بررسی عدم النفع در فقه، آیین دارسی مدنی 1379و آیین دارسی کیفری 1392

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران- ایران

2 قاضی دادگستری مدرس دانشگاه

چکیده

عدم‌النفع از مسائل پیچیده و اختلافی در نظام حقوقی ایران بوده که آغاز اختلافات از تبصره 2 ماده 515 قانون آیین‌ دادرسی‌مدنی نشأت می‌گیرد؛ تصویب قانون آیین دادرسی‌کیفری 1392 نیز که در ماده 14 و تبصره2 آن تغییراتی نسبت به قانون قبل داشته نه تنها ابهامی را مبنی بر قابل مطالبه بودن و یا عدم آن را رفع نکرده بلکه بر ابهامات افزوده است. جهت رفع ابهام‌های موجود بدواً باید عدم‌النفع را در فقه بازخوانی نمود و با نگرشی نو به مفهوم مال، نفع و سود، این مسئله را بررسی نمود که خسارت وارده بر عدم-النفع (سود) مضمونه می‌باشد؟ عدم‌النفع مال می‌باشد که مورد اتلاف قرار گیرد؟ چرا در تبصره 2 ماده 14 قانون مذکور تنها اتلاف منافع ممکن‌الحصول مضمونه اعلام شده؟ این تحقیق با ابزاری کتابخانه‌ای و با شیوه‌ای توصیفی تحلیلی این مسائل را بررسی می‌نماید. با استفاده از داده‌های موجود می‌توان مال را به 1- عین 2- منفعت 3- نفع بالقوه 4- نفع موهوم، تقسیم نمود و اموالی که در ملکیت افراد قرار دارند را در چهار صورت 1- موجود، 2- بالقوه موجود و در دید عرف بالفعل، 3- بالقوه موجود و در دید عرف معدوم، 4-معدوم، طبقه بندی نمود. عدم‌النفع یا همان سود در معنای نفع موهوم مال فرض نگردیده و قابل مطالبه نمی-باشد. از طرفی اتلاف منفعت و نفع بالقوه در حالت، نفع‌بالقوه موجود در دید عرف معدوم به لحاظ عدم صدق مال ایجاد ضمان نمی‌نماید، و در حالت نفع‌بالقوه موجود در دید عرف بالفعل به لحاظ اینکه عرفاً بر آن مال صدق می‌شود ایجاد ضمان می‌نماید. تبصره 2 ماده 14 قانون مذکور در صدد بیان امکان اتلاف نفع بالقوه موجود و در دید عرف بالفعل می‌باشد و ذکر اتلاف به عنوان اسباب ضمان از باب قید مورد غالب وارد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Study of lost of profit in Jurisprudence Civil Procedure 1379 Criminal Procedure 1392

نویسندگان [English]

  • Mohammed Hussain Shahbazi 1
  • meysam akbari 2
  • hani hajian 2
1 Assistant Professor of Private Law, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran-Iran
2 Judge of Justice University lecturer
چکیده [English]

Non- profit damage is one of the complex and controversial issues in Iran's legal system that disputes arise from Note 2 of Article 515 of the Code of Civil Procedure 1379; The enactment of the Criminal Procedure Code of1392,which in Article 14 and Note 2,there are changes compared to the previous law,Not only has it not removed the ambiguity, but it has added to it.In order to remove the existing ambiguities,first of all, non-profit Must be analyzed in jurisprudence And with a new perspective on the concept of property,benefit and profit, we must examine the issue that the damage to non-profit(profit)is guaranteed?Is it a non-profit property that is wasted?Why in Note2to Article14, is the only loss of possible benefits guaranteed?This research examines these issues with a library tool and with a descriptive-analytical method.Using the available data, property can be divided into1-identical 2- benefit 3-potential benefit 4-imaginary benefit and assumed the properties that are in the property of individuals in four forms:1- existing,2- potentially existing; in the view of actual custom, 3- potentially existing; and in the view of extinct custom,4- extinct.Non-profit or the same profit in the sense of fictitious benefit of property is not assumed and therefore, can't be claimed. On the other hand, loss of potential benefit and benefit, in the case of existing potential benefit, in the case of extinct custom in terms of non-validity of property, Does not create a guarantee, and in the case of existing potential benefit (in the view of actual custom), in the sense that custom's property applies to the guarantee. Note2:Article 14 of the Code of Criminal Procedure seeks to express the possibility of losing the existing potential benefit and in the view of actual custom, and mentioning the loss as a means of guarantee is included in the prevailing case.

کلیدواژه‌ها [English]

  • property
  • Profits (lost of profit)
  • Potential benefit
  • Imaginary benefit
  • loss
  • usurpation
  • destruction

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 تیر 1401
  • تاریخ دریافت: 23 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری: 17 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش: 17 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 30 تیر 1401