بررسی حقوقی ساختار قرارداد‌های آفست

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای حقوق خصوصی و مدرس دانشگاه

2 عضو هیأت علمی پردیس فارابی،دانشگاه تهران

چکیده

در اواخر دهة 1950، قراردادهایی در زمینة فروش‌ تسلیحات ابداع شد که بعدها استفاده از آن در فروش اقلام گران قیمت واجد تکنولوژی پیشرفته‌ همچون ماهواره، زیردریایی‌،‌ هواپیماهای نظامی و تجاری رواج فراوان یافت. ‌هدف از استفاده از قراردادهای آفست، کاهش فشار و پیامدهای ناخوشایند اقتصادی یا سیاسی ناشی از صرف‌ هزینه‌های کلان برای خرید اقلام گران قیمت صادراتی است. در این قراردادها که با نام «آفست»، «مشارکت صنعتی» و «جبران‌های صنعتی» شناخته می‌شوند، خریدارکه معمولا دولت است، خرید خدمات و کالاهای گران قیمت صنعتی را به انجام یک سری تعهدات جبرانی و متقابل طرف دیگر مشروط می‌نماید. ارتباط متقابل خرید و تعهدات جبرانی متقابل این ترتیبات قراردادی را پیچیده می‌کند که در این مقاله پس از معرفی اجمالی مکانسیم این قراردادها، انواع گوناگون این قراردادها و تعهدات جبرانی آنها مورد بررسی قرار می‌گیرد. در ادامه ساختار این قراردادها و گرایش طرفین قرارداد به انعقاد قراردادهای مستقل که در سندی به نام پروتکل به یکدیگر مرتبط می‌شوند، بحث می‌گردد. تحلیل حقوقی ماهیت این قراردادها در قسمت بعدی ارائه می‌‌گردد. 

کلیدواژه‌ها


-       شهیدی، مهدی، شروط ضمن عقد، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد، 1386.

-       شیروی، عبدالحسین، «انواع روش‌های قراردادی تجارت متقابل»، اندیشه‌های حقوقی، شماره 7، 1383.

-       شیروی، عبدالحسین، حقوق تجارت بین‌الملل، چاپ دوم، تهران، انتشارات سمت، 1390.

-       کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد 3، چاپ چهارم، تهران، شرکت سهامی انتشار با همکاری شرکت بهمن برنا، 1383.

-       کاتوزیان، ناصر، قواعد عمومی قراردادها، جلد 1، چاپ هفتم، تهران، انتشار با همکاری بهمن برنا، 1383.

-       کامیار، محمدرضا، گزیده آراء دیوان لاهه (دیوان داوری دعاوی ایران- آمریکا)، جلد 1، به اهتمام احمد مظفری و مهدی نیک‌فر، چاپ اول،  تهران، انتشارات ققنوس، 1378.

-       کامیار، محمدرضا، گزیده آراء دیوان لاهه (دیوان داوری دعاوی ایران- آمریکا)، جلد 2، به اهتمام احمد مظفری و مهدی نیک‌فر، چاپ اول، تهران، انتشارات ققنوس، 1379.

 

-       Al-Suwaidi, Ahmed, "Countertrade and the Arab World: Comparative View", Arab Law Quarterly, Vol. 8, No. 4, 1993.

-       Amara, Jomana and Petr Pargac, , "Offsets and Defense Procurement in the Czech Republic: a Case Study", Naval Postgraduate School, Defense Resources Management Institute, 2009/8  available at: http://www.nps.edu/Academics/Centers/DRMI/docs/DRMI%20Working%20Paper%2009-08.pdf.

-       Brauer, J. and J.P. Dunne (eds.), Arms Trade and Economic Development: Theory, Policy, and Cases in Arms Trade Offsets, London,  Routledge, 2004.

-       Bureau of Industry and Security, Offsets in Defense Trade, U.S Department of Commerce, BIS Annual Report to Congress, Sixth Study, December 2001, available at: http://www.bis.doc.gov/defenseindustrialbaseprograms/osies/offsets/01rept.pdf.

-       Cohen, S., and J. Zysman, "Counter-trade, Offsets, and Buybacks", California Management Review, Vol. 28, 1991.

-       Duval, Claude, "Regulatory and Contractual Aspects of a Countertrade Agreement", in: “Countertrade: Offset Contracts”, International Chamber of Commerce, N.440/7(E), ICC PUBLSHING S.A., 1989

-       Francis, Dick, The Countertrade Handbook, Cambridge, New York: Quorum Books, 1987.

-       General Accounting Office, U.S Contractors Employ Diverse Activities to Meet Offset Obligations, GAO/NSIAD-99-35, December 1998.

-       Hammond, Grant T., "Countertrade, Offsets, and Barter in International Economy", Cengage Learning, London, 1990.

-       Hiscock, Koh, and D. Allan, "Countertrade: The problem of Linkage", in International Chamber of Commerce, “Countertrade: Offset Contracts”, N.440/7(E), ICC PUBLSHING S.A., 1989

-       Jones, William E, The Value of Military Industrial Offset, the DISAM journal, winter 2001-2002h.

-       Mann, Paul, "Global Arms Exports Continue Decline", Aviation Week & Space Technology, May 18, 1998.

-       Martin, Stephen, Economics of Offsets: Defense Procurement and Countertrade, Amsterdam: Harwood Academic Publishers, 1996.

-       Murat, Sumer and Jason Chuah, "Emerging Legal Challenges for Countertrade Techniques", in: International Trade, Int.T.L.R, 2007.

-       Plottier, Sandra, "Technology Transfer And offset Operation", in: Countertrade and Offset, International Chamber of Commerce, N.440/7(E), ICC PUBLSHING S.A., 1989.

-       Rajski, J, "Some Legal Aspect of International Compensation Trade", the International and Comparative Law Quarterly, Vol. 35, No.1. 1986.

-       Rubin, Steven M., "The Business Managers Guide to Barter, Offset and Countertrade", Special Report NO.243, (to the economist Intelligence Unit), The Economist Publications Ltd., 1986.

-       Russin, Richard J., "Offsets in International Military Procurement", the DISAM Journal, summer 1995.

-         Skӧns, Elizabeth, "Evaluating Defense Offsets: the Experience in Finland and Sweden", in: Brauer, J. and J.P.Dunne (eds.), Arms Trade and Economic Development: Theory, Policy, and Cases in Arms Trade Offsets, London,  Routledge, 2004.

-       Söls, Alberto, "Logistics and Industrial Co-Operation (Offsets): the Perfect Link", Logistics, Spectrum, Vol. 34, No. 3, 2000.

-       Udis, B.,  and K.E. Maskus, "Offsets as Industrial Policy: Lessons from Aerospace", Defense Economics, Vol. 2, No.2, 1991.

-       Verzariu, Pompiliu, Countertrade, Barter, and Offsets, McGraw Hill, 1985.

-       Welt, Leo, the Offsetting Factor, Defense & Foreign Affairs, December, 1985.

-       Wilson, Dennis, "Balancing efficiency with Equity in Foreign Defense Acquisitions", Naval War Colledge Review, Vol. XLVIII, No.2, spring 1995.