تفسیر قضایی در حقوق عمومی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه شهید بهشتی

10.22106/jlj.2018.32741

چکیده

حقوق عمومی دارای ویژگی­های منحصر به فردی است که آن را از دیگر شاخه‌های حقوق متمایز کرده است. وجود چنین تمایزی این پرسش را بر می­انگیزد که آیا این شاخه از حقوق دارای روش منحصر به فرد خود در تفسیر است یا خیر. در پاسخ باید گفت که حتی اگر این چنین نباشد، بعضی از روش­های تفسیری با ماهیت حقوق عمومی بیشتر سازگار و یا حداقل در حوزه­هایی کارآمدتر هستند. برای نمونه، ناکارآمدی­های مکتب منشأگرا در حقوق عمومی به خصوص از نیمه­ دوم قرن بیستم بسیار مورد بحث بوده است. در حقوق اساسی، ماهیت خاص قانون اساسی به عنوان سندی دارای ابهامات بسیار با واژگان عام و کلی، همچنین به عنوان مهم­ترین سند در تنظیم و توزیع قدرت و بیان حقوق بنیادین، تفاسیری که مبتنی بر تعین متن و معنا باشند را با مشکل روبه­رو می­کند. در حقوق اداری نیز، با توجه به تحولات بنیادینی که در اداره­ مدرن اتفاق افتاده است و همچنین زیر سؤال رفتن بسیاری از پیش­فرض­های اساسی آن مانند حاکمیت قانون و تفکیک قوا رویکردهای صرفاً منشأگرا پاسخ­گو نیستند و امروزه گرایشی به سمت مکاتب پویاتر وجود دارد و این امری است که در توزیع قدرت در میان نهادهای قضایی، شبه قضایی و اداری نقش محوری دارد.

کلیدواژه‌ها


-         استرول، اورال، فلسفه­ تحلیلی در قرن بیستم، ترجمه فریدون فاطمی، چاپ چهارم، تهران، نشر مرکز،1390.

-         طباطبائی مؤتمنی، منوچهر، «مصونیت پارلمانی نمایندگان در حقوق تطبیقی»، نشریه حقوق اساسی، شماره اول، پاییز 1382.

-         فقیه لاریجانی، فرهنگ، هرمنوتیک عینیت‎گرا و نظریه­ تفسیر قانون اساسی (با تأکید بر آراء شورای نگهبان)، رساله دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1392.

-         کلهر، جواد، اصالت شکل در حقوق عمومی، رساله دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.

-         کلی، جان، تاریخ مختصر تئوری حقوقی در غرب، ترجمه محمد راسخ، چاپ دوم، تهران، انتشارات طرح نو، 1388.

-         کیوانفر، شهرام، مبانی فلسفی تفسیر قانون، تهران، انتشارات میزان، 1390.

-         مزارعی، غلامحسین، «ساختارگرایی در تفاسیر شورای نگهبان از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، مجله معاونت تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی، 1390.

-         مهرآرام، پرهام، ویتگنشتاین متأخر و تأثیر آن بر حقوق، پایان‎نامه کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1390.

-         ویتگنشتاین، لودویگ، پژوهش­های فلسفی، ترجمه فریدون فاطمی، چاپ ششم، تهران، نشر مرکز، 1391.

-         یاوری، اسدالله، «نقش و جایگاه رییس‎جمهور در اجرای قانون اساسی، تحلیلی بر اصل 113 قانون اساسی»، مجموعه مقالات همایش ملی قوه مجریه، آذر 1391.

-       Arshakyan, Mher, “The Impact of legal System on Constitutional interpretation: a Comparative Analysis: the USA Supreme Court and the German Federal Constitutional Court”, German Law Journal, Vol. 14, No. 8. 2013.

-       Conway, Gerard, “Historical Interpretation of Constitutions ـ the EU and US Compared”, Quest Proceedings of the QUB AHSS Conference, 2008.

-       Corry, J A, “Administrative Law and the Interpretation of Statutes”, the University of Toronto Law Journal, Vol. 1, No. 2, 1936.

-       Helpin, Andrew, “Ideology and Law”, Journal of Political Ideologies, Vol.11, 2006.

-       Lawson, Gary, “No History, No Certainty, No Legitimacy . . . No Problem: Originalism and the Limits of Legal Theory”, Florida Law Review, Vol. 64, Issue 6, 2013.

-       Mac Lauchlan, H. Wade, “Judicial Review of Administrative Interpretation of Law; How much Formalism Can We Reasonably Bear”, the University of Toronto Law Journal, Vol. 36, No. 4, 1989.

-       Mackie, J. D., The Earlier Tudors 1485 ـ 1558, Oxford, Clarendon Press, 1952.

-       Marmor, Andrei, Interpretation and Legal Theory, Second edition, Oxford and Portland, Hart Publishing, 2005.

-       Nourse, Victoria, "A Decision Theory of Statutory Interpretation: Legislative History by the Rules", the Yale Law Journal, Vol. 122, 2012.

-       Patterson, Dennis, “Good Faith, Lender Liability and Discretionary Acceleration: of Llewellyn, Wittgenstein and the Uniform Commercial Code”, Texas Law Review, vol. l68, 1989.

-       ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ, “A Companion to Philosophy of Law and Legal Theory”, A john Wiley & Sons Ltd. Publication, 2010.

-       Paulsen, Michael Stokes,”Does the Constitution Prescribe Rules for its Own Interpretation?”, Legal Studies Research Paper No. 08-36, 2008.

-       Posner, Richard, “the Problematic of Moral and Legal Theory”, Harvard Law Review, Vol. 111, No. 7, 1997.

-       Raymond, Wacks, Philosophy of Law (a Very Short Introduction), Oxford University Press Inc., Oxford, 2007.

-       Straup, Daniel J, “Law and Language: Cardozo` Jurisprudence and Wittgenstein's Philosophy”, Valparaiso University Law Review, vol. 18, 1984.

-       Tiefer, Charles, “The Flag-burning controversy of 1989-1990: congress valid role in constitutional dialogue”, Harvard Journal of Legislation, vol. 29, 1992.

-       Tunley, M Philip; Sequil, Paul Jonathan, “Statutory Interpretation by tribunals, Regulatory Board and Administrative Law Litigation”, Vol. 10, No.4, 2009.

-       Eskridge, William, Dynamic Statutory Interpretation, Harvard University Press, 1994.