پیشگیری و سرکوب جرایم زیست‌محیطی در پرتو اقدامات سازمان‌های غیردولتی در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

دکتری حقوق بین الملل، استادیار دانشگاه شهیدبهشتی

چکیده

امروزه بازیگران غیردولتی نقش مهمی در عرصه‌ی ملی و بین‌المللی ایفا می‌کنند. تنوع جغرافیایی حوزه‌ی فعالیت و کارکردهای متفاوت آن‌ها سبب شده تا بازیگران دولتی نتوانند نسبت به نقش این بازیگران جدید بی‌تفاوت باشند. سازمان‌های غیردولتی در دو قالب «رقیب» یا «همکار» دولت‌ها نقش‌دهی می‌کنند. در موضوعات مرتبط با حقوق بشر این سازمان‌ها بیشتر به عنوان رقیب دولت‌ها هستند؛ در حالی‌که در خصوص مسائلی چون بهداشت، توسعه و محیط زیست بیشتر به مثابه‌ی همکار دولت‌ها تلقی می‌شوند. در نظام حقوقی ایران نقش کنشی این سازمان‌ها در خصوص حفاظت از محیط زیست انکارناپذیر است؛ اما در مرحله‌ی واکنشی همچنان خلاء‌های بسیاری وجود دارد؛ باید بسترهای مناسبی برای مشارکت فعالانه‌ی این بازیگران در دادخواهی زیست‌محیطی فراهم شود؛ به نحوی‌که بتوانند به عنوان شبه‌دادستان به جایگاه مطلوب خود در دادرسی‌های کیفری نائل شوند.

کلیدواژه‌ها


الف: فارسی

1- بیگ‌زاده، ابراهیم، «سازمان‌های غیردولتی و حقوق بین‌الملل»، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، شماره‌ی 31-32، پاییز و زمستان 1379.

2- رشیدپور، لقمان، بررسی و تحلیل عملکرد تشکل‌های غیردولتی زیست‌محیطی در سال 1382، دفتر مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست، 1382.

3- رمضانی قوام‌آبادی، محمد‌حسین، «تأملی بر نقش و جایگاه سازمان‌های غیردولتی در دعاوی کیفری زیست‌محیطی»، نامه‌ی حقوقی مفید، جلد چهارم، شماره‌ی 1، 1387.

4- شیلتون، دینا؛ کیس، الکساندر، کتابچه قضایی حقوق محیط زیست، مترجم: محسن عبدالهی، انتشارات خرسندی، 1389.

5- طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، انتشارات سمت، تهران، 1381.

6- منصورآبادی، عباس؛ ابراهیمی، شهرام، «تحولات مدیریت پیشگیری از جرم»، فصلنامه‌ی مطالعات پیشگیری از جرم، سال سوم، شماره‌ی هشتم، پاییز 1378.

 

ب: انگلیسی

1- Ascencio, H., “L’amicus curiae devant les juridictions internationales”, R.G.D.I.P., 2000, n°4, Tome 105 چ

2- Koushafar, M; Amini, F; Azadipour, Sh., «The Role of Environmental NGOs in Protection Zayanderood River in Isfshan», Academy Members, Islamic Azad University & Department of the Environment I.R. Iran, Office of Isfahan, 2007, availablein,at www.academicjournals.org

3- Shelton, D; Kiss, A., Judicial Handbook on Environmental Law, United Nations Environment Program, UK, 2005.

4- Shelton, D., “The Participation of Nongovernmental Organizations in International Judicial Proceedings”, American Journal of International Law, Vol. 88, 1994.

5- - Tribunal administratif de Rouen, 8 june 1993, Association Union touristique des amis de la nature et autres, R.J.E. 1994/1.