قاعده‌گزینی جهت پذیرش ادلۀ الکترونیک در نظام حقوقی ایران و آمریکا

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد حقوق اسناد و قراردادهای تجاری، دانشکدۀ حقوق قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

چکیده

توسعۀ فناوری الکترونیک سبب رشد روابط اقتصادی و اجتماعی در بستر مبادلات الکترونیک شده است. به‌موازات این پیشرفت‌ها، مسئلۀ استناددهی و اعتبارسنجی اسناد و دلایل الکترونیک نیز پیچیده‌تر شده است؛ از‌این‌رو شاید نتوان در هر مورد از ظهور یک مدل فناورانه، قوانین را به‌روز نمود. بنابراین قاعده‌گزینی جهت احراز انتساب و صحت دلایل الکترونیک می‌تواند انعطاف روزآوری آن‌ها را تأمین نماید. این مسئله نیازمند احراز ضابطه در اعتبارسنجی اسناد الکترونیک می‌باشد. در حقوق ایران قانون تجارت الکترونیک و قانون جرایم رایانه‌ای به‌صورت غیرمنسجم به بعضی از این ضوابط حول محور رویۀ ایمن که روش‌های مطمئن نیز جزء آن‌ها می‌باشند اشاره نموده است. اما آنچه مغفول مانده است ناظر بر دو مسئله است است: تفکیک احراز اصالت توسط مقام قضایی به‌عنوان رویه‌های عمومی ایمنی اثبات و احراز اصالت توسط متخصص فناوری اطلاعات به‌عنوان رویه‌های تخصصی. لازم به یادآوری است که سنجش رویه‌های تخصصی اثبات به‌واسطۀ الگوهای سنجش روش می‌تواند توسط مقام قضایی با آموزش و احراز ضابطه گامی جهت ارتقای علم قاضی باشد. جهت نیل به پاسخ مسائل ذکر شده، تحلیل تطبیقی مسئله با کشور ایالات متحده به‌عنوان پیشرو دادرسی الکترونیک تا حدی راهگشای مسئله خواهد بود. در این جستار، استفاده از استاندارد لورین و مصادیق مادۀ 901 قانون شواهد فدرال جهت سنجش روش‌های عمومی اثبات و استفاده از استاندارد داوبرت و مصادیق مادۀ 902 قانون مزبور جهت سنجش روش‌های کارشناسی و خودیار معرفی می‌گردد. از طرفی با توجه به عدم تفکیک معیارهای عمومی و تخصصی در قانون تجارت الکترونیک ایران، جهت ارتقای علم قاضی به نقص بند ط مادۀ 2 ناظر بر مورد 4 از بند ح مادۀ مذکور اشاره و لزوم تفکیک آن به‌عنوان دستاورد نوآورانۀ پژوهش اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Regulating the acceptance of electronic evidence in the Iranian and American legal systems

نویسندگان [English]

  • naser alidoosti shahraki 1
  • Ali Keshavarz 2
  • alireza sadegh asl 2
1 Assistant Professor, Department of Private Law, Faculty of Judicial Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
2 Senior expert in the law of documents and commercial contracts, Faculty of Judicial Law, University of Judicial Sciences and Administrative Services, Tehran, Iran
چکیده [English]

The development of electronic technology has led to the growth of economic and social relations in the context of electronic exchanges.Along with these Developments, the issue of ownership and validation of electronic documents and evidence has become more complex; therefore, it may not be possible to update the rules in each case of the Advent of a technology. Therefore, standardization for the attribution and accuracy of electronic evidence can provide the flexibility to update it. This issue needs to be met to assess the validity of electronic evidence. In Iranian law, the e-commerce law and the cybercrime law sporadically refer to some of these criteria, which include secure methods and safe methods as part of them. But what has been neglected is two issues: the separation of the authenticity of the document by the judiciary as a general procedure for proving security and authentication by an IT specialist as specialized procedures.

It is noteworthy Assessing specialized procedures of proof by methods of assessing the method can be a step to improve the knowledge of the judge by the judicial authority by training and qualifying.

With the research that was done, the use of the Lorraine standard and the examples of Article 901 of the Federal Evidence Law for the validity of general methods of proof and the use of the Daubert standard and the examples of Article 902 of the said law for measuring expert and self-help methods are introduced. On the other hand, due to the lack of separation of general and specific criteria in the Iranian Electronic Commerce Law, the defect of paragraph 2 of Article 2 governing paragraph 4 of paragraph H of the said Article and the need to separate it as an innovative research achievement to advance the knowledge of the judge is effective.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Electronic evidence
  • authenticating
  • trust message data
  • Uncitral
  • IT expert