قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 90 133 2026 03 21 The Status of the Rule of Deception in Criminal Law of Iran and the Common Law Legal System جایگاه قاعده غرور در حقوق کیفری ایران و نظام حقوقی کامن‌لا 137 165 737504 10.22106/jlj.2026.2072205.6389 FA علی دادخواه دکترای فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. انسیه سلیمی دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران 0009-0006-4697-6158 Journal Article 2025 09 20 The Rule of Deception (Qurur) is one of the well-known jurisprudential rules. According to its commonly accepted meaning, a person who has been deceived by another's conduct has the right to seek compensation from the deceiver, and the deceiver is held liable for the loss inflicted upon the deceived party. Beyond this meaning, which is primarily applied in the field of civil liability, deception also finds a different function in explaining criminal liability and its elements. Accordingly, in order to examine the latter function, the following article compares the status of the Rule of Deception in the criminal law of Iran with the common law legal system using a descriptive-analytical method. The results of the research show that deception in the criminal law of Iran, in addition to referring the deceived person to the deceiver, plays a role in explaining criminal liability as an independent crime, in describing criminal conduct, as a means of committing a crime, as a factor establishing causation, as an indicator of criminal intent, as an instance of complicity in a crime, and a factor in aggravating punishment. This approach has also been adopted in certain laws and procedures in common law; although, in some instances, its application regarding specific elements and offenses differs from the role attributed to deception in the criminal law of Iran. قاعده غرور از جمله قواعد مشــهور فقهی اســت که بر اساس معنای رایج آن، فریب خورده از رفتار دیگری، حق رجوع به فریب دهنده را برای جبران خســارت دارد و شــخص فریب دهنده در اثر زیان رساندن به او مسؤول شــناخته می شود. گذشته از این معنا که در باب مســؤولیت مدنی کاربرد دارد، غرور در تبیین مســؤولیت کیفری و ارکان آن نیز کارکرد متفاوتی پیدا می کند. بر این اساس مقاله پیش رو در راستای بررسی کارکرد اخیر، به روش توصیفی - تحلیلی جایگاه قاعده غرور در حقوق کیفری ایران را با نظام حقوقی کامن لا مقایســه می کند. نتایج تحقیق نشان از آن دارد که غرور در حقوق کیفری ایران، افزون بر رجوع دادن مغرور به فریب دهنده، در تبیین مســؤولیت کیفری به صورت جرم مستقل، وصف رفتار مجرمانه، وسیله ارتکاب جرم، برقرار کننده رابطه استناد، مبیّن ســوء نیت مجرمانه، مصداقی از معاونت در جرم و عامل تشدید مجازات نقش آفرینــی می کند. ایــن رویکرد در برخی از قوانیــن و رویه های موجود در حقوق کامن لا نیز اتخاذ شــده اســت؛ هرچند مصادیق آن در برخی از ارکان و جرائم با نقش غرور و فریب در حقوق کیفری ایران متفاوت است. https://www.jlj.ir/article_737504_b3aa6b3115e9749f4837f9b4336322dc.pdf