مفهوم‌شناسی اصول اجرای احکام مدنی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

همان­گونه که نظام­های حقوقی بر اصول کلی استوارند، نظم حقوقی در هر موضوع خاص نیز بر پایه اصولی استوار شده است. این اصول جزئی با ماهیت و هدفی که از اجرای ضوابط آن نظم حقوقی در نظر قانون­گذار بوده است، متناسب می­باشند و مبنای ایجاد آن نظم تلقی می­شوند. با شناخت ماهیت و هدف هر موضوع می­توان به مصادیقی از این اصول دست یافت. این نوشته ماهیت اجرای حکم مدنی را «اجرای حق» و هدف آن­را «دست‌یابی حداکثری محکوم­له به محکوم­به (حق شناخته­شده) در کمترین زمان» می­داند و ضمن توجه به «لزوم دادرسی منصفانه» و عناصر تشکیل دهنده آن، به عنوان یکی از اصول کلی شناخته­شده در نظام­های حقوقی، اصولی را مرتبط با ماهیت و هدف اجرای حکم مدنی ارائه می­نماید و تلاش دارد درآمدی بر مفهوم‌شناسی اصول در این نظم حقوقی خاص باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Understanding the Concept of the Policies of Civil Judgments’ Enforcement

نویسندگان [English]

  • Mansour Amini 1
  • amir nikoubayan 2
چکیده [English]

