دیالکتیک پایایی و پویایی حقوق در رهیافت نظریۀ اصول حقوقی؛ با نگاهی به رویۀ قضایی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 قاضی دادگستری، دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار گروه حقوق اسلامی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

یکی از اصلی‌ترین اهداف هر سیستم حقوقی، انتظام‌بخشی به زیست اجتماعی اشخاص حقیقی و حقوقی و در عین حال، هم‌گامی با تحولات روزافزون زندگی مدرن است. تحقق چنین کارکردی که از یک‌سو، مستلزم ثبات در احکام و وضعیت‌های حقوقی (به‌عنوان قابل‌پیش‌بینی بودن حقوق و تکالیف مخاطبان هر نظام حقوقی) و از دیگر سو، وابسته به هم‌گامی با نیازهای جدید است، در گرو تنوع منابع هر سیستم حقوقی می‌باشد. بررسی این منابع، حکایت از آن دارد که اصول کلی حقوقی، بیشترین ظرفیت را برای جامۀ عمل پوشاندن به این دو هدف اساسی داراست. به واقع، اگر قانون نوشته ـ آن گونه که از منظر اثبات‌گرایان ـ یگانه منبع حقوق سنتی بوده و هر آنچه را که از حقوق انتظار می‌رفت را، به تنهایی به دوش می‌کشید، ظهور شاخه‌ها و گرایشات نوین حقوقی ابهامات، تناقضات و خلأهای قانونی را بیش از پیش نمایان ساخته، ضرورت توجه به اصول کلی حقوقی را به‌عنوان منبعی پویایی‌بخش، که متعرض ثبات سیستم حقوقی نیز نبوده و حتی مقوّم این پایایی به‌نظر می‌رسید، آشکار ساخت. بنابراین، پژوهش حاضر، این منبع نادیده انگاشته شده در حقوق کشورمان را، عاملی برای پویایی حقوق، ضمن حفظ استحکام و ثبات آن می‌داند. به دیگر سخن، پایایی و پویایی نظام حقوقی در رهیافت نظریۀ اصول حقوقی قابل‌تحقق است. روش تحقیق کتابخانه‌ای و با مطالعۀ رویۀ قضایی ایران بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The dialectic of the reliability and dynamics of law in the approach of the theory of legal principles (with a look at the jurisprudence)

نویسندگان [English]

  • Morteza jamali 1
  • ghasem mohammadi 2
1 Judge, private law doctoral student, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Law, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the main goals of any legal system is to regulate the social life of individuals and legal persons and, at the same time, to keep pace with the ever-changing developments of modern life. The realization of such a function, which on the one hand requires stability in legal provisions and situations (as the predictability of the rights and duties of the subject of any legal system) and on the other hand, depends on keeping pace with new needs. It depends on the diversity of resources of each legal system. Examination of these sources indicates that the general legal principles have the greatest capacity to implement these two basic objectives. Indeed, if the substantive law- as from the positivist point of view - was the only source of traditional law and you alone carried out what was expected of law, the emergence of branches and tendencies The new legal system has highlighted the ambiguities, contradictions and legal gaps, and the need to pay attention to legal principles as a dynamic resource that was not subject to the stability of the legal system and even seemed to be the basis of this reliability. Therefore, the present study considers this neglected source in our country's law as a factor for the dynamics of law, while maintaining its strength and stability. In other words, cohesion and dynamics of the legal system can be realized in the approach of the theory of legal principles. The research method has been library and with the study of Iranian judicial procedure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • General Legal Principles
  • Law Cohesion
  • Positvism
  • Law Dynamics