تکالیف جرم‌شناسانه‌ی دستگاه قضایی در پرتو قانون برنامه‌ی پنجم توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده حقوق دانشگاه شهیدبهشتی

چکیده

دستگاه قضایی بر پایه‌ی بند 5 اصل یکصد و پنجاه و ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مکلف شده در راستای پیش‌گیری از وقوع بزه‌کاری و بازپروری بزه‌کاران گام بردارد. این دو تکلیف جرم‌شناسانه در قانون برنامه‌ی پنجم توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز تبلور یافته است. بدیهی است، انجام این تکالیف دارای ابعاد مختلفی است که به شماری از آن‌ها در قانون مذکور توجه شده است. این نوشتار، به منظور شناسایی گفتمان قانون‌گذار ایران در در زمینه‌ی تکالیف جرم‌شناسانه، در دو قسمت به بنیان‌ها و جلوه‌های این تکالیف می‌پردازد و ضمن بررسی تکالیف پیش‌گیرانه و سپس بازپرورانه‌ی دستگاه قضایی در پرتو قانون برنامه‌ی پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، خلاء‌های موجود را مورد نقد قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، شهرام و منصورآبادی، عباس، «تحولات مدیریت پیش‌گیری از جرم»، فصل‌نامه‌ی مطالعات پیش‌گیری از جرم، تهران: پلیس پیش‌گیری ناجا، شماره‌ی 8، 1387.

احمدی، احمد، جرم‌های ثبتی: علل و راه‌کارهای پیش‌گیرانه (در پرتو تدابیر دستگاه قضایی)، فصل‌نامه‌ی مطالعات پیش‌گیری از جرم، شماره‌ی 9، 1387.

اداره‌ی کل فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، بررسی عناوین قانون اساسی ایران، تهران: اداره‌ی کل فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، چاپ نخست، 1364.

بارانی، محمد و جزینی، علیرضا، «سیاست‌ جنایی پلیس در قبال کودکان و نوجوانان معارض قانون»، در: مجموعه مقاله‌های برگزیده در همایش علمی کاربردی پلیس و نظام عدالت کیفری برای کودکان و نوجوانان، تهران: دفتر تحقیقات کاربردی پلیس پیش‌گیری ناجا، چاپ نخست، 1388.

تقی‌پور ظهیر، علی، مبانی و اصول آموزش و پرورش، تهران: آگاه، چاپ ششم، 1386.

جعفری دولت‌آبادی، عباس، «سخن سردبیر»، مجله‌ی تعالی حقوق، تهران: دادسرای عمومی و انقلاب تهران، شماره 12، 1390.

روشن، محمد، پلیس کودک و نوجوان (نگرشی بر حقوق کودکان و نوجوانان)، تهران: چکه، چاپ نخست، 1389.

صانعی، پرویز، جامعه‌شناسی ارزش‌ها، تهران: گنج دانش، چاپ نخست، 1372.

فرجی‌ها، محمد، اقدام مناسب قوه قضاییه برای پیش‌گیری از جرم، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، 1370.

کاری یو، روبر، «مداخله روان‌شناختی- اجتماعی زودهنگام در پیش‌گیری از رفتارهای مجرمانه»، برگردان: علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، مجله‌ی تحقیقات حقوقی، تهران: دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شماره‌های 35 و 36، بهار 1381.

کی‌نیا، مهدی، «مصاحبه»، مجله راه عدالت، تهران: دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شماره‌های 3 و 4، 1375.

گراهام، جان، تاثیر مداخله‌های زودهنگام روان‌شناختی- اجتماعی در پیش‌گیری از بزه‌کاری، برگردان: یاسمن خواجه نوری، مجله‌ی حقوقی دادگستری، شماره‌های 48 و 49، پاییز و زمستان 1383.

گسن، ریمون، جرم‌شناسی کاربردی، برگردان: مهدی کی‌نیا، چاپخانه‌ی علامه طباطبایی، چاپ نخست، 1370.

گلشن فومنی، محمدرسول، جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، دوران، چاپ ششم، 1386.

نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و غلامی، حسین، «آسیب‌شناسی آموزش و پژوهش جرم‌شناسی در ایران»، مجله‌ی تخصصی (الهیات و حقوق)، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شماره‌ی 20، تابستان 1385.

نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، از جرم‌شناسی نظری تا جرم‌شناسی کاربردی، جلد دوم، نشریه‌ی جرم‌شناسی پیش‌گیری، شماره‌ی 1، 1390.

نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، تقریرات درس جرم‌شناسی (دوره کارشناسی)، جلد سوم، دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1390.

نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، تقریرات درس جرم‌شناسی نظری (دوره دکتری)، دانشکده‌ی علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، 1379.

نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین، تقریرات مباحثی در علوم جنایی (به کوشش شهرام ابراهیمی) دانشکده‌ی حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ویراست ششم، 1390.

نجفی توانا، علی، جرم‌شناسی، تهران: خیام، چاپ نخست، 1377.

نیازپور، امیرحسن، «پیش‌گیری از بزه‌کاری در قانون اساسی ایران و لایحه پیش‌گیری از وقوع جرم‌»، مجله‌ی حقوقی دادگستری، شماره‌ی 45، زمستان 1382.

نیازپور، امیرحسن، «کارکرد بازپرورانه کیفرهای جامعه مدار، با تاکید بر لایحه قضایی مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان»، فصل‌نامه‌ی مطالعات پیش‌گیری از جرم، معاونت پیش‌گیری ناجا، شماره‌ی 4، 1387.

نیازپور، امیرحسن، بزه‌کاری به عادت: از علت شناسی تا پیش‌گیری، تهران: فکرسازان، چاپ نخست، 1387.

نیازپور، امیرحسن، «حقوق پیش‌گیری از بزه‌کاری در ایران»، مجله حقوقی دادگستری، شماره‌های 48 و 49، پاییز و زمستان 1383.

هاشمی، سیدمحمد، حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، تهران: پلیس پیش‌گیری ناجا، میزان، چاپ نخست، 1384.

 Carrabine, Eamonn and others, Criminology, Routledge Publisher, 2009.

Siegel, Larry.J and Senna, Joseph. J, Introduction to Criminal Justice, Thomson and Wadsworth Publisher, 2008.

Siegel, Larry.J, Criminology, Thomson and Wadsworth Publisher, 2008