قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 89 131 2025 11 22 Determining the Status of Contingent Offenses in the Presence of Procedural Obstacles to Examining the Predicate Offense تعیین تکلیف جرائم منوط در صورت وجود مانع شکلی در بررسی جرم مناط 341 365 733090 10.22106/jlj.2025.2054986.6233 FA مهرانگیز روستائی استادیار گروه حقوق دانشگاه ملایر 0000-0002-3693-9269 Journal Article 2025 03 03 In some cases, a criminal judge, in order to adjudicate Offense A and assess the fulfillment of its constitutive elements, is compelled to first determine whether Offense B has been committed. This necessity arises because the legislature, in defining Offense A and enumerating the components of its material element, has required the complete realization of another offense. Therefore, unless the full commission of Offense B—with all its constituent elements—is proven, one of the essential components of the material element of Offense A necessarily remains unproven. However, the judge may be unable to examine or establish Offense B due to the presence of a procedural obstacle, such as the statute of limitations, the complainant’s waiver, or the absence of conditions stipulated in Article 102 of the Criminal Procedure Code. Employing a descriptive–analytical methodology and drawing upon library sources, this study reviews the various interpretive and procedural approaches to the problem. It explains the shortcomings of proposed solutions such as the summary determination of Offense B, criminal-on-criminal dependency, suspension of proceedings, and issuance of an order to discontinue prosecution. Ultimately, it argues that issuing a non-prosecution order or an acquittal with respect to Offense A constitutes the most defensible and coherent interpretation consistent with the procedural and substantive principles of criminal law. گاه دادرس کیفری برای رسیدگی به جرم «الف» و در مقام بررسی تحقق عناصر و ارکان این جرم، ناگزیر ابتدا باید تحقق یا عدم تحقق جرم «ب» را بررسی کند، چراکه مقنن در تعریف جرم «الف» و احصاء اجزای عنصر مادی این جرم، تحقق تام و تمام جرم دیگری را لازم و ضروری دانسته است و لذا تا اثبات نشود که جرم «ب» با تمام عناصر و ارکان خویش محقق شده است، اساساً تحقق یکی از اجزای اساسی عنصر مادی جرم «الف» نیز اثبات نمیگردد. حال ممکن است دادرس به واسطه وجود یک مانع شکلی مانند مرورزمان، گذشت شاکی خصوصی یا فقدان شرائط ماده 102 قانون آئین دادرسی کیفری بر سر راه بررسی و اثبات جرم «ب»، امکان بررسی این جرم را نداشته باشد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای ضمن بررسی راهکارها و تفاسیر مختلف از موضوع و با تبیین ایرادات وارد بر راهکارهایِ احراز اجمالی جرم «ب»، اناطه کیفری به کیفری، توقف رسیدگی و صدور قرار موقوفی تعقیب، نهایتاً راهکار صدور قرار منع تعقیب یا رأی برائت نسبت به جرم «الف» را به عنوان مناسب‌ترین تفسیر منطبق بر اصول شکلی و ماهوی حقوق کیفری پیشنهاد می‌کند. https://www.jlj.ir/article_733090_53f9161027a140db0883a1fc2136272e.pdf