اصول و رویه تفسیر معاهدات سرمایه‌گذاری بین‌المللی توسط محاکم داوری و ترجیح حقوق بین‌الملل بر حقوق داخلی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانش آموخته دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران

10.22106/jlj.2019.35489

چکیده

یکی از شایع ترین موضوعات در قلمرو حقوق بین‌الملل، به‌ویژه نزد محاکم بین‌المللی، تعیین تکلیف حقوق حاکم و حل تعارض بین نظام‌های حقوقی داخلی و بین‌المللی است. اولویت حقوق بین‌الملل بر حقوق داخلی موضوعی است که توسط اکثر صاحب‌نظران معتقد به نظریه مونیسم مورد تأیید واقع شده است. در حقوق سرمایه‌گذاری خارجی با اینکه گهگاه نشانه‌هایی از وجود پیروان و طرفدارانی برای نظریه اولویت حقوق داخلی بر حقوق بین ­الملل وجود دارد، لیکن بررسی معاهدات، رویه قضایی و نظریات علمای حقوق، نشانگر پذیرش اولویت حقوق بین‌الملل بر حقوق داخلی است. امروزه با تقویت موضوعات جدیدی مانند شرط التزام (فراگیر)، تعهدات دولت‌ها حتی اگر ریشه در قراردادهای خصوصی سرمایه‌گذاری داشته باشد، به تعهدات بین المللی تبدیل گردیده است که این امر رشد دامنه نفوذ حقوق بین ­الملل را نمایان می‌کند. علی رغم عضویت ایران در قریب به 46 معاهده تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری، متأسفانه محاکم داخلی ایران فاقد رأی در خصوص اختلافات ناشی از سرمایه‌گذاری خارجی بر مبنای معاهده بین‌المللی هستند. با عنایت به فقر رویه قضایی در حقوق داخلی اکثر کشورها در خصوص حقوق سرمایه‌گذاری خارجی عمده مطالعات این تحقیق متمرکز بر مطالعه رویه محاکم داوری بین‌المللی گردیده است.

کلیدواژه‌ها


-       ابراهیمی، سید نصراله، حقوق بین‌الملل خصوصی، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت، 1383.

-       خمامی‌زاده، فرهاد، «تفسیر و اجرای معاهده در حقوق داخلی»، مجله حقوق خصوصی دانشگاه تهران، دوره 7، شماره 16، زمستان 1390.

-       دالزر، رودولف؛ شروئر، کریستوف، اصول حقوق بین‎الملل سرمایه‌گذاری، چاپ اول، ترجمه سید قاسم زمانی و به‌آذین حسیبی، تهران، شهردانش، 1391.

-       صفایی، حسین، «تعیین قانون حاکم بر ماهیت اختلاف در داوری‎های بین‎المللی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 30، 1372.

-       عسکری، پوریا، جایگاه حقوق بین‌الملل عمومی در رویه داوری بین‌المللی اختلافات ناشی از سرمایه‌گذاری، رساله دکتری رشته حقوق بین‎الملل دانشگاه علامه طباطبایی، 1389.

-       فلسفی، هدایت‌اله، حقوق بین‎الملل معاهدات، تهران، فرهنگ نشر نو، 1383.

-       محبی، محسن؛ رضادوست، وحید، تفسیر تکاملی معاهدات در حقوق بین‌الملل در پرتو قضیه اختلاف در خصوص کشتیرانی و حقوق مربوط به آن (کاستاریکا علیه نیکاراگوئه)، مجله حقوقی، شماره53، 1394.

-       موحد، محمدعلی، درس‎هایی از داوری‎های نفتی، جلد اول، چاپ اول، انتشارات دفتر خدمات حقوقی بین‎المللی جمهوری اسلامی ایران، تابستان 1374.

 

-       Aust, Anthony, Modern Treaty Law and Practice, Cambridge, Cambridge University Press, 2007.

-       Broches, Aron, “The Convention on the Settlement of Investment Disputes Between States ad Nationals of Other States”, in: Collected Courses of the Hague Academy of International Law, Part II, Vol. 136, 1972.

-       Dolzer, Rudolf, “The Impact of International Investment Treaties on Domestic Administrative Law”, New York University Journal of International Law and Politic, vol. 32, 2006.

-       Gardiner, Richard, Treaty Interpretation, New York, Oxford University Press, 2008.

-       Jennings, Robert; Watts, Arthur (eds), Oppenheim’s International Law, Volume 1, Peace, (London; New York: Longman, 1992.

-       Sinclair, Ian, The Vienna Convention on the Law of Treaties, Manchester, Manchester University Press, 1984.

-       Trinh Hai, Yen, The Interpretation of Investment Treaties, Leiden, Brill Nijhoff, 2014.