واکاوی قواعد حل تعارض ملی و بین‌المللی در تعیین قانون حاکم بر کپی‌رایت

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری فقه و حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی

10.22106/jlj.2019.68593.1614

چکیده

قواعد حل تعارض مربوط به تعیین قانون قابل اعمال بر موضوعات حقوق مالکیت فکری، از جمله کپی‌رایت با ورود اینترنت به صحنه با مسئله‌ای جدی مواجه شده‌اند. این امر بدان خاطر است که با گسترش استفاده از اینترنت امکان سوء‌استفاده از آثار کپی‌رایتی و نقض حقوق پدید‌آورنده در اقصانقاط جهان هر چه بیشتر افزایش‌ می‌یابد. ماهیت خاص مالکیت فکری و سلطۀ اصل قلمروگرایی و همچنین تنوع این حقوق و فقدان قواعد حل تعارض پذیرفته‌شده در سطح بین‌المللی و مختص حقوق مالکیت فکری موجب بروز مشکلات متعدد و مختلفی برای دادگاه‌ها در تعیین قانون حاکم در هر یک از کشورهای جهان‌ می‌شود. ازاین‌رو، به‌منظور دستیابی به کارآمدترین قواعد حل تعارض در این زمینه و به‌ویژه در رابطه با حل مشکلات ناشی از اینترنت و با استفاده از روش اسنادی به مطالعۀ قوانین و مقررات موجود پرداخته شد. یافته‌های این پژوهش نشان‌ می‌دهد که قاعدۀ نزدیک‌ترین ارتباط که از سوی رویکردهای آکادمیک نوین همچون نظام طراحی‌شده توسط مؤسسۀ حقوق آمریکا مطرح شده و پشتیبانی‌ می‌شود،‌ می‌تواند هم از جنبۀ نظری و هم از جنبۀ عملی در مواجهه با مسائل و محدودیت‌های حقوق مالکیت فکری مفید و ‌مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


فارسی

  • الماسی، نجاد علی (1368)، تعارض قوانین، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  • زرکلام، ستار (1387)، حقوق مالکیت ادبی و هنری، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
  • لاگارد، پل (1375)، «حقوق بین‌الملل خصوصی نوین در زمینه قراردادها پس از لازم‌الاجرا شدن کنوانسیون رم 19 ژوئن 1980»، ترجمه محمد اشتری، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، دورۀ ۱۴، شمارۀ 20.
  • سهرابی، محمد (1385)، حقوق بین‌الملل خصوصی تابعیت: وضع اتباع بیگانه و تعارض قوانین، تهران: گنج‌دانش.
  • شریعت‌باقری، محمدجواد (1391)، «حاکمیت اراده بر قراردادهای بین‌الملل خصوصی»، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شمارۀ ۵۸.
  • شهیدی، مهدی (1376)، «قانون حاکم بر قراردادهای بین‌الملل خصوصی»، مجله تحقیقات حقوقی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شمارۀ 20-19.
  • قره‌باغی، عبدالله (1390)، مبانی و آثار حقوقی اصول رفتار ملی و رفتار دول کامله الوداد در معاهدات ناظر بر حمایت از حقوق مالکیت فکری، پایان‌نامه برای دریافت کارشناسی ارشد حقوق مالکیت فکری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
  • کاتوزیان، ناصر (1364)، قواعد عمومی قراردادها، جلد اول، تهران، انتشارات بهنشر.
  • مافی، همایون و تقی‌پور، محمدحسین (1394)، «قانون قابل اعمال بر تعهدات قراردادی در حقوق اتحادیه اروپا و امریکا»، فصلنامه پژوهش حقوق خصوصی، سال چهارم، شمارۀ سیزدهم.
  • §       نیکبخت، حمیدرضا و عیوض پور، علی اصغر (1390)، «اصل حاکمیت (آزادی) اراده به‌عنوان قاعده حل تعارض در تعهدات غیرقراردادی (نگاهی به نظام حقوقی اتحادیۀ اروپا)»، مجلۀ حقوقی بین‌المللی، سال 28، دورۀ ۲۸، شمارۀ 44.
  • نصیری، مرتضی (1352)، حقوق تجارت بین‌الملل، تهران: چاپ پیکان.
  • نوری، محمد‌علی و نخجوانی، رضا (1383)، حقوق حمایت داده‌ها، تهران: کتابخانه گنج دانش.

