مطالعه تطبیقی روش جبران زیان معنوی با تاکید بر رویکرد رویه قضایی ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار دانشکده رفاه تهران

چکیده

زیان معنوی، آسیبی است که به حقوق غیرمالی شخص وارد می‌شود. از دیرباز در امکان جبران این نوع از زیان، تردیدهایی وجود‌داشته‌است. برای نمونه، در نظام حقوقی آمریکا، آنچنان که از زیان‌دیدگان مالی حمایت‌ می‌کردند، از اشخاصی که زیان معنوی دیده بودند، حمایت نمی‌کردند. بیم از اینکه خسارت معنوی به میزان واقعی ارزیابی نشده و این دغدغه که روش مناسبی برای جبران آن وجود ندارد، سبب می‌شد دادگاه‌ها تمایلی به جبران زیان معنوی نداشته باشند. با این حال، دادگاه‌ها به ویژه با استفاده از علم روان‌شناسی در حرکتی تدریجی به سمت پذیرش زیان معنوی پیش رفتند. در نظام حقوقی ایران نیز، با وجود آنکه تردیدهایی در جبران زیان معنوی وجود داشته اما همینک و با توجه به صراحت ماده ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲، کمتر در لزوم جبران زیان معنوی تردید وجود دارد. با این حال، آنچه هنوز، مبهم است، روش جبران این زیان است، این ابهام، سبب شده تا برخی از دادگاه‌ها به استناد اینکه روش مشخصی برای جبران وجود ندارد، از صدور حکم امتناع ورزند. با این حال، به نظر می‌رسد استفاده از روش عذرخواهی و نیز، پرداخت پول، ابزارهای مناسبی برای جبران باشند. البته قاضی باید در هر مورد و متناسب با شرایط هر پرونده، تشخیص دهد که کدام‌یک از روش‌های فوق، با «اوضاع و احوال قضیه» سازگارتر بوده و بهتر می‌توانند زیان زیان‌دیده را جبران کرده و یا حداقل، خسارت او را تسکین دهد. در مقاله پیش‌رو، با تاکید بر رویه قضایی ایران و با مطالعه نظام حقوقی آمریکا، تلاش می‌شود قابلیت مطالبه و روش جبران زیان معنوی بررسی شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of The way of compensation for moral damages: with emphasizing the judicial procedure of Iran

نویسندگان [English]

  • ABBAS Mirshekari 1
  • Fateme sadat Hosseini 2
1 Assistant Professor, Department of Private and Islamic Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of refah faculty, tehran , iran
چکیده [English]

Moral loss is a kind of harm which damages the person,s non-financial right. At first, there was doubt about the possibility of compensation for this type of loss. For example, in the USA legal system, they did not pay enough attention to victim,s moral losses as they do for financial losses. It was argued that moral damages are not visible and so we don’t know the real loss and we should trust just to the victim. In addition, the lack of a structured method of compensation and assessment, makes this kind of loss, secondary damages. How ever, especially, using the psychology Science, courts gradually began to accept moral damages.

In Iran, Also there was doubt about moral damages. But today Due to the criminal procedure code which approved in 1392, the compensation for moral damages is acceptable. But what is still vague, is the method. How ever, it seems using some methods like apologize or financial compensation are more practical.

Ofcourse in each case this is the judge who should recognize which approach is better and proportional to the plaintiff and his personal loss. In this article we try to study the methods of moral compensation in Iran legal system, and we will use the American studies about this subject and also the cases which raised in Iran judicial procedure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • &ldquo
  • Moral Damages&rdquo
  • Apologize&rdquo
  • Financial Compensation&rdquo
  • American Legal system&rdquo
  • , &ldquo
  • Iranian legal system&rdquo

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 مرداد 1401
  • تاریخ دریافت: 12 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری: 23 مرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 مرداد 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 23 مرداد 1401