بررسی شرط مذاکره در حل و فصل اختلافات تـجاری با توجه به رویه قضایی بین ‎المللی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 استاد تمام گروه حقوق خصوصی دانشگاه تهران

2 دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران

10.22106/jlj.2018.34687

چکیده

در قراردادهای تجاری طرفین معمولاً توافق می‌کنند قبل از اینکه اختلاف خود را نزد سیستم داوری و یا قضایی مطرح نمایند، ابتدا آن را از طریق مذاکرات دوستانه حل و فصل نمایند و بدین طریق ضمن حفظ روابط تجاری و تحمیل کمترین هزینه، زمان و خسارات، به حل و فصل اختلاف خود نائل شوند. به رغم اینکه توافقات مزبور در تجارت بسیار معمول است، وضعیت حقوقی آنها در رابطه با درجه التزام و پای‌بندی طرفین نسبت به حل و فصل ابتدایی اختلاف از طریق مذاکره و تبعات حقوقی نقض آن مورد بحث قرار نگرفته است. این مقاله با تبیین ماهیت حقوقی این توافقات به عنوان شرط فعل و با توجه به رویه قضایی بین‌المللی، بر این دیدگاه تأکید خواهد نمود که چنین توافق‌هایی، نه تنها طرفین را از رجوع اولیه به سیستم داوری و یا قضایی منع خواهد کرد، بلکه نسبت به آنها این الزام را ایجاد خواهد کرد که در راستای حل و فصل اختلاف خود، ابتدا فرآیند منظم و اصولی مذاکره را در پیش گیرند و با حسن‌نیت آن را جهت حصول نتیجه ادامه دهند. نقض این تعهد حتی می‌تواند به ایجاد مسئولیت قراردادی منجر گردد.

کلیدواژه‌ها


-     آقایی، سید داود، «آداب دیپلماسی و فنون مذاکره»، چاپ اول، تهران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1387.

-   الماسی، نجادعلی، «شناسایی و اجرای احکام مدنی خارجی در حقوق فرانسه، حقوق انگلیس و آمریکا»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 25، 1369.

-   پاکدامن، رضا، «فرآیند مذاکره و تحقق معاملات بین المللی؛ پیش‌نیازها، هدایت مذاکرات و پیگیری توافقات»، چاپ اول، تهران، انتشارات شرکت چاپ و نشر بازرگانی، 1389.

-   توسلی جهرمی، منوچهر، «نگاهی به شیوه‌های جایگزین حل و فصل اختلافات (ADR) در مقررات جدید اتاق بازرگانی بین‌المللی»، مجله حقوقی دفتر خدمات جمهوری اسلامی ‌ایران، شماره26-27، 1380-1381.

-   جعفرپور، کوروش، حسن نیت در تجارت بین الملل، دانشنامه حقوق و سیاست، فصلنامه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، دوره 1، شماره3، 1384.

-     خدابخشی، عبدالله، «حقوق داوری و دعاوی مربوط به آن در رویه قضایی»، چاپ اول، تهران، شرکت سهامی‌انتشار، 1391.

-     درویشی هویدا، یوسف، «شیوه‌های جایگزین حل و فصل اختلاف»، چاپ اول، تهران، انتشارات بنیاد حقوقی میزان، 1388.

-     زندی، محمدرضا، «رویه قضایی دادگاه های تجدیدنظر استان تهران در امور مدنی: داوری»، چاپ اول، تهران، انتشارات جنگل، 1388.

-     شهیدی، مهدی، «شروط ضمن عقد»، چاپ دوم، تهران، انتشارات مجد، 1387.

-     شیروی، عبدالحسین، «داوری تجاری بین‌المللی»، چاپ اول، تهران، انتشارات سمت،1391.

-   صفایی، سیدحسین، «سخنی چند درباره نوآوری‌ها و نارسایی‌های قانون داوری تجاری بین‌المللی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره40، 1377.

-     فیشر، راجر؛ یوری، ویلیام، «اصول و فنون مذاکره»، ترجمه مسعود حیدری، چاپ چهاردهم، تهران، انتشارات سازمان مدیریت صنعتی، 1391.

-     کاتوزیان، ناصر، «قواعد عمومی‌قراردادها»، جلد سوم، چاپ دوم، تهران، شرکت انتشار، 1376.

-   معصومی، پندار، «قواعد داوری اتاق بازرگانی بین‌المللی و روش‌های جایگزین حل و فصل اختلافات»، ویژه‌نامه مجله حقوقی بین‌المللی، نشریه مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری، 1391.

-     Connel, Mary Ellen, “International Dispute Settlement”, Dartmouth Publishing, 2003.

-     Francis, Gurry, “Confidentiality in mediation”, WIPO conference on mediation, organized by WIPO arbitration and mediation, Geneva, 1996.

-     Kaplow, Louis; Shavell, Steven, “Economic analysis of law”, Harvard Law School publishing, 1999.

-     Kovach, Kimberlee, “Mediation, The handbook of dispute resolution”, Jossey, 2005.

-     Kramer, X. E; Van Rhee, C. H., “Civil Litigation in a Globalizing World”, Springer Publication, 2012.

-     Leonard, Sarah; Kanagag, Dharmananda, “Peace talks before war: The enforcement of clauses for dispute resolution before arbitration”, Journal of international arbitration, Vol. 23, No.4, 2006.

-     Marriot, Arthur, “ADR in civil and commercial disputes”, Bernstein Handbook of Arbitration and Dispute Resolution Practice, Vol. 1, London, Sweet and Maxwell, 2003.

-     Redfern, Alan; Hunter, Martin, “Law and Practice of International Commercial Arbitration”, London, Sweet & Maxwell, 2003.

-     Shavell, Steven, “Alternative Dispute Resolution: An Economic Analysis”, Journal of Legal Studies, Vol. 24, Number 1, 1995.

-     Sweet, Lauren, “Obligation to Friendly negotiation; An Enforceable Condition Precedent to Arbitration”, The European, Middle Eastern and African Arbitration Review, 2015.