شرط رعایت تعهدات معاهدات دوجانبه سرمایه‌گذاری در پرتو رویه داوری بین‌المللی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

 
شرط «رعایت تعهدات» اخیراً در تعداد زیادی از معاهدات دوجانبه حمایت از سرمایه ­گذاری خارجی پیش ­بینی شده است. سابقه این شرط به پیش ­بینی آن در اسناد بین­ المللی حمایت از مالکیت خارجی بر می‌گردد. در این مقاله تلاش شده است تا مفهوم این شرط در پرتو سوابق درج آن در اسناد بین‌المللی و نظریه علمای حقوق بین‌الملل بررسی شود. علاوه بر این، تفسیر این شرط در رویه‌های اخیر مراجع داوری بین‌المللی نیز حائز اهمیت است. عمدۀ بررسی مراجع داوری بین‌المللی پیرامون این شرط، ناظر به امکان اعمال صلاحیت مراجع داوری پیش‌بینی‌شده در معاهدات دوجانبه به اختلافات قراردادی میان سرمایه‌گذار خارجی و دولت میزبان بر اساس مفاد این شرط است. به عبارت دیگر این مـسأله در رویه داوری بین‌الـمللی مطرح اسـت که آیا بر اساس شرط «رعایت تعهدات» در معاهدات دوجانبه می‌توان اختلافات قراردادی را به داوری مندرج در معاهدات دوجانبه ارجاع نمود یا خیر. این مسأله زمانی حائز اهمیت است که قراردادهای سرمایه‌گذاری خارجی نیز خود حاوی شرط حل‌وفصل اختلافات است. وضعیت دو شرط حل‌وفصل اختلاف مندرج در معاهده حمایت از سرمایه‌گذاری و قرارداد سرمایه‌گذاری میان سرمایه‌گذار خارجی و دولت میزبان و به عبارتی تعارض صلاحیت مراجع داوری مندرج در معاهده و قرارداد، مسأله‌ای است که در آرای داوری اخیر مراجع بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفته است. در این مقاله، این شرط در پرتو رویه داوری بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


-      پیران، حسین، «شرط التزام درمعاهدات دوجانبه سرمایه‌گذاری»، مجله حقوقی بین‌المللی، شماره 40، بهار و تابستان 1388.

-      دالزر، رودولف؛ و کریسـتف شـروئر، اصـول حـقوق بیـن‌الملل سرمایه‌گذاری، ترجـمه سید قاسم زمانی و به‌آذین حسیبی، چاپ دوم، انتشارات شهر دانش، 1393.

-      علومی، حمیدرضا؛ و سمیه محمدی، «شرط التزام عام در معاهدات دوجانبه سرمایه‌گذاری»، فصلنامه پژوهش حقوقی عمومی، سال شانزدهم، شماره 43، تابستان 1393.

-      فلسفی، هدایت‌الله، حقوق بین‌الملل معاهدات، چاپ اول، انتشارات فرهنگ نشر نو، 1379.

-      محمدی دینانی، پروین، داوری اختلافات در چارچوب معاهدات دوجانبه حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی، رساله دکتری، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، سال تحصیلی 87 - 1386.

-      Brower, C.N, "The Future of Foreign Investment – Recent Developments in the International Law of Expropriation and Compensation", in V.S. Cameron (eds), Private Investors Abroad- Problems and Solutions in International Business in 1975 ,Southwestern Legal Foundation Symposium Series, Private Investors Abroad, Matthew Bender, New York, 1979.

-      Dolzer, R; and M. Stevens, Margrete Bilateral Investment Treaties, Martin Nijhoff Publishers, 1995.

-      Interpretation of the umbrella clause in investment Agreements, working papers on international investment, OECD, Number 2006/3, October 2006.

-      Mann, F.A, "British Treaties for the Promotion and Protection of Investments", British Yearbook of International Law, vol. 52, 1987.

-      Shihata, I, "Applicable Law in International Arbitration: Specific Aspects in Case of the Involvement of State Parties", in: I.F.I. Shihata and J.D. Wolfensohn (eds.), The World Bank in a Changing World: selected Essays and Lectures, Vol. II, Brill Academic Publishers, Netherlands, 1995.

-      Sinclair, Anthony, "The origins of the umbrella clause in the international laws of investment protection, Arbitrion International, vol. 20, No. 4, 2004.

-      UNCTAD, World Investmet Reports 2015, Investor State Dispute settlements: Review of Development in 2014, IIA issue Note, no.2, 2015.

-      Vendevelde, K.J, United States Investment Treaties: Policy and Practice, Kluwer Publisher, 1992.

-      Wong, Jarrod, Umbrella clause in Bilateral Investment Treaties: of Breaches of Contract, Treaty Violations and the Divide Between Developing and Developed Countries in Foreign Investment Disputes, George Mason Law Rev, Vol. 14, 2006.