حق دسترسی به غذا در مخاصمات از منظر موازین حقوق بین الملل

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

حق دسترسی به غذا و رهایی از گرسنگی جزء حقوق بنیادین بشری بوده و تحت هیچ شرایطی حتی در مخاصمات  نیز قابل تعلیق نیست . زیرا هر گونه تعدی به حق غذامی تواند منجر به مرگ ناشی از گرسنگی شود . این حق در اسناد مختلف بین المللی ، منطقه ای و ملی شناسایی شده است . با توجه به نقش غذا و رساندن آن به افراد نیازمند در شرایط اضطراری به ویژه در مخاصمات مسلحانه داخلی و بین المللی و با توجه به انکه در این نوع وضعیت ها  هم حقوق بین الملل بشروهم حقوق بین الملل بشردوستانه حاکم است، لذا حقوق بین الملل تا آن حد پیش رفته که استفاده از ابزار گرسنگی، نابود کردن یا غیر قابل استفاده کردن اموال برای حیات جمعیت غیرنظامی، ممانعت ازدریافت کمک های بشردوستانه و... در مخاصمات مسلحانه را به منزله جنایات جنگی،جنایات ژنوساید و جنایات علیه بشریت قلمداد نموده ، حق داد خواهی در مورد نقض حق غذا را از طریق نهاد های مختلف بین المللی از قبیل دیوان کیفری بین المللی، شورای امنیت و ... به رسمیت شناخته است.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی :

1--- اخوان فرد مسعود ، چهل تنی ، سید مهدی ، 1388 « جنگ غزه و عملکرد نهادهای حقوق بین الملل » فصل نامه حقوقی گواه، شماره 14 ص 104-102

2- امیر ارجمند ، اردشیر ، 1381 « مجموعه اسناد بین المللی حقوق بشر » جلد اول ، قسمت اول ، اسناد جهانی،  تهران ، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی

3- ابراهیم گل ، علیرضا ، 1387 « حق غذا : پیش شرط تحقق سایر حقوق» مجله حقوقی بین المللی ، نشریه مرکز امور حقوقی بین المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری ، سال 25 ، شماره 39 ، ص 221-الی243

4-ایده ،اسیبورن ،کراوزه،کاتارینا ،روساس،اسن،1389 «حقوق اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی، ترجمه اردشیر امیر ارجمند با همکاری گروه مترجمان ، چاپ اول ، انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد

5-حسینی اکبرنژاد ، حوریه ،1388 « جنگ علیه حقوق جنگ : نقض تعهد رعایت حقوق بشر در جنگ 22 روزه غزه » مجله حقوقی بین المللی ، نشریه مرکز امورحقوقی بین الملل معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری سال 28 ، شماره 40 ، 1388 صفحات 99 الی 125 .

6- حسینی اکبرنژاد ، هاله،1388 « جنگ علیه حقوق انسانها : نقض تعهد رعایت حقوق بشر در جنگ 22 روزه غزه » مجله حقوقی بین الملل ، نشریه مرکز امور حقوقی بین المللی معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری ، سال 28 ، شماره 40 ، صفحان 13 الی 45 .

7-- حلیم زمهریز ، ابوالفضل ، 1388 « بررسی نقض حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در فاجعه غزه » پژوهشنامه سی و نهم ، مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام ، صفحات 40-12

8- کریون ، میتوسی،  1387 « چشم اندازی به توسعه میثاق بین المللی حقوق اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی » مترجم محمد حبیبی ، چاپ اول ، سازمان انتشارات دانشگاه  مفید.

9- جاودانی مقدم ، 1387 « ابعاد حقوقی و سیاسی جنگ غزه » دفتر مطالعات وزارت امور خارجه

10-خزاریان ، مهناز اخوان،1388 « اعمال حقوق بین الملل بشردوستانه در مخاصمه اخیر نوار غزه» مجله حقوقی بین المللی ، نشریه مرکز امور حقوقی بین الملل معاونت حقوق و امور مجلس ریاست جمهوری ، سال 28 ، شماره 40 ، 1388 ، صفحات 69-41

11-دفتر امور بین الملل قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران ، 1378 « اساسنامه دیوان کیفری بین المللی .

12. رمضانی قوام آبادی، محمد حسین(1389) ،نقش کمیته بین المللی صلیب سرخ  در تدوین و اجرای حقوق مخاصمات مسلحانه غیر بین المللی- انتشارات خردسندی

13ـ زمانی، قاسم، 1389 «ظرفیت نظام حقوق بین الملل در مقابله با جنایات رژیم صهیونیستی در غزه، کتاب غزه و حقوق بین الملل «انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی»

14- ساعد ، نادر،    1389  « الف» « فلسطین و حقوق بین الملل معاصر » چاپ اول تهران ، انتشارات مجد .