As legal systems are based upon rulers, legal policy in a particular subject, in proportion to the nature of the subject and the general objectives that the legislator have had in mind, is based on principles which are the basis of that policy, too, which recognition of them from theoretical point of view will be a guide to accurate interpretation of law, and in action, a substitute for legislator’s silence, and will eliminate doubt. This paper recognizes principles relevant to civil judgment enforcement through explanation of its nature and purpose, and while clarifying the concepts of these principles, based on the cognition of nature and the objective of legal policy in that subject, presents explanations in relation to their relevant general principle and intends to be an introduction to recognition of concept of principles in this particular legal policy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Civil Judgment
  • Legal Policy in Particular Subject
  • Principle
  • Nature of Enforcement
  • Objective of Enforcement
-      آل بحر العلوم، سید محمد، بلغه الفقیه، الجزء الاول، قم، مکتبه الصادق، الطبعه الرابعه، 1403 ق.
-      انصاری، مسعود؛ طاهری، محمدعلی؛ و کورش استوار سنگری، دانشنامه حقوق خصوصی، جلد نخست، انتشارات محراب فکر، 1384.
-      انوری، حسن، فرهنگ بزرگ سخن، جلد نخست، نشر سخن، چاپ سوم، 1386.
-      اصفهانی، محمدحسین، حاشیه کتاب المکاسب، الجزء الاول، قم، ذوی‌القربی، الطبعه الثالثه، 1431 ق.
-      امامی، محمد؛ و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری، جلد نخست، میزان، چاپ پانزدهم، 1391.
-      جعفری‌تبار، حسن، مبانی فلسفی تفسیر حقوقی، شرکت سهامی انتشار، 1383.
-      جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، جلد نخست، گنج دانش، چاپ چهارم، 1388.
-      ـــــــــــــــــــــــــــــ ، فلسفه اعلی در علم حقوق، گنج دانش، 1382.
-      ـــــــــــــــــــــــــــــ ، اندیشه و ارتقاء: یکصدویک مقاله در علم ماهیت­شناسی حقوقی، گنج دانش، 1387.
-      حسینی مراغی، سید میر عبدالفتاح، العناوین، الجزء الثانی، قم، موسسه النشر الاسلامی، الطبعه الثانیه، 1425 ق.
-      حیاتی، علی‌عباس، اجرای احکام مدنی در نظم حقوقی کنونی، تهران، میزان، 1390.
-      خدابخشی، عبدالله، حقوق حاکم بر اجرای آرای مدنی، شرکت سهامی انتشار، 1393.
-      خوانساری، محمد، منطق صوری، جلد نخست، چاپ چهل‌وچهارم، نشر دیدار، 1390.
-      خویی، السید ابوالقاسم، کتاب القضاء، قم، موسسه النشر الاسلامی، التابعه لجامعه المدرسین، 1433 ق.
-      راسخ، محمد، «فلسفه حق»، در: حق و مصلحت، مقالاتی در فلسفه حقوق، فلسفه حق و فلسفه ارزش،‌ طرح نو، چاپ سوم، 1387.
-      شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی، دوره پیشرفته، جلد نخست، انتشارات دراک، چاپ ششم، 1383.
-      ــــــــــــــ ، آیین دادرسی مدنی، دوره پیشرفته، جلد دوم، انتشارات دراک، چاپ پنجم، 1383.
-      شهیدی، مهدی، «تجاوز از حق»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 34-33، 1380.
-      صادقی، محسن، اصول حقوقی و جایگاه آن در حقوق موضوعه، نشر میزان، 1384.
-      صدرزاده افشار، سید محسن، آیین دادرسی مدنی و بازرگانی دادگاه‌های عمومی و انقلاب، جهاد دانشگاهی، چاپ پنجم، 1379.
-      عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی)، مسالک الافهام، الجزء الثالث عشر، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیه، 1418 ق.
-      ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، الروضه ­البهیه فی شرح المعه ­الدمشقیه، الجزء الثانی، قم، مجمع الفکر الاسلامی، الطبعه السادس، 1432 ق.
-      علیزاده، عبدالرضا، مبانی رویکرد اجتماعی به حقوق: جستاری در نظریه‌های جامعه‌شناسی حقوق و بنیادهای حقوق ایران، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1387.
-      فاضل موحدی لنکرانی، محمد، تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله: القضاء و الشهادات، قم، مرکز فقه الائمه الاطهار، الطبعه الثانیه، 1427 ق.
-      فضائلی، مصطفی، دادرسی عادلانه در محاکمات کیفری بین‌المللی، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، چاپ دوم، 1389.
-      کاتوزیان، ناصر، اموال و مالکیت، دادگستر، 1376.
-      کاتوزیان،‌ ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد چهارم، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، 1383.
-      ــــــــــــــ ، مسئولیت مدنی، جلد نخست، نشر دانشگاه تهران، چاپ سوم، 1387.
-      ــــــــــــــ ،‌ فلسفه حقوق، جلد نخست، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، 1385.
-      ــــــــــــــ ،‌ فلسفه حقوق، جلد دوم، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم، 1385.
-      لاگلین، مارتین، مبانی حقوق عمومی، ترجمه محمد راسخ، نشر نی، 1388.
-      محسنی، حسن، اداره جریان دادرسی مدنی بر پایه همکاری و در چارچوپ اصول دادرسی، شرکت سهامی انتشار، 1389.
-      محقق داماد، سید مصطفی، قواعد فقه: بخش قضایی، مرکز نشر علوم اسلامی، چاپ چهارم، 1387.
-      معاونت آموزش قوه قضاییه، مجموعه نشست‌های قضایی: مسائل آیین دادرسی مدنی، انتشارات جاودانه، 1387.
-      معاونت حقوقی قوه قضاییه، مجموعه نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه در مسائل مدنی، جلد نخست، روزنامه رسمی کشور، 1393.
-      موحد، محمدعلی، در هوای حق و عدالت، از حقوق طبیعی تا حقوق بشر، نشر کارنامه، چاپ دوم، 1384.
-      مؤسسه حقوق امریکا و موسسه بین­المللی یکنواخت­سازی حقوق خصوصی، اصول و قواعد آیین دادرسی فراملی، ترجمه مجید پوراستاد، ، مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1387.
-      مهاجری، علی، شرح جامع قانون اجرای احکام مدنی، انتشارات فکرسازان، 1383.
-      نهرینی، فریدون، ایستایی اجرای حکم دادگاه، گنج دانش، 1392.