کاوش در مفهوم و جایگاه حق آزادی و امنیت شخصی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر و کارشناس ارشد حقوق بشر

2 رییس دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری

چکیده

آزادی و امنیت شخصی پس‌از حق حیات در شمار دغدغه‌های خطیر انسان قرار می‌گیرند. اهمیت این دو، موجب شناسایی حق آزادی و امنیت شخصی در اسناد بین‌المللی و منطقه‌ای حقوق بشر گردیده است. حق آزادی و امنیت شخصی از قدیمی‌ترین و بنیادی‌ترین حق‌های بشری است که در حوزه عدالت کیفری در زمره مباحث بسیار مهم قرار دارد. تلفیق حق آزادی شخصی و حق امنیت شخصی در اسناد حقوق بشری در قالب حق آزادی و امنیت شخصی نمود یافته است که بررسی هر این حق‌ها از دیدگاه کمیته حقوق بشر و سازوکار اروپایی حقوق بشر نقش بسزایی در شناسایی حدود و ثغور حق آزادی و امنیت شخصی دارد. در این مقاله، گستره مفهومی و حوزه شمول حق آزادی شخصی و حق امنیت شخصی مورد بررسی قرار گرفته و فراخور نیاز به آرای کمیته حقوق بشر و دیوان اروپایی حقوق بشر مستند گردیده و در پایان نیز به حق آزادی و امنیت شخصی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها


الف) کتب و مقالات:

-        آشوری، محمد، آئین دادرسی کیفری، جلد 2، چاپ هفتم، انتشارات سمت، 1385.

-        بهمنی قاجار، محمد علی، «مبانی و سیر تحول حق آزادی و امنیت شخصی»، ماهنامه اطلاعات سیاسی – اقتصادی، شماره 11 و 12، 1387.

-        شتروم، باربارا فن‌تیگر، امنیت انسانی و حقوق بین الملل، ترجمه اردشیر امیرارجمند و حمید قنبری، چاپ اول، ‌مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1389.

-        شعبانی، قاسم، حقوق اساسی و ساختار حکومت جمهوری اسلامی ایران، انتشارات اطلاعات، 1379.

-        طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، آزادی‌های عمومی و حقوق بشر، انتشارات دانشگاه تهران، 1370.

-        قربان‌نیا، ناصر، حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1387.

-        کاتوزیان، ناصر، مبانی حقوق عمومی، نشر دادگستر، .1377.

-        مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 78، چاپ دوم، موسسه الوفاء، 1403 ق.

-        مهرپور، حسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، انتشارات اطلاعات، 1383.

-        هاشمی، سید محمد، حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، چاپ اول، نشر میزان، 1384.

 

-        Macovei, Monica, The Right to Liberty and Security of Person, A Guide to the Implementation of Article 5 of the European Convention on Human Rights, Human rights handbooks, No. 5, Council of Europe, 2004.

-        Nowak, Manfred, U.N. Convention on Civil and Political Rights, CCPR Commentary, N.P. Engel. Publisher, 2005.

-        Powell, Rhonda, The Right to Security of Person in European Court of Human Rights Jurisprudence, European Human Rights Law Review, vol.6, Issue 6, 2007.

 

ب) آراء و اسناد

-        Human Rights Committee, Delgado Paez v. Colombia, CCPR/39/D/195/1985, 1990.

-        Human Rights Committee, General Comment No.8, HRI/GEN/1/Rev.8, 1982.

-        Human Rights Committee, General Comment No.29, CCPR/C/21/Rev.1/Add.11, 2001.

-        European Commission of Human Rights, East African Asian v. United Kingdom, No. 4403/70, 1973.

-        European Court of Human Rights, Kurt v. Turkey, No. 24276/94, 1998.

-        European Court of Human Rights, Mansur v. Turkey, No.16026/90, 1995.

-        European Court of Human Rights, Mentes and others v. Turkey, No. 23186/94, 1997.

-        European Court of Human Rights, Ocalan v. Turkey, No. 46221/99, 2003.

-        European Court of Human Rights, Ocalan v. Turkey, No. 46221/99, 2005.

-        European Court of Human Rights, Pretty v. United Kingdom, No. 2346/02, 2002.

-        European Court of Human Rights, Tepe v. Turkey, No. 27244/95, 2003.

-        European Commission of Human Rights, X v. United Kingdom, No.5877/72, 1973.