15- شریفی طراز کوهی، حسین(1387)، پارادوکس های های نظام بین الملل در خصوص حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در غزه، سایت حقوقی دفاع از غزه

16ـ ممتاز، جمشید، رنجبران، امیرحسین، 1384 «حقوق بین الملل بشردوستانه، مخاصمات مسلحانه داخلی» نشر میزان

17- موسسه حقوق بین الملل پارس 1389 « محاکمه و مجازات جنایات ارتکابی رژیم صهیونیستی در غزه- تحلیل فضای بین المللی و ظرفیت های ملی » کتاب غزه و حقوق بین الملل «انتشارات مجمع جهانی صلح اسلامی»

18- مهرپور،حسین(1377)،نظام بین المللی حقوق بشر،انتشارات اطلاعات

19- عمرانی ، سلمان ، 1388 « جنایات اسرائیل در غزه در مصاف با حقوق کیفری بین المللی بررسی راهکارهای محاکمه جانیان » فصل نامه حقوقی گواه، شماره 14 ص 92-87 .

20- قربان نیا – ناصر ، 1387 « حقوق بشر و حقوق بشردوستانه » نشر سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ، چاپ اول.

21-قاری سید فاطمی، سید محمد ،1388 « حقوق بشر در جهان معاصر» دفتر دوم ، حستارهائی تحلیلی از حق ها و آزادی ها ، تهران ،نشر موسسه مطا لعات و پژوهش های حقوقی شهر دانش

22- کمالان ، مهدی ، 1388 « منشور سازمان ملل متحد » چاپ دوم ، انتشارات کمالان

23- کدخدائی، عباسعلی(1389)، ارزیابی گزارش هیات تحقیق دبیر کل سازمان ملل متحد درباره حملات رژیم صهیونیستی به اماکن این سازمان در غزه برگرفته از کتاب غزه و حقوق بین الملل نوشته نادر ساعد

24- مصفا نسرین ، مستقیمی ، بهرام و همکاران 1386 « چالش های کمکهای بشردوستانه در خاور میانه » چاپ اول ، انتشارات وزارت امور خارجه .

25- وارنر ، دانیل(1382)، حقوق بشر و حقوق بشر دوستانه کنکاشی برای جهانی شدن، (ترجمه سلاله حبیبی امین )، انتشارات دانشگاه تهران   دانشکده حقوق و علوم سیاسی

26- هنکرتز ، ژان ماری ، دوسوالدیک لوئیس « حقوق بین المللی بشردوستانه عرفی » جلد اول: قواعد ، ترجمه : دفتر امور بین الملل قوه قضائیه ، ج . اا و کمیته بین المللی صلیب سرخ ، انتشارات مجمع علمی و فرهنگی محمد ،سال 1387 

 

منابع انگلیسی:

1.Committee on Economic, Social and Cultural Right.(cescr) 1997Relationship between Economic Sanctions and Respect for Economic, Social and Cultural Rights. General Comment No. 8 .www.unhchr.ch.

2.Committee on Economic, Social and Cultural Right. .(cescr)  2000. General Comment No. 14. www.un.org.

3.Committee on Economic, Social and Cultural Right. .(cescr)  2009. General Comment No. 20 .www.un.org.

4.Committee on Economic, Social and Cultural Right. .(cescr)  1999. " The right to Adequate Food (art. 11).CESCR General Comment No. 12 .www.un.org.

5.Committee on economic social and culture rights .(cescr) 2003 “General comment No.15 2002 The right to water, Economic and social council United Nations.

6.chinkin Christine,2008 " The protection, economic, social and cultural rights "post conflict 

7.Defalco Randlec.2009. The Right to Food in Gaze: Israel's Obligations under International Law. The Internet Journal of Rutgers School of Law Vol.35, P: 11-22.Www.Lawrecord.Com.

8.FAO legal office 1999, Extractis from International and Regional and Instruments and declarations, and other Authoritative Texts addressing the right to food. www.fxo.org

9. FAO, Legal office ,(2002), The right to food and international guidelines for its implementation Res 2002/10, retrieved from: www.FAO.org

10.Golay, Christophe, Ozden, Melik.2004.The Right to Food.www.fao.org

11.Gotula, Lorenzo and vidar, Margaret 2002 “The right to adequate food in emergencies: Fao legal office. www.fao.org

12.-Human Right Council(Goldstone report).2009.Human Rights in Palestine and Other Occupied and Territories Report of United Nation Fact-Finding Mission On the Gaze Conflict. www.HRC.org

13.Independent Fact Finding Committee on Gaza. 2009. No Safe Place

14.ICRC, 2011 “protocol Additional toGeneva conventions of 12 August 1949 an relating to the protection of victims of International arm conflicts (protocol1) www.icrc.org

15.Kent, George.2009. Food is a Human Right University of Hawaii Honolulu USA. kent and Hawaii .edn.

16.Muller, Amrei.2011. Limitations and Derogations from Economic, Social and Cultural Rights. Human Rights Law Review 9:4, 557.6.1. www.oxfordjournal.org

17. Public international law and policy group (PILPG),(2008), genocide in darfur.www.pilpg.org

18.Pejic, Jelena. 2001. The Right to Food in Situation Armed Conflict: The Legal Framework. vol. 83, No. 844, p: 1097-1109.

19.Office United nation human right (ounhr/FAO)2010 “The right to adequate Food” Fact sheet No.34 www.food.org

20.vidar margrat,2003" The right to food in international law"www.fao.org