قوه قضائیه مجله حقوقی دادگستری 1735-4358 89 131 2025 12 22 Judicial Interpretations of Female Prosecutors Toward Women's Criminality and Victimization: A Criminal Sociological Approach تفسیرهای قضایی زنان شاغل در دادسرا نسبت به بزهکاری و بزه‌دیدگی زنان؛ رویکرد جامعه شناسی کیفری 241 281 731269 10.22106/jlj.2025.2051022.6184 FA نرگس محمدی دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0009-0007-6885-1695 محمد فرجیها دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-0233-5758 محمود صابر دانشیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-0434-0091 Journal Article 2025 01 23 Sociological research indicates that prosecutorial authorities hold significant discretion in initiating and shaping criminal prosecution. Their decision-making processes, prosecution outcomes, and internal interactions within the prosecutorial system are often influenced by anthropological and extralegal factors. This study seeks to answer the question: How does the gender of the prosecutor, as an extralegal factor, impact decision-making processes within the criminal prosecution system? To address this question, qualitative methods were employed, including content analysis of documents, records, and judicial case files from December 2022 to March 2024. Additionally, in-depth interviews were conducted with 26 actors in the criminal justice system, including 8 female assistant prosecutors, 7 male prosecutors and assistant prosecutors, 6 attorneys, and 5 court staff. The findings reveal that female prosecutors, due to the prevailing male-dominated organizational culture, strive to make decisions in the prosecution process free from gender-based stereotypes. They demonstrate higher levels of precision and responsibility. On one hand, in cases involving crimes against women, they exhibit heightened sensitivity and a stronger inclination towards aggressive prosecution, supported by in-group bias and defensive attribution theory. On the other hand, these actors adopt a different approach in cases involving female offenders, seeking greater support for such offenders through measures like reducing criminal charges and utilizing mediation and reconciliation mechanisms. It should be noted that this policy is primarily applied in offenses that do not conflict with traditional notions of femininity. پژوهش‌های جامعه‌شناسی نشان می‌دهد که مقام تعقیب از قدرت بالایی در آغاز و نحوه تعقیب کیفری برخوردار و همواره نوع تصمیم‌گیری، نتایج تعقیب و تعاملات درون نظام تعقیب، تحت تأثیر ویژگی‌های مردم‌شناسانه و فراقانونی است. این پژوهش در پاسخ‌ به این پرسش که چگونه جنسیت مقام تعقیب به‌ عنوان یکی از عوامل فراقانونی در نحوه تصمیم‌گیری کنش‌گران در فرایند تعقیب کیفری تأثیرگذار است، از روش کیفی جمع‌آوری اطلاعات و تحلیل محتوای اسناد و مدارک و پرونده‌های قضایی استفاده می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زنان در مقام تعقیب به دلیل وجود فرهنگ سازمانیِ مردانه حاکم، تلاش دارند تا در فرایند تعقیب، تصمیم‌هایی به ‌دور از کلیشه‌های جنسیتی اتخاذ نمایند. در این راستا از دقت و مسؤولیت‌پذیری بالاتری برخوردار هستند، از یک‌سو در پرونده‌های مرتبط با بزه‌دیدگی زنان با تکیه ‌بر جانب‌داری درون‌گروهی و اسناد دفاعی دارای حساسیت کیفری بالاتری بوده و در تعقیب این طیف از جرائم شدت عمل بالاتری را از خود نشان می‌دهند. در سوی مقابل، این کنش‌گران در پرونده‌هایی با بزهکاران زن رویکرد متفاوتی را اتخاذ نموده و به دنبال حمایت جدی‌تر از زنان بزهکار از رهگذر کاهش عنوان مجرمانه و بهره‌گیری از امکانات نهاد صلح و سازش هستند.

https://www.jlj.ir/article_731269_95caef7ef6ce15d0cb832d0df0a49624.pdf