promotion and Protection of the Right to Freedom of Opinion and Expression, February 10, 2015, https://eff.org/
    • European Union (2019), Study on the implementation of the open internet provisions of the Telecoms Single Market Regulation, Final Report, 2019,

    https://ec.europa.eu/digital-single-market.

    • Frank La Rue (2011), Report of Special Rapporteur on the Promotion and Protection of the Right to Freedom of Opinion and Expression, https://www.ohchr.org.
    • ILO, (2018), Digital labour platforms and the future of work: Towards decent work in the online world, International Labour Office, Geneva

    https://www.ilo.org/global/publications.

    • Kiai, Maina (2014), Report of the Special Rapporteur on the Rights to Freedom of Peaceful Assembly and of Association, https://www.ohchr.org.
    • Koomen, Maria (2019), The Encryption Debate in the European Union, Carnegie Endowment for International Peace, https://carnegieendowment.org/2019/05/30/.
    • Lanza, Edison, (2017), Inter-American Commission on Human Rights, Office of the Special Rapporteur for Freedom of Expression, Standards for a Free, Open and Inclusive Internet, http://www.oas.org.
    • Lucchi, Nicola (2013), The Role of Internet Access in Enabling Individual's Rights and Freedoms, EUI Working Paper, https://cadmus.eui.eu/bitstream/handle.
    • Mohanty, Bedavyasa (2019), The Encryption Debate in India, Carnegie Endowment for International Peace, 2019. https://carnegieendowment.org/2019/05/30.
    • Rydzak, Jan (2017), Disconnected: A Human Rights-Based Approach to Network Disruptions, https://globalnetworkinitiative.org.

    فرانسوی

    • Criqui-Barthalais, Géraldine (2018), La protection des libertés individuelles sur le réseau internet, Thèse de doctorat en droit, Université Paris II- Panthéon-Assas école doctorale de Droit privé, 2018.
    • Dutton, William H., Anna Dopatka, Ginette Law, Victoria Nash (2012), Liberté de connexion, liberté d'expression: écologie dynamique des lois et règlements qui façonnent l'internet, UNESCO, https://unesdoc.unesco.org.
    • Mendel, Toby, Andrew Puddephatt, Ben Wagner, Dixie Hawtin et Natalia Torres (2013), Étude mondiale sur le respect de la vie privée sur l'Internet et la liberté d'expression, UNESCO, https://unesdoc.unesco.org.
    • Rapport du Gouvernement au Parlement (2010), La neutralité de l'Internet, Un atout pour le développement de l'économie numérique,

    https://www.laquadrature.net/files/Rapport_Net_Neutralite.pdf.

    • Souter, David (2019), Indicateurs de l'UNESCO sur l'universalité de l'Internet: cadre pour évaluer le développement de l'Internet, UNESCO, https://unesdoc.unesco.org.
    • Weber, Rolf H. (2015), Principes de la gouvernance de l'Internet: analyse comparative, UNESCO.
    • Turner, Mark (2005), Liberté d'Expression Censure et Intégrité sur L'internet dans Les Droits de L'homme dans le Cyberespace, UNESCO, https://unesdoc.unesco.org.
    • Zwolinska, Monika (2015), Sécurité et libertés fondamentales des communications électroniques en droit français, européen et international, Thèse en vue de l’obtention du Doctorat en Droit, Université Nice Sophia Antipolis.