The Judiciarys Law Journal

The Judiciarys Law Journal

Criterion for Distinguishing a Defense from a Counterclaim

Document Type : Research/Original/Regular Article

Authors
Ali Tahmasebi 1
Ali Shirazi 2
1 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran
2 PhD student in private law, Faculty of Literature and Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
10.22106/jlj.2026.2071495.6385
Abstract
One of the theoretical and practical difficulties in civil proceedings is determining the instances in which the defendant, in defending themselves, is required to file a counterclaim, as well as the cases in which they can defend themselves without the need to file a lawsuit. Providing a clear criterion for distinguishing these two methods of defense is necessary because a counterclaim is filed by submitting a lawsuit, paying legal fees, etc., while a substantive defense does not require compliance with these requirements. By providing in Article 18 of the Code of Procedure of the General and Revolution Courts in Civil Affairs that any assertion, such as set-off, rescission, settlement, and the like, which constitutes a defense, is not a lawsuit and therefore does not require litigation, the legislature has left the issue shrouded in ambiguity. For this reason, the Doctrine has sought to resolve the ambiguity in the law and provide a clear standard for judicial practice by proposing criteria such as the “possibility of normal adjudication”, the “establishment of a new situation”, the “declaratory or executory nature of the defense”, and the “challenge to an established legal position”. However, it appears that these efforts have failed to achieve this objective and have been unable to provide meaningful guidance to judicial practice. After critically examining the foregoing approaches, this article concludes that the “defendant's direct challenge to the constituent elements of the plaintiff's claim” constitutes an appropriate criterion for distinguishing between the two and resolving the problem.
Keywords
Counterclaim
Court Fees
Criterion of Distinction
Defense
Lawsuit
Subjects
فهرست منابع
السان، مصطفی و احمدی، خلیل (۱۳۹۵)، «دفاع اثباتی»، فصل‌نامه تحقیقات حقوقی، شماره 76.
داودی، حسین و هادی، مهدی و خدادوست، بابک (1403)، «تمایز میان دفاع و دعوای تقابل در رویه قضایی»، دو‌فصل‌نامه رویه قضایی، دوره ۳، شماره 5.
خدابخشی، عبدالله (۱۳۹۲)، حقوق دعاوی: قواعد عمومی، چاپ نخست، تهران: شرکت سهامی انتشار.
خدابخشی، عبدالله (۱۳94)، حقوق دعاوی: تحلیل و نقد رویه قضایی، چاپ نخست، تهران، شرکت سهامی انتشار.
ساردویی نسب، محمد و مولودی، محمد و عیوضی، جواد (۱۳۹۲)، «قلمرو دفاع ماهوی در دادرسی مدنی با نگرش در حقوق تطبیقی»، پژوهش‌های فقهی، شماره 3.
شمس، عبدالله (۱۳۸۷)، آیین دادرسی مدنی، جلد نخست، چاپ نوزدهم، تهران: دراک.
شکوهی‌زاده، رضا (۱۴۰۲)، «بحثی در تمییز دعوای متقابل از دفاع ماهوی»، مجله حقوقی دادگستری، شماره ۱۲۲.
علی‌آبادی، عبدالحسین (۱۳۸۴)، موازین قضایی، جلد چهارم، چاپ نخست، تهران: شرکت سهامی انتشار.
غمامی، مجید (۱۳۸۳)، «دعوای متقابل»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 66
قنواقی، جلیل و فتحی، بدیع (۱۳۹۸)، «نقدی بر دادنامه شماره 96.111 شعبه 12 دادگاه حقوقی تهران»، فصل‌نامه قضاوت، شماره 98.
کاتوزیان، ناصر (۱۳۸۹)، نظریه عمومی تعهدات، چاپ پنجم، تهران: میزان.
مقصودپور، رسول (۱۳۹۰)، دعاوی طاری و شرایط اقامه آن، چاپ نخست، تهران: مجد.
مولودی، محمد و صفری، ناهید (۱۳۹۶)، «ایرادها و دفاع ماهوی»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 97.
نهرینی، فریدون (۱۳۹۸)، آیین دادرسی مدنی، چاپ نخست، تهران: گنج دانش.
دادگستری استان تهران (۱۳۹۸)، مجموعه دیدگاه‌های حقوقی و قضایی قضات دادگستری استان تهران، چاپ نخست: جنگل.
هرمزی، خیرالله (1403)، «تمییز دعوا از دفاع: نقدی بر مواد 18، 142 و 275 قانون آیین دادرسی مدنی»، پژوهش حقوق خصوصی، سال دوازدهم، شماره 47.
The Judiciarys Law Journal
Volume 90, Issue 133
Spring 2026
Pages 5-31

  • Receive Date 13 September 2025
  • Revise Date 05 January 2026
  • Accept Date 04 July 2026
  • First Publish Date 04 July 2026
  • Publish Date 21 March 2026