قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 89 131 2025 12 22 Analytical investigation of obstacles to the efficiency of specialized commercial chambers in Iranian law موانع کارآمدی شعب تخصصی تجاری در حقوق ایران 283 306 733088 10.22106/jlj.2024.2037077.6008 FA نگین غلامی استادیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران 0009-0003-0250-3824 Journal Article 2024 08 01 Establishing a commercial court has been a failure experience in the legislative and judicial history of Iran. Even nearly a hundred years have passed since its dissolution, as if it could not remove the bitterness of its experience from the legislator's palate. Therefore, despite the necessity of forming such an authority to deal with commercial claims, the allocation of a branch of the general court as a specialized commercial branch is chosen as a solution with less cost and risk as an alternative to the dedicated commercial court, in order to meet the needs of businessmen in the field of dealing with His claims have been answered. But unfortunately, due to the structural limitations that exist in these specialized branches, such as hearing and issuing judgments only by the judge without the involvement and advice of businessmen, the lack of expert judges in the field of commercial affairs, the lack of a special procedural law and proceedings according to the general law of procedure. Civil proceedings, the need to deal with lawsuits based on the current substantive commercial laws, which are full of defects and cause delays in the proceedings, in practice, the efficiency expected from a specialized authority is not realized by these specialized chambers. In this research, the author uses a descriptive-analytical method and based on library studies, while providing suggestions to eliminate legal gaps in order to make the existing substantive and formal laws more efficient, forming a specialized commercial court instead of a dedicated court or specialized commercial chambers as a more efficient solution. It offers to deal with commercial lawsuits. تشکیل دادگاه تجاری در سابقه تقنینی و قضایی ایران تجربه ناکامی بوده است. حتی گذشــت قریب به یکصد سال از انحلال آن، گویی نتوانسته تلخی تجربه آن را از کام قانون‌گذار بزداید. از این رو به‌رغم ضرورت تشکیل چنین مرجعی برای رسیدگی به دعاوی تجاری، تخصیص شــعبی از دادگاه عمومی به عنوان شعب تخصصی تجاری را به عنوان راهکاری با هزینه و ریسک کمتر به عنوان جایگزین دادگاه اختصاصی تجاری برگزیده تا به زعم خویش به نیازهای تجار در زمینه رســیدگی به دعاوی ایشان پاسخ درخوری داده باشد، اما با توجه به محدودیت‌های ساختاری در این شعب تخصصی از جمله رسیدگی و صدور حکم تنها توسط قاضی و بدون دخالت و مشاوره تجار، کمبود قضات متخصص در زمینه امور تجاری، فقدان قانون آیین دادرسی ویژه و لزوم رسیدگی به دعاوی بر مبنای قوانین ماهوی تجاری فعلی که پر از نقص و موجبات اطاله دادرسی است، کارآمدی مورد انتظار از یک مرجع تخصصی را محقق نمی‌سازد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با اتکا بر مطالعات کتابخانه‌ای، ضمن ارائه پیشــنهاداتی جهت رفع خلأهای قانونی برای کارآمد شــدن قوانین ماهوی و شکلی موجود، تشکیل دیوان تخصصی تجاری به جای دادگاه اختصاصی و یا شــعب تخصصی تجاری را به عنوان راهکار کارآمدتری برای رسیدگی به دعاوی تجاری پیشنهاد می‌کند.

https://www.jlj.ir/article_733088_26c1298051a8478559cf8c056ff5053a.pdf