غیرفارسی

  • Bainbridge, David I. (2009), intellectual property, seventh edition, Pearson Longman.
  • Behr, Volker (2011), Rome 1 regulation, a most unified private international law of contractual relations within most of the European union, Journal of law and commerce, Vol. 29, pp. 233-272.
  • Borchers, Patrick J. (1997), Courts and the second conflicts requirements: Some observations and an empirical note, Maryland law review, Vol. 56, Iss. 4, Art. 5, pp. 1232-1247.
  • Boschiero, Nerina (2007), Infringement of intellectual property rights. Comments on article 8 of the Rome II regulation, Yearbook of private international law, Vol. 9, pp. 87-113.
  • Dário Moura, Vicente (2008), La propriété intellectuele en droit international privé, Recueil des cours de L’académie de droit international de la Haye, tome 335, pp. 105-504.
  • De Boer, Th. M. (2007), Party autonomy and its limitations in the Rome II regulation, Yearbook of private international law, Vol. 9, pp. 19-29.
  • Fawcett, James J., and Torremans, Paul (2011), Intellectual property and private international law, 2nd edition, Oxford university press.
  • Frolich, Anita B. (2009), Copyright infringement in the internet age- for harmonized conflict of laws rules, Berkeley technology law journal, Vol. 24, pp. 851-896.
  • Goldstein, Paul (2008), International intellectual property law, cases and materials, 2nd edition, Foundation press & Thomas West.
  • Gonzales, Javier Carrascosa (2004), Conflicts of laws in a century convention: Bern convention 9th September 1886 for the protection of literary and artistic works, European law publisher, Munchen.
  • Gottschalk, Eckart (2007), The law applicable to intellectual property rights: Is the Lex Loci Protectionis a pertinent choice of law approach, Conflict of laws in a globalized world, Cambridge university press, pp. 184-219.
  • Marie, Aurelia (2009), Decide whose law applies, Managing intellectual property magazine, pp. 2-4.
  • Mayss, Abla J. (1999), Principles of conflicts of laws, London, Cavendish publishing limited.
  • Nordemann, Wilhelm (1989), The principle of national treatment and the definition of literary and artistic works, Copyright (Monthly review of WIPO), No. 10, p. 300-305.
  • Patry, William (2000), Choice of law and international copyright, American Journal of Comparative law, Vol. 48, pp. 383- 405.
  • Ricketson, Sam and Ginsburg, Jane, (2006), International copyright and neighboring rights: The Bern convention and beyond, Second edition, Oxford university press.
  • Stewart, Stephen M., and Sandison R., Hamish (1989), International copyright and neighboring rights, 2nd edition, Vol. 2, Butterworths.
  • Stone, Peter (2006), EU private international law: Harmonization of laws, Edward Elgar publishing limited.
  • Ulmer, Eugen (1978), Intellectual property rights and the conflict of laws, Kluwer, Commission of the European communities.
  • Van Engelen, Dick (2008), Rome II and intellectual property rights: Choice of law brought to a standstill, Afl. 4, NIPR, pp. 440-448.
  • WIPO document (2002), Intellectual property in the internet: A survey of issues, WIPO publication No. 856, p. 83.
  • Yu, Peter K. (2015), Conflict of laws issues in international copyright cases. Available at: www.peteryu.com/intip_msu/syllabus06.htm Accessed: 4.4.2015
  • Zhang, Mo (2009), Party autonomy in non-contractual obligations: Rome II and its impacts on choice of law, Seton hall law review, Vol. 39, pp. 861-917.