وضعیت اضطرار عمومی در نظام بین‌المللی حقوق بشر

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

از سال 2001 میلادی، به دلیل وقوع حوادث پیش‌بینی نشده مخل به نظم عمومی مکرراً دولت‌ها با اعلام حالت فوق‌العاده تدابیری خاص و عموماً سختگیرانه اعمال کرده‌اند. منشاء مشروعیت اقدامات سختگیرانه دولت‌ها استناد به شرایط اضطرار عمومی است. وضعیت «اضطرار عمومی» در اسناد حقوق بشری، تهدید آنی حقوق بنیادین افراد در یک محدوده زمانی و مکانی معین به گونه‌ای که نظم عمومی به شدت مختل شود، تعریف شده است. مولفه‌های اضطرار عمومی از منظر حقوق بشر عبارت است از تهدید عینی یا قریب‌الوقوع که استثنائی و علیه حیات منسجم اجتماعی باشد. احتمال وقوع حمله تروریستی بارزترین مصداق آن تلقی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


-   بیگ‌زاده، ابراهیم، «بررسی جنایت نسل­کشی و جنایات بر ضد بشریت در اساسنامه دیوان کیفری بین­المللی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 21 و 22، 1377.

-   دلخوش، علیرضا، «حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه بین­المللی و غیر بین­المللی: تفاوت­ها و اشتراکات»، مجله سیاست خارجی، شماره 87، زمستان 1387.

-      عبداللهی، محسن، تروریسم، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، نشر شهر دانش، 1388.

-   مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، انتشارات اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، جلد دوم، 1364.

-      وارنر، دانیل، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، کنکاشی برای جهانی ساختن، ترجمه امین سلاله حبیبی، نشر گرایش، 1382.

-      ورعی، سیدجواد، مبانی و مستندات قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، قم، 1386.

-      Farazmand, Ali, Handbook of Crisis and Emergency Management, CRC Press, 2001.

-      Meron, Thedor, Human Rights in Internal Strife: Their International Protection, Hersh Lauterpacht Memorial Lectures, Grotius Publications, 1987.

-      UN Office of the High Commissioner for Human Rights, Human Rights in the Administration of Justice, a Manual on Human Rights for Judges, Prosecutors and Lawyers; Cluster Project on the National Capacity Building for the Promotion of Human Rights and Greater Access to Justice, 2008.

-      Von Behr, Ines, Radicalization in the Digital Era, RAND Corporation, 2013.

-      White, Jonathan, Terrorism and Homeland Security, Cengage Learning, 2014.

-      Yoo, John, Terrorism, the Laws of War, and the Constitution, Hoover Institution Press, 2005.