قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 90 134 2026 08 23 Functional Characterization in Private International Law: Revisiting German Courts’ Case Law on International Mahr Claims توصیف کارکردی در حقوق بین الملل خصوصی؛ بازخوانی رویه دادگاه های آلمان در پرونده های بین المللی مطالبه مهریه 5 40 735465 10.22106/jlj.2026.2073806.6396 FA حسنا حاج نجفی استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران 0009-0000-8623-5908 Journal Article 2025 10 06 In recent decades, the growing number of Muslim immigrants in Western countries has led to the invocation of certain rules derived from Islamic jurisprudence within new legal frameworks and before the courts of non-Muslim states. One of the most significant manifestations of this development is the filing of mahr claims by Muslim women before foreign courts- a phenomenon that has compelled courts of the forum to examine the legal nature of mahr and to reconcile it with corresponding institutions of domestic law. The aim of this article is to address the crucial role of functional characterization in private international law, with a focus on examining the case law of German courts in determining the legal status of mahr in cases involving a foreign element. Over the past half-century, in response to claims for the paymentof mahr, German courts have sought -by adopting a functional characterization approach- to examine the functions of mahr and to compare it with corresponding institutions of domestic law. Through this process, they have aimed to identify the legal nature of mahr and to determine the law applicable to it under rules of conflict of laws. A pivotal moment in this effort was the 2009 decision of the German Federal Supreme Court (Bundesgerichtshof), which characterized mahr as a ‘marriage effect’ under Article 14 of the Introductory Act to the Civil Code (EGBGB). Nevertheless, even after this decision, the German legal system’s approach to the subject continues to evolve. This study, drawing on developments in German law regarding the mahr, emphasizes the importance of the characterization process and its decisive role in private international law, reflecting the nuances of this stage, particularly in cases where multiple connecting factors from diverse cultural contexts are involved and the subject of characterization lacks a direct counterpart or equivalent in the law of the forum.<br><br> در چند دهه اخیر، افزایش شــمار مهاجران مســلمان در کشــورهای غربی موجب شده برخی قواعد برخاسته از فقه اسلامی ناگزیر در بسترهای حقوقی جدید و در دادگاه های کشورهای غیر مسلمان مطرح شود. یکی از مهمترین جلوه های این تحول، طرح دعاوی مطالبه مهریه توسط زنان مسلمان در دادگاه های خارجی است؛ پدیده ای که دادگاه مقر را به بررســی ماهیت مهریــه و تطبیق آن با نهادهای حقوق داخلی وادار کرده اســت. هدف این مقاله، پرداختن به نقش مهم توصیف کارکردی در حقــوق بین الملل خصوصی با تمرکز بر مطالعه رویه دادگاه های آلمان در تعیین تکلیف مهریه در پرونده های دارای عنصر خارجی اســت. در نیم سده اخیر و در پی مواجهه با دعاوی مطالبه مهریه، دادگاه های آلمان کوشــیده اند با رویکردی مبتنی بر توصیف کارکردی، کارکردهای مهریه را بررســی و آن را با نهادهای حقوق داخلی<br>مقایســه نمایند تا از این رهگذر ماهیت مهریه شناســایی شود و قانون حاکم بر آن از مجرای قواعــد حل تعارض تعیین گردد. نقطه عطف این تلاش، رأی دیوان عالی فدرال آلمان به سال ۲۰۰۹است که مهریه را بهعنوان «اثر ازدواج» ذیل ماده 14قانون مقدماتی قانون مدنی قابل توصیف دانســت؛ با ایــن حال، پس از این رأی نیز نظام حقوقی آلمان همچنان در رابطه با موضوع در حال تکامل و تکون است. این مطالعه، با تکیه بر تحولات حقوق آلمان در برخورد با نهاد مهریه، بر اهمیت فرایند توصیف و نقش تعیین کننده آن در حقوق بین الملل خصوصی تاکید داشته و ظرافت های این مرحله را به ویژه در مواردی که چندین عامل ارتباط از بســترهای فرهنگی مختلف دخیل است و موضوع توصیف در حقوق مقر، متناظر و معادل مستقیم ندارد، بازتاب می دهد. https://www.jlj.ir/article_735465_dee910cbb240cedbcc9db7a0feaf371e.pdf