قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 89 131 2025 12 22 The Plaintiff and the Defendant in a Lawsuit for or against a Commercial Company in Liquidation خواهان و خوانده در دادخواهی له یا علیه شرکت تجاری در حال تصفیه 25 46 731274 10.22106/jlj.2025.2051684.6188 FA علی طهماسبی استادیار گروه حقوق، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران 0000-0002-1462-6093 صیاد غلامی دکتری حقوق خصوصی و قاضی دادگاههای عمومی حقوقی کرمانشاه Journal Article 2025 01 25 The dissolution of a commercial company can be the result of many voluntary and involuntary causes. Except in case of division and merger, the dissolved company enters into the liquidation process and until its end, it maintains its legal personality, although its capacity is limited compared to the time before dissolution. Therefore, the company may need to start an action others or they may seek to bring an action against the company. Courts differ regarding whether the company or the liquidator should be considered the plaintiff or the defendant, and the court's entrance into the substance of the lawsuit depends on the plaintiff's luck; In such a way that in the first assumption, some courts consider the liquidator as the plaintiff and in case of a lawsuit in the name of the company, they do not hear the lawsuit. In the second assumption, there is a difference between the courts regarding the need to file a lawsuit against the company or the liquidator or both. It seems that the judicial anarchism in the case law is caused by disregarding the legal rules; Because according to the survival of the legal personality of the company, it is the claimant or the defendant of the lawsuit as it was before the dissolution of the company and the liquidator is only its representative, and except in special cases, there is no legal and logical basis for the claimant or the defendant to be considered a representative. انحلال شرکت تجاری می‌تواند پیامد اسباب ارادی و غیر ارادی متعددی باشد. جز در فرض تجزیه و ادغام، شرکت با انحلال وارد فرایند تصفیه می‌شود و تا پایان آن، شخصیت حقوقی خود را حفظ می‌کند؛ اگر چه که اهلیتش در مقایسه با زمان پیش از انحلال محدود می‌شود. بر این‌ بنیاد شرکت ممکن است نیازمند دادخواهی علیه دیگران بوده یا آنان در پی دادخواهی علیه شرکت باشند. دادگاه ها در خصوص خواهان یا خوانده شمردن شرکت یا مدیر تصفیه اختلاف دارند؛ به گونه‌ای که در فرض نخست، برخی دادگاه ها مدیر تصفیه را خواهان دانسته و در صورت دادخواهی به نام شرکت، دعوا را قابل استماع نمی‌دانند؛ در فرض دوم نیز میان دادگاه ها در خصوص لزوم دادخواهی علیه شرکت یا مدیر تصفیه یا هر دو اختلاف وجود دارد. به نظر می رسد تشتت آراء قضایی ناشی از بی‌توجهی به قواعد حقوقی است؛ زیرا با وجود بقای شخصیت حقوقی شرکت، همانند زمان پیش از انحلال، خودِ شرکت خواهان یا خوانده دعواست و مدیر تصفیه صرفاً نماینده آن است و جز در موارد خاص، هیچ گونه مبنای حقوقی و منطقی برای خواهان یا خوانده شمردن نماینده وجود ندارد.

https://www.jlj.ir/article_731274_d93a2d3e38ad4c21d8e9f0a168568ee3.pdf